Το Ελληνικό Δίκτυο Μοριακής Ογκολογίας φέρνει μετρήσιμα αποτελέσματα για την ιατρική ακριβείας και θέτει το επόμενο στοίχημα: πρόσβαση για όλους.
Με απτά αποτελέσματα αλλά και σαφή μηνύματα προς την Πολιτεία, το Ελληνικό Δίκτυο Μοριακής Ογκολογίας παρουσίασε τη μέχρι σήμερα πορεία του, αποδεικνύοντας ότι η ιατρική ακριβείας δεν αποτελεί πλέον θεωρία, αλλά πραγματικότητα για εκατοντάδες ασθενείς με καρκίνο στην Ελλάδα. Η πρόκληση πλέον δεν είναι η καινοτομία, αλλά η ταχύτητα και η κλίμακα εφαρμογής της.
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξή του, το Ελληνικό Δίκτυο Μοριακής Ογκολογίας (ΕΔΙΜΟ) καταγράφει ένα αποτύπωμα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί: περισσότερες από 45 εξειδικευμένες διαγνωστικές αναλύσεις, συμμετοχή άνω των 120 γιατρών και πάνω από 1.500 ασθενείς που έχουν ήδη ωφεληθεί μέσω 2.000 παραπομπών υψηλής εξειδίκευσης. Επίσης, δημιουργήθηκαν πάνω από 50 νέες θέσεις εργασίας, ενώ περισσότεροι από 35 ερευνητές απασχολήθηκαν στο δίκτυο.
Το πρόγραμμα, που υλοποιείται με συντονιστή το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας και τη συμμετοχή κορυφαίων ιδρυμάτων όπως το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Επιστημών «Αλέξανδρος Φλέμιγκ», κατάφερε να γεφυρώσει ένα διαχρονικό χάσμα: τη μετάφραση της βασικής έρευνας σε κλινική πράξη. Και το έκανε σε χρόνο που, για τα ελληνικά δεδομένα, θεωρείται σχεδόν «ασυνήθιστα» γρήγορος.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η δημιουργία του πρώτου οργανωμένου μητρώου ογκολογικών ασθενών στη χώρα, καθώς και η ανάπτυξη κρίσιμων ψηφιακών υποδομών, που αποτελούν τη βάση για ένα σύγχρονο σύστημα υγείας.
Ωστόσο, πίσω από τα θετικά στοιχεία, αναδεικνύεται και μια πιο αιχμηρή πραγματικότητα: η ανάγκη για συνέπεια και συνέχεια. Όπως επισημάνθηκε από τους συμμετέχοντες, η ιατρική ακριβείας δεν μπορεί να παραμένει πιλοτική εφαρμογή ή «νησίδα αριστείας». Απαιτείται σταθερή χρηματοδότηση, θεσμική ενσωμάτωση και καθολική πρόσβαση για όλους τους ασθενείς.
Επέκταση της χρηματοδότησης
Ο συντονιστής του ΕΔΙΜΟ, καθηγητής Κωνσταντίνος Στρατάκης, στον χαιρετισμό του αναφέρθηκε στις πρωτοποριακές μεθόδους διάγνωσης και παρακολούθησης του καρκίνου, που προσφέρονται χωρίς κόστος στους ογκολογικούς ασθενείς και τις οικογένειές τους από τις κλινικές που συμμετέχουν στο ΕΔΙΜΟ, οι οποίες είναι στην αιχμή της τεχνολογίας. «Είναι καιρός να γίνει και στη χώρα μας ό,τι γίνεται σε πολλές χώρες με προηγμένα συστήματα περίθαλψης, όπου τα αποτελέσματα της βασικής έρευνας μεταφράζονται γρήγορα προς όφελος του ασθενούς. Η επέκταση, δε, της χρηματοδότησης του έργου θα μας επιτρέψει να συνεχίσουμε τόσο τις υπηρεσίες ιατρικής ακριβείας προς τους πολίτες της χώρας όσο και να παράγουμε γνώση και τεχνολογία στον χώρο της μοριακής ογκολογίας» τόνισε ο κύριος Στρατάκης.
