Ορισμένες συζητήσεις μπορεί να φαίνονται μονόπλευρες, με ένα άτομο να προσπαθεί επανειλημμένα να τραβήξει την προσοχή πίσω στον εαυτό του. Οι ειδικοί αναφέρονται σε αυτή τη συμπεριφορά ως «συνομιλιακό ναρκισσισμό» (conversational narcissism), έναν όρο που επινόησε ο κοινωνιολόγος Charles Derber για να περιγράψει ένα πρότυπο επικοινωνίας στο οποίο ο διάλογος επικεντρώνεται σε ένα άτομο αντί να είναι μια γνήσια ανταλλαγή απόψεων.
8 φράσεις που χρησιμοποιούν όσοι γίνονται συμπαθείς αμέσως
Τι είναι ο συνομιλιακός ναρκισσισμός και πώς μπορείτε να τον αναγνωρίσετε – Ειδικοί εξηγούν
«Αν και δεν πρόκειται για κλινικό όρο, τον χρησιμοποιούμε στην καθημερινή συζήτηση για να περιγράψουμε πότε ένας διάλογος μετατρέπεται σε μονόλογο», δήλωσε η Αμερικανίδα ψυχίατρος Dr. Sue Varma, σύμφωνα με το Huff Post.
Η θεραπεύτρια Wendy Behary περιέγραψε το φαινόμενο ως τη συμπεριφορά ενός ατόμου που ανακατευθύνει συνεχώς τη συζήτηση στον εαυτό του, ενώ η σύμβουλος ειδικός στην επικοινωνία, Amelia Reigstad, σημείωσε ότι αυτό μπορεί να κάνει τους άλλους να νιώθουν ότι δεν τους ακούν ή δεν τους εκτιμούν.
Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτή η συμπεριφορά δεν είναι πάντα σκόπιμη και δεν σημαίνει αυτόματα ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας. Μπορεί να προέρχεται από ανασφάλεια, κοινωνικό άγχος, ΔΕΠΥ, οικογενειακές δυναμικές, πολιτισμικές επιρροές ή κακές συνήθειες επικοινωνίας.
«Το γεγονός ότι κάποιος είναι συνομιλιακός ναρκισσιστής δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας», δήλωσε η ψυχοθεραπεύτρια Chelsey Brooke Cole.
Μπορεί η ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας να εμφανιστεί στον διάλογο και στις ανθρώπινες σχέσεις;
Η Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας (NPD) μπορεί να εκδηλώνεται στις συζητήσεις και στις σχέσεις, αλλά δεν μπορεί να διαγνωστεί μόνο από τον τρόπο που μιλά κάποιος. Μια σωστή διάγνωση απαιτεί ευρύτερη αξιολόγηση της προσωπικότητας, του ιστορικού και της καθημερινής λειτουργικότητας του ατόμου.
Τα 2 skills που μπορεί να κάνουν τη σχέση σας πιο δυνατή για να αντέξει
- Τα άτομα με NPD μπορεί να κυριαρχούν στις συζητήσεις, να επαναφέρουν συχνά την προσοχή στον εαυτό τους, να αναζητούν θαυμασμό, να δείχνουν περιορισμένη ενσυναίσθηση και να αντιδρούν έντονα στην κριτική.
- Ο παθολογικός ναρκισσισμός έχει συνδεθεί με δυσκολίες στην αμοιβαιότητα, τη συνεργασία και τη συναισθηματική εγγύτητα στις σχέσεις.
- Το να μιλά κάποιος πολύ για τον εαυτό του δεν είναι το ίδιο με τη NPD. Πολλοί άνθρωποι μπορούν να ακούν, να δείχνουν ενσυναίσθηση και να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους όταν χρειάζεται.
- Σύγχρονες έρευνες δείχνουν ότι βαθύτερα ζητήματα που αφορούν την ενσυναίσθηση, τις σχέσεις και τη ρύθμιση της αυτοεκτίμησης βρίσκονται στον πυρήνα της NPD.
Πώς να αναγνωρίσετε έναν συνομιλιακό ναρκισσιστή
1. Απαντούν με το να αλλάξουν το θέμα (shift response)
Οι συνομιλιακοί ναρκισσιστές συχνά κυριαρχούν στις συζητήσεις επαναφέροντας συνεχώς την προσοχή στον εαυτό τους.
«Οι συνομιλιακοί ναρκισσιστές μπορεί να είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου επικεντρωμένοι στον εαυτό τους», δήλωσε η Αμερικανίδα θεραπεύτρια Lauren Maher, σημειώνοντας ότι συχνά μετατρέπουν τις ιστορίες των άλλων σε ιστορίες για τη δική τους ζωή, τις απόψεις ή τις εμπειρίες τους.
Ο κοινωνιολόγος Charles Derber περιέγραψε αυτή τη συνήθεια ως «απάντηση μετατόπισης» (αγγ. shift response) – την τάση να απομακρύνεται η προσοχή από τον ομιλητή αντί να ενθαρρύνεται να συνεχίσει.
Το τεστ που δείχνει εάν έχετε ενδιαφέρον ή αν είστε βαρετοί
«Η “απάντηση μετατόπισης” είναι η κλασική κίνηση», δήλωσε η Dr. Sue Varma.
Αντί να κάνουν ερωτήσεις συνέχειας όταν κάποιος μοιράζεται μια δυσκολία, παρεμβαίνουν γρήγορα με τη δική τους ιστορία, καθιστώντας συχνά τον εαυτό τους το κέντρο της συζήτησης.
