Ο πόνος στην πλάτη μπορεί να είναι ένα από τα έξι συμπτώματα του δυνητικά θανατηφόρου καρκίνου του παγκρέατος. Ειδικός προειδοποιεί τι να προσέξετε.
Πόνος στην πλάτη: Πότε μπορεί να είναι σύμπτωμα σοβαρής πάθησης
Καρκίνος του παγκρέατος: Πότε μπορεί να εκδηλωθεί με πόνο στην πλάτη – Ποια άλλα συμπτώματα μπορεί να περάσουν απαρατήρητα
«Ο καρκίνος του παγκρέατος είναι διαβόητα σιωπηρός. Επειδή κρύβεται τόσο βαθιά στο σώμα, το να εντοπιστεί νωρίς είναι η μόνη πραγματική σας ευκαιρία. Βλέπουμε ασθενείς να αγνοούν αυτά τα σημάδια για μήνες, μέχρι ο όγκος να είναι εντελώς ανεγχείρητος. Μην περιμένετε», προειδοποίησε ο Dr Priyam Bordoloi, ειδικός στην εσωτερική παθολογία, σε ανάρτησή του προς τους 66.000 ακολούθους του στο X, η οποία έχει συγκεντρώσει πέντε εκατομμύρια προβολές.
Περίπου τα τρία τέταρτα των ανθρώπων που διαγιγνώσκονται με τη νόσο πεθαίνουν μέσα σε έναν χρόνο, ενώ οι διαγνώσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν αυξηθεί κατά περίπου ένα πέμπτο από τη δεκαετία του 1990, κυρίως μεταξύ γυναικών κάτω των 55 ετών.
Διαφορετικοί τύποι πόνου στην πλάτη και η συσχέτισή τους με διαφορετικές παθολογίες
Ο πόνος στην πλάτη μπορεί να γίνεται αισθητός με διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με την πιθανή αιτία του. Η θέση, το μοτίβο, οι παράγοντες που τον πυροδοτούν και άλλα συμπτώματα μπορεί να προσφέρουν χρήσιμες ενδείξεις, αλλά δεν μπορούν από μόνα τους να διαγνώσουν την αιτία.
Σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο Pain prevalence and intensity in advanced pancreatic cancer: a nationwide cohort study, το 54% έως 78% των ασθενών με καρκίνο του παγκρέατος ανέφερε πόνο κατά την αρχική αξιολόγηση. Ο πόνος μειώθηκε στους τρεις μήνες, ενώ η χημειοθεραπεία συσχετίστηκε με χαμηλότερη ένταση πόνου και μικρότερη παρεμβολή στις καθημερινές δραστηριότητες.
Πόνος στην πλάτη: Δεν είναι πάντα πιάσιμο – Πότε μπορεί να σχετίζεται με καρκίνο του παγκρέατος
- Η πρωινή δυσκαμψία και ο πόνος που βελτιώνεται με τη δραστηριότητα μπορεί να συνδέονται με αξονική σπονδυλαρθρίτιδα, ιδιαίτερα όταν ο πόνος στην πλάτη αρχίζει πριν από την ηλικία των 45 ετών.
- Ο ξαφνικός, εντοπισμένος πόνος μπορεί να σχετίζεται με συμπιεστικό κάταγμα σπονδύλου, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ή άτομα με οστεοπόρωση.
- Ο πόνος που εντοπίζεται στο κάτω μέρος της πλάτης μπορεί μερικές φορές να προέρχεται από τους μεσοσπονδύλιους δίσκους.
- Ο πόνος στη μέση που σχετίζεται με την έκταση σε νεαρούς αθλητές μπορεί να συνδέεται με σπονδυλόλυση.
- Ο επίμονος ή επιδεινούμενος ανεξήγητος πόνος μπορεί μερικές φορές να σχετίζεται με πιο σοβαρό πρόβλημα, συμπεριλαμβανομένων των μεταστάσεων στη σπονδυλική στήλη.
