Εγκύκλιος του υπουργείου Υγείας για την αντιμετώπιση πλημμυρών, παγετού και έκτακτων υγειονομικών αναγκών.
Το σχέδιο επιχειρησιακής ετοιμότητας των νοσοκομείων και των υπόλοιπων δομών υγείας για τη φθινοπωρινή και χειμερινή περίοδο 2026-2027 καθορίζει το υπουργείο Υγείας, με εγκύκλιο που προβλέπει μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων.
Στόχος είναι να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία των υπηρεσιών υγείας σε περίπτωση πλημμυρών, ακραίων θερμοκρασιών, χιονοπτώσεων, παγετού, βλαβών σε κρίσιμες υποδομές και αυξημένης προσέλευσης ασθενών λόγω δυσμενών περιβαλλοντικών συνθηκών ή έξαρσης λοιμωδών νοσημάτων.
Το πλαίσιο αφορά τα νοσοκομεία του ΕΣΥ, τα Κέντρα Υγείας, τα Περιφερειακά Ιατρεία και τις Τοπικές Μονάδες Υγείας (ΤΟΜΥ), με τις προβλεπόμενες δράσεις να προσαρμόζονται ανάλογα με τον ρόλο και τις επιχειρησιακές δυνατότητες κάθε δομής. Οι διοικήσεις των Υγειονομικών Περιφερειών μπορούν, μάλιστα, να ζητούν από συγκεκριμένες μονάδες να εφαρμόζουν αυξημένα μέτρα ετοιμότητας, ανάλογα με τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες της περιοχής τους.
Έλεγχοι σε υποδομές και συστήματα ασφαλείας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην τεχνική ασφάλεια των κτιρίων και στη διασφάλιση της λειτουργίας των εγκαταστάσεων. Οι υγειονομικές μονάδες καλούνται να ελέγχουν και να συντηρούν τις ηλεκτρομηχανολογικές υποδομές, να καθαρίζουν τα φρεάτια και τις διόδους απορροής των ομβρίων υδάτων και να αποκαθιστούν τυχόν προβλήματα στεγανοποίησης, ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος εισροής νερού, χιονιού ή ψυχρού αέρα.
Παράλληλα, προβλέπονται έλεγχοι στα συστήματα θέρμανσης, στους λέβητες και στις εγκαταστάσεις κλιματισμού και εξαερισμού, καθώς και μέριμνα για την αντιμετώπιση του παγετού και τον έγκαιρο αποχιονισμό των εγκαταστάσεων. Οι μονάδες θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν τη λειτουργία των κρίσιμων κύριων και εφεδρικών συστημάτων, όπως οι γεννήτριες και οι υδατοδεξαμενές, για τουλάχιστον 72 ώρες.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας προβλέπεται ακόμη ο ορισμός συντονιστή ετοιμότητας σε κάθε δομή, με αρμοδιότητα την εποπτεία των προπαρασκευαστικών ενεργειών και την καθοδήγηση του προσωπικού σε περίπτωση κρίσης.
Σχέδια εκκένωσης και ασκήσεις ετοιμότητας
Οι διοικήσεις των υγειονομικών μονάδων καλούνται να καταρτίσουν ή να επικαιροποιήσουν τα σχέδια εκκένωσης, με σαφή προσδιορισμό των διαδρομών διαφυγής. Παράλληλα, προβλέπεται η διεξαγωγή περιοδικών ασκήσεων για την αντιμετώπιση πλημμυρών, ακραίου ψύχους, παγετού, διακοπής κρίσιμων συστημάτων και αναγκαστικής εκκένωσης.
Θα πρέπει επίσης να καθοριστούν εναλλακτικές διαδρομές πρόσβασης, σημεία συγκέντρωσης και διαλογής περιστατικών (triage), καθώς και χώροι υποδοχής για πληγέντες και ευάλωτες ομάδες. Ιδιαίτερη μέριμνα απαιτείται για τη διατήρηση ανοικτών των οδικών προσβάσεων προς τις δομές υγείας, με απομάκρυνση νερών, λάσπης, χιονιού, πάγου και πεσμένων αντικειμένων.
