Τα μάτια χαρακτηρίζονται συχνά ως το «παράθυρο της ψυχής», όμως οι επιστήμονες εξετάζουν εάν μπορούν να αποκαλύψουν και τον τρόπο με τον οποίο αλλάζει η προσοχή. Ποια είναι η ένδειξη στην κόρη του ματιού που μπορεί να σχετίζεται με ΔΕΠΥ; Νέα μελέτη απαντά.
ΔΕΠΥ: Γιατί αυξήθηκαν κατά 20 φορές οι διαγνώσεις σε νεαρούς ενήλικες – Νέα μελέτη
ΔΕΠΥ: Τι μπορεί να αποκαλύπτει η κόρη του ματιού για την προσοχή των παιδιών – Νέα μελέτη
Νέα μελέτη συμπεραίνει ότι οι αποκρίσεις της κόρης μπορεί να διαφέρουν στα παιδιά με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ).
Η ΔΕΠΥ συνδέεται με επίμονες δυσκολίες στην προσοχή, υπερκινητικότητα ή παρορμητικότητα. Ωστόσο, η προσοχή δεν λειτουργεί σαν διακόπτης, αλλά αλλάζει συνεχώς.
Δεν υπάρχει μία μοναδική εξέταση για τη ΔΕΠΥ. Η διάγνωση βασίζεται σε ιατρικές αξιολογήσεις, προσωπικό ιστορικό και παρατηρήσεις της συμπεριφοράς.
Πώς θα καταλάβουμε αν ένας ενήλικας έχει ΔΕΠΥ και δεν το γνωρίζει; Τα 8 σιωπηρά συμπτώματα
Εκδηλώνεται η ΔΕΠΥ στα μάτια; Αν ναι, με ποιον τρόπο;
Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η ΔΕΠΥ μπορεί να συνδέεται με ανεπαίσθητες διαφορές στον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνονται και κινούνται τα μάτια. Αυτές οι αλλαγές συνήθως δεν είναι ορατές απλώς κοιτάζοντας κάποιον και δεν χρησιμοποιούνται σήμερα ως αυτόνομος τρόπος διάγνωσης της ΔΕΠΥ.
Αντίθετα, οι ερευνητές εξετάζουν εάν οι μετρήσεις των ματιών θα μπορούσαν τελικά να υποστηρίξουν την κλινική αξιολόγηση.
- Οπτική προσοχή: Μεγάλη μελέτη 2026 με τίτλο «Real-world clinical validation of brainstem-based ocular biomarkers for ADHD classification in children and adults» διαπίστωσε ότι οι αντιδράσεις της κόρης του ματιού και ο συντονισμός μεταξύ των ματιών μπορεί να παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες για την ταξινόμηση της ΔΕΠΥ.
- Βλέμμα και κινήσεις των ματιών: Τα παιδιά με ΔΕΠΥ έκαναν περισσότερες μετατοπίσεις του βλέμματος όταν εμφανίζονταν περισπασμοί. Άλλες έρευνες έχουν εντοπίσει διαφορές στην προσήλωση του βλέμματος και στις γρήγορες κινήσεις των ματιών, που ονομάζονται σακκαδικές κινήσεις.
- Τα μάτια δεν φαίνονται απαραίτητα διαφορετικά: Δεν βρέθηκαν πειστικές διαφορές στο συνηθισμένο μέγεθος της κόρης του ματιού, στην όραση, στο μήκος του ματιού ή στην αντίληψη των χρωμάτων.
Floordrobe: Το απροσδόκητο σημάδι του ADHD που εμφανίζεται όταν τακτοποιείτε τα ρούχα σας
Πώς σχεδιάστηκε η μελέτη
Ερευνητές από το Indraprastha Institute of Information Technology Delhi ανέλυσαν δεδομένα παρακολούθησης των ματιών από 50 παιδιά στη Χιλή, ηλικίας 10 έως 12 ετών. Τα 28 είχαν ΔΕΠΥ συνδυασμένου τύπου, ενώ 22 δεν είχαν νευροαναπτυξιακή διάγνωση.
Τα παιδιά συμμετείχαν σε παιχνίδι μνήμης, παρακολουθώντας κουκκίδες σε ένα πλέγμα και έπρεπε να θυμηθούν τις θέσεις τους. Μετά την εμφάνιση ενός περισπασμού, έπρεπε να αποφασίσουν εάν μια νέα κουκκίδα βρισκόταν σε θέση που είχαν ήδη δει.
