Οι εργαζόμενοι στις δομές Απεξάρτησης, κάνουν λόγο για σοβαρές δυσλειτουργίες που καταγράφονται μετά τη δημιουργία του ΕΟΠΑΕ, ζητώντας άμεσες θεσμικές παρεμβάσεις.
Προβληματισμοί για τη λειτουργία του ΕΟΠΑΕ και την πορεία των Κέντρων Πρόληψης διατυπώθηκαν στο πλαίσιο ημερίδας με
τίτλο «Η Πρόληψη και η Απεξάρτηση σε Κρίσιμη Καμπή: Απορρύθμιση ή Χειραφέτηση;» που διοργάνωσαν ο Σύλλογος Εργαζομένων ΕΟΠΑΕ και το Σωματείο Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης
Κατά τη διάρκεια των παρεμβάσεων, εργαζόμενοι, εκπρόσωποι φορέων, γονείς και θεραπευόμενοι αναφέρθηκαν σε ζητήματα που, όπως υποστήριξαν, έχουν προκύψει μετά τη θεσμική αναδιάρθρωση του χώρου της πρόληψης και της απεξάρτησης.
Διάλυση των δομών απεξάρτησης καταγγέλλουν οι εργαζόμενοι
Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, πολλοί εργαζόμενοι μετακινήθηκαν χωρίς τη συναίνεσή τους σε νέες θέσεις και αντικείμενα εργασίας, τα οποία δεν ανταποκρίνονται στην εμπειρία, την εξειδίκευση και την επιστημονική τους κατάρτιση.
Παράλληλα, έγινε λόγος για έντονα φαινόμενα εργασιακής πίεσης τα οποία, όπως υποστηρίχθηκε, έχουν οδηγήσει στελέχη και επιστήμονες είτε σε παραιτήσεις είτε σε δικαστικές ενέργειες για την προάσπιση των δικαιωμάτων τους.
Τα βασικά προβλήματα που καταγγέλλουν οι εργαζόμενοι
- Αναγκαστικές μετακινήσεις προσωπικού χωρίς συναίνεση.
- Ανάθεση καθηκόντων που δεν συνδέονται με την εξειδίκευση των εργαζομένων.
- Φαινόμενα εργασιακής κακοποίησης και ασφυκτικής πίεσης.
- Παραιτήσεις έμπειρων στελεχών και επιστημόνων.
- Προσφυγές στη δικαιοσύνη για την προστασία της επαγγελματικής αξιοπρέπειας.
- Περιορισμός του επιστημονικού διαλόγου και παρεμβάσεις σε θεραπευτικά ζητήματα.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην κατάργηση, όπως υποστηρίχθηκε, του επιστημονικού και επαγγελματικού διαλόγου από τη διοίκηση του ΕΟΠΑΕ. Οι συμμετέχοντες υποστήριξαν ότι καταγράφονται αυταρχικές παρεμβάσεις ακόμη και σε εξειδικευμένα θεραπευτικά ζητήματα.
Κέντρα Πρόληψης: Αβεβαιότητα και υποστελέχωση
Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρέθηκε και η κατάσταση στα Κέντρα Πρόληψης, με τους εργαζόμενους να εκφράζουν έντονη ανησυχία για το μέλλον των δομών.
Όπως επισημάνθηκε, δεν έχουν γίνει οι αναγκαίες θεσμικές κινήσεις για την ανανέωση της Προγραμματικής Σύμβασης, γεγονός που εντείνει την ανασφάλεια των εργαζομένων.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν σοβαρές δυσκολίες στη διοίκηση και στη συγκρότηση διοικητικών συμβουλίων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχουν ακόμη και απλήρωτοι εργαζόμενοι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα που αναφέρθηκε ήταν το Κέντρο Πρόληψης «Ελπίδα».
Οι συμμετέχοντες τόνισαν επίσης ότι τα Κέντρα Πρόληψης λειτουργούν με σημαντικές ελλείψεις προσωπικού, ενώ η γραφειοκρατία και οι διοικητικές καθυστερήσεις δυσχεραίνουν την άμεση παρέμβαση στις τοπικές κοινωνίες.
Έλλειψη χρηματοδότησης και σταθερής στήριξης
Ένα ακόμη ζήτημα που αναδείχθηκε ήταν η απουσία κρατικής επένδυσης για την ενίσχυση των δομών πρόληψης.
Σύμφωνα με τις τοποθετήσεις, δεν προβλέπεται ουσιαστική στήριξη ούτε για την επιμόρφωση του προσωπικού. Αντίθετα, προωθούνται κυρίως προγράμματα χρηματοδοτούμενα από το ΕΣΠΑ μέσω του ΕΟΠΑΕ, γεγονός που, όπως υποστηρίχθηκε, επηρεάζει αρνητικά τη συνέχεια και τη σταθερότητα των παρεμβάσεων.
Παρεμβάσεις φορέων για την επόμενη ημέρα
Εκπρόσωποι φορέων υπογράμμισαν ότι είχαν προειδοποιήσει εγκαίρως για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να προκαλέσει η συγχώνευση των δομών στον ΕΟΠΑΕ και η αποδυνάμωση των Κέντρων Πρόληψης.
Όπως σημείωσαν, απαιτούνται πλέον συγκεκριμένες προτάσεις για την αποκατάσταση των προβλημάτων και τη διάσωση των δομών. Παράλληλα, τόνισαν ότι οποιαδήποτε προσπάθεια ανασυγκρότησης πρέπει να βασίζεται στη δημοκρατική λειτουργία, την επιστημονική δεοντολογία και την πολυφωνία.
Το μήνυμα της ημερίδας
Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με τη δέσμευση των διοργανωτών και των συμμετεχόντων ότι θα συνεχίσουν τις παρεμβάσεις και τη δημοσιοποίηση των προβλημάτων μέχρι να υπάρξει ουσιαστική θεσμική πρωτοβουλία με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων στον χώρο της πρόληψης και της απεξάρτησης.
Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν την αντίθεσή τους στον συγκεντρωτικό σχεδιασμό των πολιτικών πρόληψης και θεραπείας, υποστηρίζοντας ότι οι πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών δεν μπορούν να αγνοούνται.
Παράλληλα, τόνισαν τη σημασία της αξιοποίησης της εμπειρίας εργαζομένων, κοινωνικών φορέων, συλλόγων γονέων και αποφοίτων θεραπευτικών προγραμμάτων.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη διατήρησης του πλουραλισμού των θεραπευτικών προσεγγίσεων, καθώς και στην προστασία του μοντέλου της ψυχοκοινωνικής προσέγγισης.
Οι παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν επίσης στην ανάγκη αλλαγών στο θεσμικό πλαίσιο, στην ενίσχυση της πρόληψης ως μόνιμης δημόσιας πολιτικής και στη θεσμική κατοχύρωση των Κέντρων Πρόληψης ως διακριτού δημόσιου πυλώνα αντιμετώπισης των εξαρτήσεων.
Τέλος, εργαζόμενοι, επιστημονικοί φορείς, γονείς και θεραπευόμενοι διαμήνυσαν ότι θα συνεχίσουν τις πρωτοβουλίες τους για την υπεράσπιση της πρόληψης, της θεραπείας και της δημοκρατικής λειτουργίας των δομών. Ανακοίνωσαν πανελλαδική απεργία ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας κατά των Ναρκωτικών στις 26 Ιουνίου.