Ο ΣΦΕΕ επαναφέρει τη συζήτηση για συνυπευθυνότητα πολιτείας -φαρμακοβιομηχανίας για τη φαρμακευτική δαπάνη. Η απάντηση του υπουργού Υγείας.
Σε μια συγκυρία αυξημένης αβεβαιότητας για την οικονομία, την κοινωνία και το μέλλον του φαρμάκου, το 2026 αναδεικνύεται σε κομβική χρονιά για τη φαρμακευτική πολιτική της χώρας. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα που εξέπεμψε ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) κατά την καθιερωμένη κοπή της Πρωτοχρονιάτικης πίτας του, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Πολιτείας, της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και θεσμικών φορέων της Υγείας και φορέων και υψηλόβαθμων στελεχών του τομέα της Υγείας.
Ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ, Ολύμπιος Παπαδημητρίου, έθεσε με σαφήνεια στο επίκεντρο της συζήτησης τη συνυπευθυνότητα πολιτείας και φαρμακευτικών εταιρειών για την εξέλιξη του μεγέθους της φαρμακευτικής δαπάνης και επενδυτικά κίνητρα για τη στήριξη της φαρμακευτικής καινοτομίας. Επισήμανε τη δραματική διεύρυνση του χρηματοδοτικού κενού και τη ραγδαία αύξηση των υποχρεωτικών επιστροφών, επισημαίνοντας ότι την περίοδο 2019–2024 η δημόσια φαρμακευτική χρηματοδότηση αυξήθηκε με μέσο ετήσιο ρυθμό 3,65%, όταν η συνολική φαρμακευτική δαπάνη αυξήθηκε μόλις με ρυθμό 10,9%.
Φαρμακευτική δαπάνη: Τα μέτρα που αποδίδουν και οι μεταρρυθμίσεις που πρέπει να προχωρήσουν
Όπως ανέφερε, η ασύμμετρη αυτή προσέγγιση είχε ως αποτέλεσμα τη ραγδαία αύξηση των υποχρεωτικών επιστροφών, οι οποίες ενισχύθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 20%. Ιδιαίτερα ανησυχητικό, σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες της IQVIA, είναι το γεγονός ότι μόνο ένα στα πέντε νέα καινοτόμα φάρμακα φτάνει σήμερα στους Έλληνες ασθενείς, μια κατάσταση που ενδέχεται να επιδεινωθεί, καθώς το χρηματοδοτικό κενό παραμένει. Ο κ. Παπαδημητρίου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα καταγράφει από τις χαμηλότερες τιμές πρωτότυπων φαρμάκων και ταυτόχρονα τις υψηλότερες υποχρεωτικές επιστροφές στην Ευρώπη, οδηγώντας τη χώρα σε ακραία θέση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι τα τελευταία τέσσερα χρόνια η φαρμακοβιομηχανία συνεισφέρει στη φαρμακευτική δαπάνη μέσω clawback και rebates περισσότερο από το ίδιο το Κράτος, γεγονός πρωτοφανές για τα ευρωπαϊκά δεδομένα.
Οι προτάσεις του ΣΦΕΕ
Με αιχμή τη θέσπιση ρήτρας συνυπευθυνότητας και την ενίσχυση επενδυτικών κινήτρων για την Έρευνα και Ανάπτυξη, ο ΣΦΕΕ έστειλε σαφές μήνυμα ότι χωρίς διαρθρωτικές παρεμβάσεις και στρατηγική στήριξη της φαρμακευτικής καινοτομίας, η βιωσιμότητα του Συστήματος Υγείας τίθεται σε σοβαρή δοκιμασία.