Είναι σημαντικό ότι τα συμπτώματα του πόνου στην πλάτη από μόνα τους δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν την υποκείμενη αιτία.
Καρκίνος του παγκρέατος: Πόνος στην πλάτη και άλα 5 συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με τη νόσο
1. Επίμονος πόνος στην πλάτη
Ο επίμονος πόνος στο μέσο της πλάτης που φαίνεται να μετακινείται από το μπροστινό μέρος του σώματος μπορεί να είναι ένδειξη νόσου, προειδοποιεί ο Dr Bordoloi. Επειδή το πάγκρεας βρίσκεται βαθιά στην κοιλιά, κοντά στη σπονδυλική στήλη, ένας όγκος που αναπτύσσεται μπορεί να πιέσει τα κοντινά νεύρα, ιδιαίτερα εκείνα που βρίσκονται πίσω από το όργανο.
«Ένας αμβλύς πόνος στο πάνω μέρος της κοιλιάς που αντανακλά κατευθείαν προς το μέσο της πλάτης σας θα μπορούσε να προκαλείται από έναν όγκο στην ουρά του παγκρέατος που πιέζει τα νεύρα σας. Μην υποθέσετε απλώς ότι πρόκειται για μυϊκή καταπόνηση ή κακή στάση του σώματος», δήλωσε ο ειδικός.
Παρόλο που ο πόνος στην πλάτη είναι συχνός και συνήθως συνδέεται με κακή στάση του σώματος ή μυϊκή καταπόνηση, το NHS συνιστά να επικοινωνήσετε με γιατρό όταν ο επίμονος πόνος εμφανίζεται μαζί με ανεξήγητη απώλεια βάρους, ίκτερο ή αιφνίδια εμφάνιση διαβήτη.
Πότε να πάω στον γιατρό για τον πόνο στη μέση; Ειδικός του Cleveland απαντά
2. Ξαφνική απώλεια βάρους
Το υπερβολικό βάρος αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του παγκρέατος, με περίπου μία στις δέκα περιπτώσεις να θεωρείται ότι προκαλείται από την παχυσαρκία. Ωστόσο, η ανεξήγητη απώλεια βάρους μπορεί επίσης να αποτελεί ένδειξη της νόσου.
Το πάγκρεας παράγει ένζυμα που διασπούν τα λιπαρά, τους υδατάνθρακες και τις πρωτεΐνες. Εάν ένας όγκος εμποδίζει αυτή τη λειτουργία, η τροφή μπορεί να μην πέπτεται σωστά και τα θρεπτικά συστατικά να μην μπορούν να απορροφηθούν, προκαλώντας γρήγορη απώλεια βάρους. Οι όγκοι μπορούν επίσης να απελευθερώνουν χημικές ουσίες που επιταχύνουν τον μεταβολισμό, κάνοντας το σώμα να καίει θερμίδες γρηγορότερα.
«Οι ασθενείς μπορεί να υποθέσουν ότι ο μεταβολισμός τους επιταχύνεται, επιτρέποντάς τους επιτέλους να χάσουν βάρος. Αλλά η απώλεια 5-10 κιλών χωρίς να αλλάξετε τη διατροφή σας ή να ασκείστε είναι προειδοποιητικό σημάδι», εξηγεί ο Dr Bordoloi.
3. Διαβήτης που εμφανίστηκε ξαφνικά
Ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να αποτελεί τόσο παράγοντα κινδύνου όσο και σύμπτωμα. Το πάγκρεας είναι ένας αδένας σε σχήμα αχλαδιού, περίπου στο μέγεθος ενός χεριού, που βρίσκεται βαθιά πίσω από το στομάχι.
Η θέση και το μικρό του μέγεθος σημαίνουν ότι οι όγκοι του παγκρέατος συχνά δεν μπορούν να γίνουν αισθητοί κατά τη διάρκεια των συνήθων κλινικών εξετάσεων, γεγονός που καθιστά δύσκολη την έγκαιρη ανίχνευση.