Κάθε παιδί ολοκλήρωσε 160 δοκιμές, ενώ η διάμετρος της κόρης μετρήθηκε 1.000 φορές ανά δευτερόλεπτο. Οι ερευνητές εξέτασαν πόσο σταθερά ανταποκρινόταν η κόρη στην ίδια πρόκληση.
Οι κόρες αντιδρούν όχι μόνο στο φως, αλλά και στην προσπάθεια, τη διέγερση, την κόπωση και την εμπλοκή.
«Η εξέταση του τρόπου με τον οποίο οι αποκρίσεις της κόρης διαφέρουν από δοκιμή σε δοκιμή μπορεί να παρέχει πληροφορίες που χάνονται όταν εξετάζουμε μόνο το μέσο μέγεθος της κόρης ή τη συμπεριφορική απόδοση», δήλωσε η Ινδή ερευνήτρια και πρώτη συγγραφέας Saumya Yadav, σύμφωνα με το ScienceAlert.
Αυτισμός και ΔΕΠΥ: Το μέγεθος των οπισθίων μπορεί να είναι κρυφό σημάδι, λένε επιστήμονες
Μεγαλύτερη μεταβλητότητα χωρίς αγωγή
Μετά τον συνυπολογισμό της ηλικίας, του IQ και της δυσκολίας της δοκιμασίας, τα παιδιά με ΔΕΠΥ χωρίς φαρμακευτική αγωγή εμφάνισαν περίπου 23% μεγαλύτερη μεταβλητότητα στις αποκρίσεις της κόρης μεταξύ των δοκιμών, σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου.
Η μεγαλύτερη μεταβλητότητα συνδεόταν επίσης με χαμηλότερη ακρίβεια. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μια ασταθής κόρη ισοδυναμεί με ασταθή προσοχή, καθώς το μέγεθός της επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.
Τι επίδραση φαίνεται να είχε η αγωγή στα αποτελέσματα της δοκιμασίας
Δεκαεπτά παιδιά με ΔΕΠΥ έκαναν τη δοκιμασία δύο φορές:
- μία μετά από διακοπή της methylphenidate για 24 ώρες και
- μία αφού είχαν λάβει τη συνήθη αγωγή τους.
Εκτόξευση των διαγνώσεων ΔΕΠΥ: Τι δείχνουν τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα
Με τη φαρμακευτική αγωγή, οι κόρες αντιδρούσαν καλύτερα και παρουσίαζαν μικρότερες διακυμάνσεις. Ωστόσο, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι αυτό δεν αποδεικνύει πως η αγωγή «ομαλοποίησε» την προσοχή.
«Δεν θα το ερμηνεύαμε ως απόδειξη ότι η φαρμακευτική αγωγή “ομαλοποίησε” την προσοχή», είπε η Yadav.
Η methylphenidate μπορεί να επηρεάζει άμεσα τα συστήματα που ελέγχουν το μέγεθος της κόρης. Επομένως, δεν είναι σαφές εάν οι αλλαγές οφείλονταν στη βελτίωση της προσοχής, στην άμεση δράση του φαρμάκου στο σώμα ή και στα δύο.
Χρειάζεται προσοχή, λένε οι ερευνητές
Η μελέτη ήταν μικρή και πραγματοποιήθηκε σε ελεγχόμενο εργαστηριακό περιβάλλον. Επιπλέον, οι δύο εξετάσεις απείχαν περίπου έξι μήνες, ενώ δεν ήταν γνωστές όλες οι λεπτομέρειες της φαρμακευτικής αγωγής.
«Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να θεωρήσουμε τις μετρήσεις της κόρης του ματιού κλινικό διαγνωστικό εργαλείο», τόνισε η Yadav.
Η Gwyneth Paltrow αποκαλύπτει ότι κάνει εμμονικές σκέψεις – Πώς αντιμετωπίζει το άγχος;
Χρειάζονται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες. Προς το παρόν, η παρακολούθηση των ματιών δεν μπορεί να διαγνώσει τη ΔΕΠΥ, αλλά ίσως στο μέλλον συμπληρώνει τις ιατρικές αξιολογήσεις, καταγράφοντας πώς μεταβάλλεται η προσοχή με τον χρόνο ή κατά τη θεραπεία.