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ σημείωσε ότι «το 2026 αναδεικνύεται σε καθοριστική χρονιά για τον τομέα του φαρμάκου», τονίζοντας την ανάγκη θεσμικής και ουσιαστικής αναγνώρισης της αξίας της καινοτομίας για τους ασθενείς, τη Δημόσια Υγεία και τη βιωσιμότητα του Συστήματος Υγείας. Όπως ανέφερε, οι διαχρονικές προτάσεις του ΣΦΕΕ είναι ρεαλιστικές και εδράζονται σε τρεις στρατηγικούς πυλώνες:
- Επαναπροσδιορισμός της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης,
- Έλεγχο της συνταγογράφησης και αποτελεσματική διαχείριση των πόρων,
- Ενίσχυση των κινήτρων για επενδύσεις στην Έρευνα και Ανάπτυξη.
Οι δύο πρώτοι στρατηγικοί πυλώνες μπορούν να καλυφθούν με μία ενιαία, ουσιαστική παρέμβαση: τη θέσπιση ρήτρας συνυπευθυνότητας για την υπέρβαση της προκαθορισμένης φαρμακευτικής δαπάνης, κατά τα πρότυπα αντίστοιχων πρακτικών που εφαρμόζονται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Κύπρος, το Βέλγιο, η Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο κ.λπ.
Η στρατηγική σύζευξη της φαρμακευτικής καινοτομίας με την παραγωγή ποιοτικών γενοσήμων και βιοομοειδών στην Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρός μοχλός ανάπτυξης. Με στοχευμένες επενδύσεις και συνεργασίες, η εγχώρια φαρμακοβιομηχανία μπορεί να δημιουργήσει προστιθέμενη αξία, θέσεις εργασίας και τεχνογνωσία, διασφαλίζοντας παράλληλα την πρόσβαση των ασθενών σε ασφαλείς θεραπείες και αναδεικνύοντας τη χώρα σε περιφερειακό παραγωγικό και εξαγωγικό κόμβο.
Άδωνις Γεωργιάδης: Θα κρατήσω άμυνα για το κράτος
Στον χαιρετισμό του, ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης ανέφερε, μεταξύ άλλων:
Τι αλλάζει από Φεβρουάριο για γιατρούς και ασθενείς στη συνταγογράφηση φαρμάκων
«Με το Σύνδεσμο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος έχουμε μια πραγματικά καλή συνεργασία. Προφανώς εσείς θα διεκδικήσετε για τις εταιρίες σας, εγώ θα προσπαθήσω να κρατήσω άμυνα για το κράτος μας. Στο τέλος δουλεύουμε πιστεύω σε ένα πνεύμα ομόνοιας για να δώσουμε στους ασθενείς μας μια καλύτερη υγεία. Έχουμε ένα αρκετά καλό σύστημα, όχι το καλύτερο προφανώς. Είμαστε πολύ πιο ανοιχτοί στην πρόσβαση από άλλα ευρωπαϊκά κράτη και αυτό μπορεί να βλάπτει το clawback. Το clawback του 2024 σε όλες τις κατηγορίες πήγε λίγο καλύτερα από το 2023. Δεν λέω όσο καλύτερα θα θέλαμε, αλλά σίγουρα δεν πήγε χειρότερα. Για το 2026, θα προχωρήσουμε σεδύο ακόμα μεγάλα μέτρα. Μέσα στον Φεβρουάριο, θα ξεκινήσει η πιλοτική εφαρμογή των φίλτρων, όπου έχουμε βάλει τη δυνατότητα στο σύστημα να σταματά αυτόματα τη δυνατότητα των γιατρών να συνταγογραφεί φάρμακα που τα φίλτρα απαγορεύουν. Και μέσα στον Μάρτιο, μπαίνει η ηλεκτρονική συνταγογράφηση και στα νοσοκομείακαι έτσι, θα μπορούμε να ελέγχουμε με απόλυτο τρόπο τη δαπάνη του φαρμάκου στα νοσοκομεία,όχι απολογιστικά όπως κάνουμε τώρα, αλλά σε πραγματικό χρόνο. Τα μέτρα που λαμβάνουμε για το 2026 είναι κεφαλαιώδους σημασίας, και αν πράγματι πετύχουν, θα έχουμε ένα καινούριο περιβάλλον.».