Τα δημοφιλή φάρμακα απώλειας βάρους GLP-1 φαίνεται πως επιβραδύνουν και τη βιολογική γήρανση, δηλαδή το ρυθμό με τον οποίο γερνούν τα κύτταρα και τα όργανα του σώματος. Δύο από τις μεγαλύτερες φαρμακευτικές εταιρείες του κόσμου ανακοίνωσαν ότι οι ασθενείς που τα έπαιρναν είχαν κατά δύο με τρία χρόνια μικρότερη βιολογική ηλικία από όσους έπαιρναν εικονικό φάρμακο.
Φάρμακα GLP-1 στους εφήβους: Σχεδόν 1 στους 6 εμφάνισε διατροφική ανεπάρκεια
Αγωνιστές GLP-1: Τι ανακοίνωσαν οι δύο εταιρείες για την επιβράδυνση της βιολογικής ηλικίας
Οι Eli Lilly και Novo Nordisk, οι δύο εταιρείες που παρασκευάζουν τα δημοφιλή φάρμακα GLP-1, παρουσίασαν τα ευρήματά τους στο συνέδριο Aging Research & Drug Discovery, που είναι αφιερωμένο στην αναζήτηση επιστημονικών λύσεων κατά της γήρανσης.
Όσοι ασθενείς με υπερβολικό βάρος ή διαβήτη έπαιρναν τα φάρμακα εμφάνιζαν, σύμφωνα με τις αναλύσεις, μειωμένη βιολογική ηλικία σε σχέση με τους ασθενείς που έπαιρναν εικονικό φάρμακο.
Πολλοί ενήλικες παίρνουν σήμερα φάρμακα GLP-1 για την απώλεια βάρους, και οι έρευνες δείχνουν ότι προσφέρουν μια σειρά από απρόσμενα οφέλη εκτός από τα κιλά. Πολλαπλές μελέτες έχουν δείξει ότι βελτιώνουν δείκτες όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση και η χοληστερίνη, τόσο μέσω της απώλειας βάρους όσο και μέσω μηχανισμών ανεξάρτητων από αυτήν – και οι δύο αυτοί δρόμοι επηρεάζουν και τη βιολογική γήρανση.
Η βιολογική ηλικία μπορεί να διαφέρει από αυτή στο δελτίο ταυτότητας. Ρόλο στη βιολογική γήρανση παίζουν οι σχέσεις μας, το κάπνισμα, η διατροφή, το βάρος και οι παθήσεις της υγείας.
Τι δείχνουν οι πρόσφατες έρευνες για τα GLP-1 και τη γήρανση
Τα στοιχεία των δύο εταιρειών παρουσιάστηκαν σε συνέδριο και δεν έχουν περάσει ακόμα από ομότιμη αξιολόγηση. Οι ανεξάρτητες έρευνες των τελευταίων ετών δείχνουν όμως τα εξής.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2026 με τίτλο «Semaglutide slows epigenetic aging in a randomized trial of HIV-associated lipohypertrophy», η σεμαγλουτίδη επιβράδυνε σημαντικά την επιγενετική γήρανση σε μια τυχαιοποιημένη δοκιμή 84 ενηλίκων – ο ρυθμός γήρανσης μειώθηκε κατά περίπου 9% και ένα ρολόι που σχετίζεται με τον κίνδυνο θνητότητας υποχώρησε κατά περίπου τρία χρόνια.
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2026 με τίτλο «Turning back time: a comprehensive list of interventions that decrease next-generation epigenetic aging clocks in humans», 41 μελέτες σε ανθρώπους δείχνουν ότι διάφορες παρεμβάσεις μπορούν να αλλάξουν τις ενδείξεις των ρολογιών γήρανσης, τα οποία όμως παραμένουν ερευνητικά εργαλεία – μια χαμηλότερη μέτρηση δεν εγγυάται από μόνη της πιο μακριά ζωή.