Στόχος των μέτρων είναι να μπορούν οι μονάδες να συνεχίζουν να παρέχουν υπηρεσίες ακόμη και όταν οι καιρικές συνθήκες ή άλλα έκτακτα περιστατικά προκαλούν σοβαρές δυσκολίες στη λειτουργία τους.
Επικοινωνία σε συνθήκες κρίσης και κυβερνοασφάλεια
Η εγκύκλιος προβλέπει την κατάρτιση και τακτική επικαιροποίηση καταλόγων με τα στοιχεία επικοινωνίας του προσωπικού, καθώς και τη χρήση των μεγαφωνικών συστημάτων για την παροχή σαφών οδηγιών σε εργαζομένους και πολίτες. Οι υγειονομικές μονάδες καλούνται να ενημερώνονται από επίσημες πηγές, όπως το υπουργείο Υγείας, οι Υγειονομικές Περιφέρειες και ο ΕΟΔΥ, και να μεταφέρουν εγκαίρως τις σχετικές οδηγίες στο προσωπικό.
Επιπλέον, προβλέπεται η άμεση ενημέρωση της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας για κάθε μείζον συμβάν που επηρεάζει την επιχειρησιακή συνέχεια μιας υγειονομικής μονάδας, πέραν των ενημερώσεων προς το υπουργείο και τους άλλους αρμόδιους φορείς.
Συνεργασία με δήμους και διαδικασίες διακομιδής ασθενών
Για την αντιμετώπιση περιστατικών που μπορεί να προκαλέσουν αποκλεισμό ή αδυναμία λειτουργίας μιας μονάδας, προβλέπεται η σύναψη ή επικαιροποίηση μνημονίων συνεργασίας με τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και άλλους αρμόδιους φορείς.
Η συνεργασία αφορά, μεταξύ άλλων, τη διάθεση μηχανημάτων έργου, εκχιονιστικών και αλατιέρων, την άντληση υδάτων από πλημμυρισμένους χώρους και την εξασφάλιση εφοδιασμού με καύσιμα, πόσιμο νερό, τρόφιμα, ιματισμό και φάρμακα σε περίπτωση αποκλεισμού.
Παράλληλα, θα πρέπει να υπάρχουν σαφείς διαδικασίες για τη μεταφορά ασθενών μεταξύ δομών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Φροντίδας Υγείας, με τη συνδρομή του ΕΚΑΒ, όταν υπάρχει άμεση απειλή για τις εγκαταστάσεις ή δεν είναι δυνατή η ασφαλής λειτουργία τους.
Ευθύνη εφαρμογής στις διοικήσεις των μονάδων
Η εφαρμογή των μέτρων θα προσαρμόζεται στην κατηγορία και στον επιχειρησιακό ρόλο κάθε υγειονομικής δομής. Τα νοσοκομεία του ΕΣΥ καλούνται να εφαρμόσουν το σύνολο των προβλεπόμενων δράσεων, ενώ για τις δομές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας προβλέπεται εφαρμογή ανάλογη με τις δυνατότητές τους, με δυνατότητα αυξημένων απαιτήσεων όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο.
Οι διοικήσεις των Υγειονομικών Περιφερειών καλούνται να κοινοποιήσουν άμεσα την εγκύκλιο στις μονάδες αρμοδιότητάς τους. Την ευθύνη για την τήρηση των μέτρων και την ετοιμότητα του προσωπικού αναλαμβάνουν οι διοικήσεις των νοσοκομείων και οι επιστημονικά υπεύθυνοι των υπόλοιπων δομών υγείας.
Το πλαίσιο περιλαμβάνει, τέλος, δράσεις αποκατάστασης μετά τη λήξη μιας κρίσης, με στόχο την ασφαλή επαναφορά των μονάδων σε κανονική λειτουργία.