Πόνος στην πλάτη: Πότε μπορεί να σχετίζεται με καρκίνο της σπονδυλικής στήλης
Το πάγκρεας παράγει ινσουλίνη για να μεταφέρει το σάκχαρο του αίματος στα κύτταρα ώστε να χρησιμοποιηθεί για ενέργεια. Οι όγκοι μπορούν να καταστρέψουν τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη, αυξάνοντας το σάκχαρο του αίματος και ενδεχομένως προκαλώντας διαβήτη.
Πρώιμη έρευνα δείχνει ότι οι ενέσεις απώλειας βάρους θα μπορούσαν να μειώσουν τον κίνδυνο της νόσου κατά περίπου 50% σε διάστημα πέντε ετών. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι τα φάρμακα μπορεί να μειώνουν τη φλεγμονή και να βελτιώνουν τον μεταβολισμό και τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα, επιβραδύνοντας ενδεχομένως διαδικασίες που σχετίζονται με τον καρκίνο.
4. Ξαφνικός πόνος στο πόδι
Οι ξαφνικοί θρόμβοι θα μπορούσαν να είναι ακόμη ένα σύμπτωμα. «Οι ασθενείς υποθέτουν ότι απλώς τράβηξαν έναν μυ στη γάμπα ή ότι κάθισαν για πολλή ώρα κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού, αλλά ένας ξαφνικός θρόμβος χωρίς προφανή αιτία αποτελεί σημαντικό προειδοποιητικό σημάδι», προειδοποιεί ο Dr Bordoloi.
Ένας θρόμβος στο πόδι μπορεί να προκαλέσει πόνο στη γάμπα ή στον μηρό που μοιάζει με μυϊκή θλάση ή μουδιασμα. Οι θρόμβοι συνδέονται με διάφορους καρκίνους επειδή οι όγκοι μπορούν να απελευθερώνουν ουσίες που κάνουν το αίμα πιο «κολλώδες», αυξάνοντας τον κίνδυνο σχηματισμού θρόμβων.
5. Αλλαγές στις κενώσεις
Ο καρκίνος του παγκρέατος μπορεί να προκαλέσει δυσκοιλιότητα ή διάρροια, διαταράσσοντας την πέψη. Ένα άλλο σημάδι είναι η στεατόρροια – κόπρανα που επιπλέουν, είναι ωχρά και λιπαρά.
«Εάν τα κόπρανά σας είναι ωχρά, λιπαρά, επιπλέουν στη λεκάνη και μυρίζουν ασυνήθιστα άσχημα, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι τα παγκρεατικά σας ένζυμα είναι μπλοκαρισμένα», εξηγεί ο Dr Bordoloi. Χωρίς αρκετά παγκρεατικά ένζυμα, η τροφή δεν πέπτεται σωστά και περνά γρήγορα μέσα από το πεπτικό σύστημα.
5. Κίτρινισμένο δέρμα και μάτια
Ο ίκτερος – το κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών – συγκαταλέγεται στα πιο κοινά πρώιμα συμπτώματα. Εμφανίζεται όταν συσσωρεύεται η χολερυθρίνη, μια κιτρινωπή-καφέ ουσία που βρίσκεται στη χολή του ήπατος.
Φυσιολογικά, η χολή μετακινείται μέσω των χοληφόρων πόρων προς το έντερο για να βοηθήσει στη διάσπαση των λιπών. Ένας όγκος στο πάγκρεας μπορεί να πιέσει τον χοληφόρο πόρο, προκαλώντας απόφραξη και συσσώρευση χολερυθρίνης. «Ο ανώδυνος ίκτερος είναι αναμφισβήτητα ιατρικό προειδοποιητικό σημάδι», λέει ο Dr Bordoloi.
Πηγές: Daily Mail, PubMed, PubMed, PubMed, PubMed, PubMed, PRF