Πέρα από την απώλεια βάρους: Τα πιθανά οφέλη των GLP-1 για καρδιά, νεφρά, καρκίνο και μακροζωία
Πώς μετρήθηκε η βιολογική ηλικία σε 10.052 ανθρώπους
Στο πλαίσιο της έρευνας, η Novo Nordisk πήρε δείγματα αίματος από 10.052 ανθρώπους, οι μισοί από τους οποίους έπαιρναν σεμαγλουτίδη και οι υπόλοιποι εικονικό φάρμακο. Το αίμα συλλέχθηκε στην αρχή της μελέτης και ξανά μήνες αργότερα, και μετρήθηκε με τα λεγόμενα πρωτεϊνικά ρολόγια γήρανσης, που εκτιμούν την ηλικία και τον κίνδυνο θνητότητας από τα επίπεδα βασικών πρωτεϊνών στον οργανισμό.
Η Eli Lilly έκανε μια παρόμοια αλλά μικρότερη μελέτη για την τιρζεπατίδη, με επιγενετικά ρολόγια που μετρούν την ηλικία από τις αλλαγές στο DNA. Σε κάθε περίπτωση πάντως, και οι δύο μελέτες βρήκαν ότι τα φάρμακα επιβράδυναν τον μοριακό χρόνο με σημαντικό τρόπο.
Η διαφορά στη γήρανση διέφερε σε μεγάλο βαθμό ανάλογα με το είδος του ρολογιού και το όργανο που εξεταζόταν. Στην περίπτωση ενός ρολογιού που έβλεπε τις πρωτεΐνες της καρδιάς, η επιβράδυνση της γήρανσης έφτανε και τα τέσσερα χρόνια.
«Δύο χρόνια είναι μια αρκετά ισχυρή επίδραση, κατά τη γνώμη μου», εξηγεί ο Αμερικανός γενετιστής Steve Horvath, εφευρέτης των ρολογιών γήρανσης και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες, σύμφωνα με το New York Post.
Ενέσεις αδυνατίσματος και κατάθλιψη: Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη σε 27.000 άτομα για τα GLP-1
Τα δεδομένα δείχνουν, πρόσθεσε ο ειδικός, ότι τα GLP-1 είναι όντως φάρμακα που προστατεύουν από τη γήρανση – που την επιβραδύνουν ή ίσως ακόμα και την αναστρέφουν.
«Όλα τα ρολόγια μάς λένε μια συνεπή ιστορία – ότι βλέπουμε μια μείωση της ηλικίας», δήλωσε κατά το συνέδριο ο Kevin Duffin, αντιπρόεδρος έρευνας γήρανσης στην Eli Lilly. «Δεν θα γυρίσουμε την ηλικία πίσω κατά 30 χρόνια ή κάτι τέτοιο, αλλά πρόκειται για μια σημαντική μείωση».
Τι σημαίνουν τα ευρήματα – Ποιες οι επιφυλάξεις
Τα φάρμακα, βέβαια, συνοδεύονται από μια σειρά παρενέργειες και ανεπιθύμητες αντιδράσεις. Δεν είναι ακόμα σαφές αν θα είχαν την ίδια αντιγηραντική δράση και σε υγιείς ανθρώπους, καθώς οι δοκιμές έγιναν σε ασθενείς με παχυσαρκία ή διαβήτη τύπου 2.
Το ενδιαφέρον ωστόσο μεγαλώνει. Ο αμερικανικός οργανισμός ARPA-H έχει διαθέσει 38 εκατομμύρια δολάρια για μια μελέτη στο Τέξας που θα εξετάσει αν η σεμαγλουτίδη επηρεάζει τη γνωστική λειτουργία, την κινητικότητα και τις αισθήσεις υγιών ανθρώπων άνω των 60 ετών.
Στο σύνολό τους, τα ευρήματα δείχνουν ότι τα φάρμακα GLP-1 μπορεί να προσφέρουν σημαντικό όφελος στη γήρανση και τη μακροζωία. Χρειαζόμαστε όμως περισσότερες, ανεξάρτητες και μεγαλύτερες μελέτες.
Πηγές: New York Post, Nature Communications, Frontiers in Genetics, UT Health San Antonio