Η πρόοδος στην αντιμετώπιση του καρκίνου
Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, ανέφερε στον χαιρετισμό του: «Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τον καρκίνο στη χώρα μας είναι ένας από τους τομείς με τη μεγαλύτερη πρόοδο τα τελευταία χρόνια.
Από τη βελτίωση των θεραπειών για τους ογκολογικούς ασθενείς έως την ανάπτυξη του Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών και τη λειτουργία του Ελληνικού Δικτύου Μοριακής Ογκολογίας, διαμορφώνουμε ένα ολοκληρωμένο σύστημα αντιμετώπισης του καρκίνου. Επί της ουσίας, όλες αυτές οι πρωτοβουλίες αλλάζουν τη ζωή των πολιτών. Κάθε μέρα κάνουμε ένα μεγάλο βήμα μπρος υπέρ των ασθενών μας. Και θα συνεχίσουμε.»
Ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, σημείωσε: «Η ιατρική ακριβείας δεν είναι το ‘μέλλον’· είναι το ‘παρόν’. Είναι η δέσμευσή μας για εξατομικευμένη φροντίδα, για πιο αποτελεσματικές θεραπείες, για καλύτερη ποιότητα ζωής για τον ασθενή.
Η επιτυχία του ΕΔΙΜΟ μας δείχνει τον δρόμο για τη συνέχεια: περισσότερες επενδύσεις στην καινοτομία, στήριξη των ερευνητικών υποδομών και διαρκή διασύνδεση της επιστήμης με τις ανάγκες της κοινωνίας. Ως Υπουργείο Ανάπτυξης, η στήριξή μας είναι δεδομένη και διαρκής. Στόχος μας είναι η διατήρηση και η επέκταση αυτού του δικτύου, ώστε η ιατρική ακριβείας να καταστεί αναπόσπαστο κομμάτι της φροντίδας κάθε ογκολογικού ασθενούς στην Ελλάδα.»
Ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Γιώργος Πατούλης, τόνισε: «Η παρουσία και η συμβολή του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών σε δράσεις που προάγουν την καινοτομία στην υγεία αποτελεί σταθερή μας προτεραιότητα. Το έργο του ΕΔΙΜΟ αναδεικνύει έμπρακτα τη δυναμική της σύγχρονης επιστημονικής συνεργασίας και τη σημασία της αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών στη μάχη κατά του καρκίνου.
Η μετάβαση προς ένα μοντέλο ιατρικής ακριβείας, βασισμένο στη μοριακή ανάλυση και τα δεδομένα της έρευνας, αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία. Η διασύνδεση της έρευνας με την καθημερινή ιατρική πρακτική δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά αναγκαιότητα.
Η ορθολογική αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης για την ενίσχυση τέτοιων πρωτοβουλιών είναι ιδιαίτερα σημαντική και πρέπει να έχει συνέχεια, με στόχο ένα σύστημα υγείας πιο σύγχρονο, πιο αποτελεσματικό και πιο προσανατολισμένο στον ασθενή. Η Ελλάδα διαθέτει το επιστημονικό δυναμικό για να πρωταγωνιστήσει στον τομέα της υγείας και της έρευνας.»
Ο πρόεδρος του ΙΤΕ, καθηγητής Βασίλης Χαρμανδάρης, ανέφερε: «Το ΕΔΙΜΟ αποδεικνύει ότι η επένδυση στην έρευνα όχι μόνο δημιουργεί και τις ευκαιρίες για καινοτόμες ανακαλύψεις, συμβάλλοντας στη μετεξέλιξη της χώρας σε κόμβο γνώσης και τεχνολογίας, αλλά εξυπηρετεί άμεσα τον άνθρωπο.»