Παρατηρείτε τελείες και σχήματα που μοιάζουν με νήματα να αιωρούνται στο οπτικό σας πεδίο; Δεν είστε οι μόνοι — οι μυιοψίες, δηλαδή αυτό που λέμε «βλέπω μυγάκια» είναι πολύ συχνές και, στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι φυσιολογικές αλλαγές που υφίστανται τα μάτια με την πάροδο του χρόνου.
Μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια: Πότε είναι αισθητικό πρόβλημα και πότε δείχνουν παθολογική αιτία
Τι είναι οι μυιοψίες και γιατί τις βλέπουμε;
Όταν κλείνετε τα μάτια σας ή κοιτάτε επίμονα έναν λευκό τοίχο ή τον γαλάζιο ουρανό, μπορεί να παρατηρήσετε σκουρόχρωμα ή διαφανή σχήματα να αιωρούνται στην όρασή σας. Φαίνεται να απομακρύνονται όταν προσπαθείτε να εστιάσετε σε αυτά, γλιστρώντας προς τα πάνω, κάτω ή πλάγια. Αυτά ονομάζονται μυιοψίες (αγγ. floaters).
«Δεν βρίσκονται στον ίδιο τον αμφιβληστροειδή, αλλά στη διαυγή ουσία που είναι σαν ζελέ και γεμίζει το εσωτερικό του ματιού», λέει η Rigmor Baraas, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νοτιοανατολικής Νορβηγίας, σύμφωνα με το Science Norway. Αλλά γιατί εμφανίζονται; Συνδέονται με βλάβες στα μάτια, όπως η υπερβολική έκθεση στον ήλιο χωρίς γυαλιά; Και υπάρχει τρόπος να φύγουν;
Αίτια και παράγοντες κινδύνου
Οι μυιοψίες του υαλοειδούς προκαλούνται συνήθως από φυσικές αλλαγές στο εσωτερικό του σώματος του ματιού. Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Vitreous floaters: review and prophylactic strategies», οι μυιοψίες είναι πολύ συχνές και συνήθως συμβαίνουν επειδή το «ζελέ» στο εσωτερικό του ματιού μεταβάλλεται λόγω ηλικίας, μυωπίας, τραυματισμού ή φλεγμονής. Η μελέτη εξηγεί ότι ενώ πολλές περιπτώσεις χρειάζονται μόνο παρακολούθηση, πιο σοβαρά συμπτώματα μπορεί να απαιτούν θεραπείες όπως θεραπεία με λέιζερ ή χειρουργική επέμβαση.
Γλαύκωμα: Σύγχρονη θεραπεία SLT με λέιζερ αλλάζει τα δεδομένα, χωρίς χειρουργείο
Άλλες έρευνες δείχνουν ότι καθώς μεγαλώνουμε, οι ίνες κολλαγόνου και το υαλουρονικό διαχωρίζονται και συσσωρεύονται, ρίχνοντας σκιές στον αμφιβληστροειδή που εμφανίζονται ως κινούμενες κηλίδες. Μια κοινή αιτία που σχετίζεται με την ηλικία είναι η οπίσθια αποκόλληση του υαλοειδούς (PVD), όταν απομακρύνεται από τον αμφιβληστροειδή. Μελέτες επισημαίνουν επίσης τη ρευστοποίηση του υαλοειδού (συναίρεση), η οποία ευνοεί τη δημιουργία μικρών συσσωματωμάτων κολλαγόνου που γίνονται ορατά. Σε νεότερους ή μυωπικούς ασθενείς, η μυωπική υαλοειδοπάθεια αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ως αιτία.
Άλλες αναφερόμενες αιτίες περιλαμβάνουν:
- Έλξη στα σημεία προσκόλλησης υαλοειδούς-αμφιβληστροειδούς που απελευθερώνει υπολείμματα.
- Αιμορραγία του υαλοειδούς από αγγειακές παθήσεις.
- Φλεγμονή ή τραύμα στο μάτι που εισάγει σωματίδια στο υαλοειδές.
Πόσο συχνές είναι;
Η επιστημονική τους ονομασία είναι Muscae volitantes. Μελέτες δείχνουν ότι μεγάλο ποσοστό ενηλίκων αναφέρει ότι έχει δει μυιοψίες, ιδιαίτερα μετά τη μέση ηλικία. «Δεν είναι κάτι ασυνήθιστο» να τις εμφανίσει κάποιος, αναφέρει.
Γιατί δακρύζουν τα μάτια στο κρύο – Τι συμβαίνει στην όραση τον χειμώνα
Τι είναι ακριβώς; «Πρόκειται για μικρές συστάδες κυττάρων ή ίνες πρωτεΐνης», λέει η ειδικός. Βρίσκονται μέσα στο υαλοειδές σώμα, τη ζελατινώδη ουσία στο πίσω μέρος του ματιού. Καθώς το φως εισέρχεται στο μάτι, οι μυιοψίες κινούνται και ρίχνουν σκιές στον αμφιβληστροειδή, δημιουργώντας τα περίεργα σχήματα που βλέπουν πολλοί άνθρωποι, όπως:
- Μικρά στίγματα ή κηλίδες
- Κλωστές ή «τρίχες»
- Διαφανή «σκουληκάκια»
- Σχηματισμούς που μοιάζουν με σύννεφα
Γιατί τις εμφανίζουμε;
Για τους περισσότερους, δεν προκαλούν ουσιαστικό πρόβλημα. Όσο μεγαλώνουμε, τείνουν να εμφανίζονται περισσότερες. «Καθώς γερνάμε, το υαλοειδές σώμα συρρικνώνεται ελαφρώς και γίνεται πιο υγρό», εξηγεί η Baraas. Αυτή η αλλαγή είναι που συνήθως οδηγεί στον σχηματισμό τους, αποτελώντας ένα φυσιολογικό μέρος της γήρανσης. Γι’ αυτό είναι πιο συχνές σε άτομα άνω των 50 ετών, αν και ορισμένοι τις εμφανίζουν και νωρίτερα.
Όραση: Τα ανησυχητικά συμπτώματα της ρήξης κερατοειδούς – Τι μπορεί να την προκαλέσει
Είναι επικίνδυνες;
«Συνήθως είναι εντελώς ακίνδυνες», λέει η Baraas. Σημειώνει ότι μπορεί επίσης να εμφανιστούν μετά από χειρουργική επέμβαση στα μάτια, τραυματισμούς ή λοιμώξεις.
Ωστόσο, εάν παρατηρήσετε ξαφνική και ραγδαία αύξηση των μυιοψιών, θα πρέπει να συμβουλευτείτε άμεσα έναν οφθαλμίατρο.
Πηγές: ScienceNorway, ResearchGate, ScienceDirect, MDPI, ResearchGate