Υποχρεωτική η ένταξη των ασθενών στο Μητρώο. Διασύνδεση με Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση και Ατομικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας.
Ένα νέο Εθνικό Μητρώο Ασθενών με Σπάνιες Ρευματολογικές Παθήσεις συστήνει το υπουργείο Υγείας, με στόχο την ολοκληρωμένη καταγραφή, παρακολούθηση και διαχείριση των ασθενών με σπάνια ρευματολογικά νοσήματα σε ολόκληρη τη χώρα.
Το Μητρώο θα λειτουργεί ως σύστημα αρχειοθέτησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, με το υπουργείο Υγείας να έχει την ιδιότητα του υπεύθυνου επεξεργασίας και την ΗΔΙΚΑ να αναλαμβάνει την τεχνική υλοποίηση και λειτουργία του συστήματος, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Περισσότερα από 1.500 παιδιά στην Ελλάδα με νεανικά ρευματικά νοσήματα
Βασικός στόχος είναι να δημιουργηθεί για πρώτη φορά μια ενιαία εικόνα για τον αριθμό, τα χαρακτηριστικά και την πορεία των ασθενών με σπάνια ρευματολογικά νοσήματα στην ελληνική επικράτεια, ώστε τα στοιχεία να μπορούν να αξιοποιηθούν και στον σχεδιασμό πολιτικών υγείας.
Ποιους ασθενείς αφορά
Στο Μητρώο θα εντάσσονται οι ασθενείς που έχουν διαγνωστεί με σπάνιο ρευματολογικό νόσημα, ανεξαρτήτως ηλικίας. Η ένταξη προβλέπεται ως υποχρεωτική για όσους πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια.
Ως σπάνιο νόσημα ορίζεται, σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, κάθε νόσος της οποίας ο επιπολασμός δεν υπερβαίνει τα 5 περιστατικά ανά 10.000 άτομα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ως επίσημη βάση δεδομένων για τις σπάνιες παθήσεις αναγνωρίζεται το Orphanet.
Έξι βασικές κατηγορίες σπάνιων ρευματολογικών νοσημάτων
Η ταξινόμηση των νοσημάτων στο Μητρώο θα ακολουθεί τις σχετικές ευρωπαϊκές κατηγοριοποιήσεις και θα περιλαμβάνει έξι βασικές υποθεματικές ενότητες:
- Πρωτοπαθείς ανοσοανεπάρκειες
- Αυτοφλεγμονώδη νοσήματα
- Αυτοάνοσα νοσήματα
- Παιδιατρικά ρευματολογικά νοσήματα
- Νοσήματα του συνδετικού ιστού και του μυοσκελετικού συστήματος
- Άλλα σπάνια ρευματολογικά νοσήματα
Παράλληλα, θα υπάρχει δυνατότητα ομαδοποίησης συναφών νοσημάτων, αλλά και καταχώρισης σπάνιων ρευματολογικών παθήσεων που εμφανίζουν πολυσυστηματικές εκδηλώσεις.
Τι δεδομένα θα καταγράφονται
Το νέο Μητρώο θα συγκεντρώνει δημογραφικά και ιατρικά δεδομένα που είναι απαραίτητα για την επιβεβαίωση της διάγνωσης και την παρακολούθηση της πορείας της νόσου.
Μεταξύ άλλων, θα καταγράφονται στοιχεία σχετικά με:
- το είδος του σπάνιου ρευματολογικού νοσήματος,
- τα χαρακτηριστικά και την πορεία της νόσου,
- τη διάγνωση και τα επιστημονικά κριτήρια ένταξης,
- την αντιμετώπιση και τις εφαρμοζόμενες θεραπείες,
- τις εκβάσεις και την αποτελεσματικότητα των θεραπειών,
- τη μονάδα ή το τμήμα όπου παρακολουθείται ο ασθενής,
- τον θεράποντα ιατρό.
Παράλληλα, προβλέπεται περιοδική καταγραφή και παρακολούθηση συγκεκριμένων δεικτών και παραμέτρων, ώστε να είναι δυνατή η αποτύπωση της εξέλιξης της νόσου σε βάθος χρόνου.
Στόχος ένα Εθνικό Σχέδιο Δράσης
Τα δεδομένα του Μητρώου αναμένεται να αποτελέσουν εργαλείο και για τον σχεδιασμό πολιτικών δημόσιας υγείας.
