Το Viagra (σιλδεναφίλη), το οποίο αναπτύχθηκε αρχικά ως φάρμακο για την καρδιά και πλέον χρησιμοποιείται ευρέως για τη θεραπεία της στυτικής δυσλειτουργίας, διερευνάται για τον πιθανό του ρόλο στην αντιμετώπιση του καρκίνου.
Το Viagra φαίνεται να περιορίζει τις πιθανότητες για μετάσταση του καρκίνου, σύμφωνα με νέα μελέτη
Ερευνητές από το Weizmann Institute of Science διαπίστωσαν ότι το φάρμακο περιορίζει τη μετάσταση του καρκίνου παγιδεύοντας τη χοληστερίνη μέσα στα καρκινικά κύτταρα, μειώνοντας έτσι την παροχή ενέργειάς τους, ενώ ο συνδυασμός του με στατίνες, οι οποίες μειώνουν τη χοληστερίνη, συσχετίστηκε με καλύτερη μακροπρόθεσμη επιβίωση σε πραγματικά κλινικά δεδομένα.
Η μελέτη βασίστηκε σε προηγούμενη εργασία που έδειξε πώς οι όγκοι εκμεταλλεύονται μεταβολικά μονοπάτια σηματοδότησης για να υποστηρίξουν την ανάπτυξη, τη μετάσταση και τη διαφυγή από το ανοσοποιητικό σύστημα, η μελέτη εξέτασε πώς η αναστολή της φωσφοδιεστεράσης τύπου 5 (PDE5) μπορεί να διαταράξει αυτές τις διεργασίες και να περιορίσει τη μετάσταση των καρκινικών κυττάρων, παρά το γεγονός ότι προηγούμενα κλινικά ευρήματα σχετικά με τους αναστολείς PDE5 και την εξέλιξη του καρκίνου είχαν δώσει αντικρουόμενα αποτελέσματα.
Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται η σιλδεναφίλη
Η σιλδεναφίλη αναπτύχθηκε αρχικά για τη θεραπεία της στηθάγχης και της υψηλής αρτηριακής πίεσης, όμως οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι βελτίωνε επίσης τη στυτική λειτουργία.
Εγκρίθηκε για τη στυτική δυσλειτουργία το 1998 και αργότερα για την πνευμονική αρτηριακή υπέρταση. Σήμερα, μελετάται επίσης για αρκετές άλλες ιατρικές παθήσεις, αν και πολλές από αυτές τις χρήσεις παραμένουν πειραματικές.
Καρκίνος του εγκεφάλου: Τα πρώιμα συμπτώματα που αγνόησε η Theo Burrell και έχασε τη ζωή της στα 38
- Εγκεκριμένες χρήσεις: Στυτική δυσλειτουργία και πνευμονική αρτηριακή υπέρταση (PAH).
- Συνήθης χρήση από ειδικούς: Στυτική δυσλειτουργία που σχετίζεται με διαβήτη, κάκωση νωτιαίου μυελού, χειρουργική επέμβαση στον προστάτη, καρδιαγγειακή νόσο ή ορισμένα αντικαταθλιπτικά.
- Η περισσότερο μελετημένη εκτός εγκεκριμένων ενδείξεων χρήση: Το φαινόμενο Raynaud, όπου μπορεί να μειώσει τα επεισόδια και να βελτιώσει τη ροή του αίματος.
- Έρευνα σε εξέλιξη: Καρδιακή ανεπάρκεια, ιατρική της γονιμότητας, νευρολογικές παθήσεις, χρόνια νεφρική νόσος, πνευμονικές παθήσεις και καρκίνος, όμως αυτές οι χρήσεις δεν συνιστώνται ακόμη στην καθημερινή κλινική πρακτική.
- Έρευνα για τον καρκίνο: Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο Repurposing of phosphodiesterase-5 inhibitor sildenafil as a therapeutic agent to prevent gastric cancer growth through suppressing c-MYC stability for IL-6 transcription, η σιλδεναφίλη συσχετίστηκε με χαμηλότερη θνησιμότητα ειδικά από καρκίνο του στομάχου και κατέστειλε την ανάπτυξη όγκων σε εργαστηριακές μελέτες, γεγονός που δικαιολογεί τη διεξαγωγή περαιτέρω κλινικών δοκιμών.
Το Viagra καταπολεμά τα καρκινικά κύτταρα χωρίς να επιρεάζει τα υγιή – Χαμηλότερα τα ποσοστά μετάστασης
Οι ερευνητές ανέλυσαν δισδιάστατες και τρισδιάστατες κυτταρικές καλλιέργειες από καρκίνο του μαστού, του πνεύμονα, του παχέος εντέρου και του προστάτη, βιοψίες καρκίνου του μαστού από ασθενείς και μοντέλα πρωτοπαθών όγκων και μεταστάσεων στους πνεύμονες σε ποντίκια, χρησιμοποιώντας λιπιδωμική, φασματομετρία μάζας και γενετικές απενεργοποιήσεις γονιδίων. Εξέτασαν επίσης 20 χρόνια δεδομένων υγείας από 5 εκατομμύρια ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων 40.567 ανδρών με καρκίνο.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι το Viagra στόχευε κυρίως τη διαδικασία της μετάστασης και όχι την ανάπτυξη των πρωτοπαθών όγκων. Στα ποντίκια, οι πρωτοπαθείς όγκοι δεν επηρεάστηκαν, όμως οι μεταστάσεις στους πνεύμονες μειώθηκαν.
Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι η αναστολή της PDE5a αύξανε τα επίπεδα cGMP, επιτρέποντας στο μόριο σηματοδότησης να συνδεθεί απευθείας με τον μεταφορέα NPC1 στο σημείο όπου φυσιολογικά συνδέεται η χοληστερίνη, εμποδίζοντας την εξαγωγή της.
Ως αποτέλεσμα, τα καρκινικά κύτταρα στερούνταν αξιοποιήσιμης χοληστερίνης, γεγονός που διατάρασσε τις λιπιδικές σχεδίες της κυτταρικής μεμβράνης, αποσταθεροποιούσε τις μιτοχονδριακές μεμβράνες, μείωνε την παραγωγή ενέργειας και περιόριζε την ικανότητά τους να κάνουν μετάσταση. Σύμφωνα με τα ευρήματα, αυτή η μεταβολική διακοπή επηρέαζε τα καρκινικά κύτταρα χωρίς να βλάπτει τα υγιή κύτταρα.
Όταν το Viagra συνδυάστηκε με στατίνες, οι οποίες εμποδίζουν την παραγωγή χοληστερίνης, η θεραπεία δημιούργησε μια μεταβολική παγίδα, αποτρέποντας τα καρκινικά κύτταρα τόσο από την αξιοποίηση της ήδη υπάρχουσας χοληστερίνης όσο και από την παραγωγή νέας.
Ο συνδυασμός αυτός οδήγησε στα χαμηλότερα ποσοστά μετάστασης στις εργαστηριακές δοκιμές και στο μικρότερο μεταστατικό φορτίο στα ποντίκια.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης βελτιωμένη πενταετή επιβίωση μεταξύ των ασθενών με καρκίνο που λάμβαναν Viagra στα πραγματικά κλινικά δεδομένα, με πρότυπο απόκρισης ανάλογο της δόσης, το οποίο ενισχυόταν περαιτέρω με τη χρήση στατινών.
Ενθαρρυντικά δεδομένα νέας θεραπείας σε τοπικά προχωρημένους ή μεταστατικούς συμπαγείς όγκους
Πώς επηρεάζει η χοληστερίνη τον κίνδυνο για μετάσταση
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η βιολογία των όγκων επηρεάζεται από γενετικές μεταλλάξεις αλλά και από τη συνολική μεταβολική κατάσταση του ασθενούς και τα φάρμακα που λαμβάνει στην καθημερινότητά του.
«Ανακαλύψαμε ένα νέο βιολογικό μονοπάτι που συνδέει ένα γνωστό μόριο σηματοδότησης με τη ρύθμιση της χοληστερίνης μέσα στα κύτταρα και δείξαμε πώς αυτό το μονοπάτι μπορεί να αξιοποιηθεί ώστε να παρεμποδιστεί η ικανότητα των καρκινικών κυττάρων να δημιουργούν μεταστάσεις», δήλωσε η Ισραηλινή επικεφαλής συγγραφέας Prof. Ayelet Erez, ερευνήτρια και κοσμήτορας της Miriam and Aaron Gutwirth Medical School του Weizmann, η οποία είναι επίσης ασκούμενη ιατρός.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι τα ευρήματα προσφέρουν ένα πλαίσιο για την επαναξιοποίηση ασφαλών και οικονομικών φαρμάκων, όπως το Viagra και οι στατίνες, για τη θεραπεία μεταστατικών μορφών καρκίνου.
Ωστόσο, σημείωσαν ότι η αναδρομική ανάλυση βασίστηκε σε αρχεία εκτέλεσης συνταγών και ενδέχεται να μην κατέγραψε ασθενείς που προμηθεύτηκαν το Viagra ιδιωτικά.
Ανέφεραν επίσης ότι απαιτούνται προοπτικές κλινικές δοκιμές για να επιβεβαιωθεί ο συνδυασμός, να ληφθούν υπόψη το στάδιο του καρκίνου και η χημειοθεραπεία, καθώς και να διερευνηθεί εάν οι αγγειοδιασταλτικές ιδιότητες του Viagra μπορούν να βελτιώσουν τη χορήγηση της χημειοθεραπείας.
«Η μελέτη μας υπογραμμίζει τη σημασία της αντιμετώπισης του ασθενούς ως συνόλου και όχι μόνο του καρκίνου, κατά την προσαρμογή της πιο αποτελεσματικής θεραπείας», δήλωσε η Erez.