2. Έχουν το βλέμμα του τύπου «περιμένω να μιλήσω»
Ο συνομιλιακός ναρκισσισμός δεν αντανακλάται μόνο σε όσα λένε οι άνθρωποι, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο ακούν.
«Χάνουν το ενδιαφέρον τους μόλις η συζήτηση απομακρυνθεί από αυτό για το οποίο θέλουν να μιλήσουν», δήλωσε η Chelsey Brooke Cole.
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι αυτά τα άτομα μπορεί να φαίνονται αφηρημένα μόλις αρχίσει να μιλά κάποιος άλλος.
«Μπορεί να κάνουν μια ερώτηση, αλλά μόλις αρχίσετε να απαντάτε, η προσοχή τους αποσπάται, το βλέμμα τους αδειάζει ή η συζήτηση επιστρέφει γρήγορα σε εκείνους», δήλωσε η Tracy Ross.
Η Varma περιέγραψε αυτή τη συμπεριφορά ως το βλέμμα του τύπου «περιμένω να μιλήσω».
«Μπορείτε σχεδόν να τους δείτε να προετοιμάζονται ξανά», είπε. «Δεν αφομοιώνουν πραγματικά αυτά που λέτε. Απλώς περιμένουν μισό δευτερόλεπτο σιωπής για να ξαναμπούν στη συζήτηση».
Πώς να χρησιμοποιήσετε τη γλώσσα του σώματος για να εντυπωσιάσετε και να πετύχετε αυτό που θέλετε
3. Προσπαθούν συνέχεια να υπερέχουν
Ένα ακόμη κοινό σημάδι είναι η τάση να ανταγωνίζονται τις εμπειρίες των άλλων.
Σύμφωνα με την Amelia Reigstad, οι συνομιλιακοί ναρκισσιστές συχνά προσπαθούν να «ξεπεράσουν» τους άλλους, παρουσιάζοντας τον εαυτό τους ως πιο επιτυχημένο ή πιο σημαντικό.
«Μοιάζει με ανταγωνιστικό άθλημα», δήλωσε η Varma. «Αν έχετε καλά νέα, εκείνοι έχουν καλύτερα νέα».
Η Αμερικανίδα θεραπεύτρια Natalie Moore εξήγησε ότι, σε αντίθεση με κάποιον που μοιράζεται μια παρόμοια εμπειρία για να δημιουργήσει σύνδεση, οι συνομιλιακοί ναρκισσιστές σπάνια επαναφέρουν την προσοχή στο άλλο άτομο.
Αντίθετα, η συζήτηση μετατρέπεται σε σύγκριση για το ποια εμπειρία ήταν μεγαλύτερη, καλύτερη ή χειρότερη.
Η Wendy Behary δήλωσε ότι ακόμη και όταν κάποιος μοιράζεται θετικά νέα, όπως μια προαγωγή, ένας συνομιλιακός ναρκισσιστής μπορεί γρήγορα να μετατρέψει τη συζήτηση σε μια λεπτομερή αναφορά των δικών του επιτευγμάτων.
4. Κάνουν το άλλο άτομο να αισθάνεται εξαντλημένο
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι ένα από τα πιο ξεκάθαρα σημάδια του συνομιλιακού ναρκισσισμού είναι το πώς αισθάνεστε μετά τη συζήτηση.
Γιατί συμπεριφέρομαι ξανά σαν παιδί όταν συναντιέμαι με την οικογένειά μου;
«Το πιο αξιόπιστο και σταθερό σημάδι είναι το πώς αισθάνεστε όταν μιλάτε μαζί τους», δήλωσε η Cole, σημειώνοντας ότι οι άνθρωποι συχνά νιώθουν εξαντλημένοι, πιεσμένοι ή υποτιμημένοι.
Επειδή μονοπωλούν τις συζητήσεις και διακόπτουν συχνά, οι αλληλεπιδράσεις μπορεί να κάνουν τους άλλους να αισθάνονται αόρατοι και ότι δεν τους ακούν.
«Αν απομακρυνθείτε από μια συζήτηση νιώθοντας ότι αφορούσε αποκλειστικά το άλλο άτομο και ότι εσείς δεν γίνατε πραγματικά αντιληπτοί ή δεν εισακουστήκατε, αυτό είναι μια ισχυρή ένδειξη», δήλωσε η Ross.
«Πάντα λέω στους ανθρώπους να εμπιστεύονται το ένστικτό τους – αν νιώθετε εξαντλημένοι αντί για συνδεδεμένοι, αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο», πρόσθεσε η Varma.
5. Αναζητούν προσοχή και επιβεβαίωση
Σύμφωνα με τη Behary, οι συνομιλιακοί ναρκισσιστές συχνά αναζητούν προσοχή, επιβεβαίωση και συγκαταβατικότητα από τους άλλους.
«Οι συνομιλιακοί ναρκισσιστές θέλουν την προσοχή σας και θέλουν να συμφωνείτε μαζί τους», δήλωσε.
Μπορεί να αντιδρούν αρνητικά όταν αμφισβητούνται ή όταν κάποιος εκφράζει διαφορετική άποψη.
Οι δύο λέξεις που δεν πρέπει να πείτε ποτέ σε κάποιον που έχει νεύρα
Η Behary πιστεύει ότι αυτή η συμπεριφορά συχνά πηγάζει από βαθύτερη ανασφάλεια και από μια έντονη ανάγκη για έγκριση, θαυμασμό, συμπάθεια και αναγνώριση, γεγονός που τους οδηγεί στο να τοποθετούν διαρκώς τον εαυτό τους στο επίκεντρο της συζήτησης.
Πηγές: HuffPost, PMC, PMC, ResearchGate, Frontiers