Ειδικότερα, το υπουργείο Υγείας θα μπορεί να αξιοποιεί τα στοιχεία για την εκτίμηση του επιπολασμού των σπάνιων ρευματολογικών νοσημάτων, την κατανομή τους ανά ηλικία, την παρακολούθηση των εκβάσεων και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας των θεραπειών.
Παράλληλα, θα μπορεί να εκτιμηθεί η χρήση των υπηρεσιών υγείας από τους συγκεκριμένους ασθενείς και να σχεδιαστεί αποτελεσματικότερα η οργάνωσή τους.
Ένας από τους βασικούς στόχους που περιγράφονται είναι η δυνατότητα εκπόνησης από το υπουργείο Υγείας Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τις Σπάνιες Ρευματολογικές Παθήσεις, με βάση τα πραγματικά δεδομένα που θα συγκεντρώνονται από το Μητρώο.
Διασύνδεση με τα ψηφιακά συστήματα υγείας
Το νέο Μητρώο θα διαλειτουργεί με ασφάλεια με υφιστάμενα πληροφοριακά συστήματα της ΗΔΙΚΑ.
Ειδικότερα, θα συνδέεται με το σύστημα της Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, από το οποίο θα μπορούν να αντλούνται στοιχεία σχετικά με το ιστορικό διαγνώσεων, συνταγών, εξετάσεων, θεραπευτικών πρωτοκόλλων και άλλων μητρώων ασθενών.
Παράλληλα, θα υπάρχει διασύνδεση με το Εθνικό Μητρώο ΑΜΚΑ-ΕΜΑΕΣ, για την άντληση και επικαιροποίηση των δημογραφικών στοιχείων κατά την ένταξη νέου ασθενούς.Ρευματικά νοσήματα:
Το δύσκολο «ταξίδι» των ασθενών από την εμφάνιση των συμπτωμάτων μέχρι την διάγνωση
Το Μητρώο θα συνδέεται επίσης με τον Ατομικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας (ΑΗΦΥ), ώστε να μπορεί να ενημερώνει και να αντλεί, όπου απαιτείται για τη λειτουργία του, πληροφορίες από το ατομικό ιστορικό υγείας του εγγεγραμμένου ασθενούς.
Προβλέπεται ακόμη ασφαλής διαλειτουργικότητα με τα συστήματα του ΕΟΠΥΥ για την κάλυψη αποζημιωτικών σκοπών. Ωστόσο, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που συνοδεύει τη σύσταση του Μητρώου, ο ΕΟΠΥΥ δεν νομιμοποιείται να αντλεί το ιατρικό ιστορικό των ασθενών από το συγκεκριμένο σύστημα.
Πρόσβαση για γιατρούς και προστασία των δεδομένων
Η ένταξη ενός ασθενούς στο Μητρώο θα γίνεται μέσω δημιουργίας ηλεκτρονικής καρτέλας από διαπιστευμένο χρήστη.
Η διαδικασία θα πραγματοποιείται από χρήστες των κατηγοριών «Χρήστες Εργαστηριακής Διερεύνησης» ή «Θεράποντες Ιατροί». Οι γιατροί που είναι ήδη εγγεγραμμένοι στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης θα ταυτοποιούνται για την είσοδό τους στο Μητρώο με τα ίδια στοιχεία ταυτοποίησης που χρησιμοποιούν στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.
Παράλληλα, η ΗΔΙΚΑ αναλαμβάνει την τήρηση των δεδομένων με τρόπο που να διασφαλίζει την ακεραιότητα, την εμπιστευτικότητα και τη διαθεσιμότητά τους, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Δυνατότητα αξιοποίησης των στοιχείων για έρευνα
Το Μητρώο προβλέπει επίσης τη δυνατότητα συλλογής ανωνυμοποιημένων δεδομένων για ερευνητικούς σκοπούς.
Η επιστημονική κοινότητα θα μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτά, κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος και σύμφωνα με τους προβλεπόμενους κανόνες προστασίας των δεδομένων.
Με τον τρόπο αυτό, το υπουργείο Υγείας επιδιώκει το νέο Μητρώο να αποτελέσει όχι μόνο εργαλείο καταγραφής των ασθενών με σπάνια ρευματολογικά νοσήματα, αλλά και βάση για την παραγωγή πραγματικών δεδομένων από την καθημερινή κλινική πρακτική (real-world data), τα οποία θα μπορούν να αξιοποιούνται για την παρακολούθηση των νοσημάτων, την αξιολόγηση των θεραπειών και τον σχεδιασμό πολιτικών υγείας.