Ένα ασυνήθιστο εργαστηριακό τεστ, στο οποίο αυγά του παρασίτου ανέπτυξαν δομές που έμοιαζαν με «ουρές», βοήθησε τους γιατρούς να επιβεβαιώσουν μια σπάνια περίπτωση εγκεφαλικής σχιστοσωμίασης από σκουλήκια.
Η κρίση που εμφανίστηκε χωρίς προειδοποίηση
Μια ξαφνική επιληπτική κρίση οδήγησε μια γυναίκα στις Φιλιππίνες στο νοσοκομείο και τελικά στην αποκάλυψη μιας σπάνιας παρασιτικής λοίμωξης στον εγκέφαλό της. Η μαγνητική τομογραφία έδειξε μια ομάδα οζιδίων στον αριστερό μετωπιαίο λοβό και οι γιατροί υποψιάστηκαν σχεδόν αμέσως ότι επρόκειτο για αυγά παρασίτων.
Η γυναίκα, η οποία εργαζόταν ως καλλιεργήτρια ρυζιού, φαινόταν απολύτως καλά πριν από το επεισόδιο. Δεν είχε πονοκέφαλο, σύγχυση ή αδυναμία.
Ξαφνικά, όμως, το δεξί χέρι και το δεξί πόδι της άρχισαν να τρέμουν ανεξέλεγκτα. Για περίπου ένα λεπτό, ολόκληρη η δεξιά πλευρά του σώματός της τρανταζόταν.
Στα επείγοντα, η αρχική κλινική εξέταση δεν αποκάλυψε κάτι ασυνήθιστο. Η εικόνα άλλαξε όταν οι γιατροί πραγματοποίησαν μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου.
Η εξέταση αποκάλυψε μια φωτεινή συστάδα οζιδίων, περιβαλλόμενων από υγρό, στον αριστερό μετωπιαίο λοβό. Η πρώτη υποψία των γιατρών ήταν ότι επρόκειτο για αυγά σκουληκιών.
Η σπάνια λοίμωξη στον εγκέφαλο
Σύμφωνα με την αναφορά περιστατικού που δημοσιεύθηκε στο Nigerian Medical Journal, οι γιατροί θεώρησαν πιθανή τη νευροσχιστοσωμίαση, μια ασυνήθιστη επιπλοκή της λοίμωξης από παρασιτικά σκουλήκια Schistosoma.
Στις Φιλιππίνες, το συχνότερο είδος είναι το Schistosoma japonicum. Το παράσιτο απαντάται επίσης στην Κίνα και σε περιοχές της Ινδονησίας, ενώ παρά την ονομασία του έχει εξαλειφθεί από την Ιαπωνία.
Ο κύκλος ζωής του είναι ιδιαίτερα περίπλοκος. Τα αυγά αποβάλλονται με τα ούρα ή τα κόπρανα μολυσμένων ανθρώπων και ζώων. Όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν, εκκολάπτονται και απελευθερώνουν προνύμφες που αναζητούν συγκεκριμένα υδρόβια σαλιγκάρια.
Αργότερα, οι προνύμφες εγκαταλείπουν τα σαλιγκάρια έχοντας αποκτήσει διχαλωτή ουρά. Μπορούν να διαπεράσουν ακόμη και άθικτο ανθρώπινο δέρμα και, μέσω του αγγειακού συστήματος, να περάσουν από τους πνεύμονες, την καρδιά και το ήπαρ.
Πώς τα αυγά μπορούν να φτάσουν στον εγκέφαλο
Τα ενήλικα παράσιτα συνήθως εγκαθίστανται σε μεγάλα αιμοφόρα αγγεία της κοιλιάς και μπορούν να παραμείνουν απαρατήρητα, χωρίς εμφανή συμπτώματα. Τα αυγά τους είναι εκείνα που συχνότερα προκαλούν προβλήματα, όπως φλεγμονή, ίνωση και βλάβες σε συγκεκριμένα όργανα.
Σε σπάνιες περιπτώσεις, αυγά του S. japonicum φτάνουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Δεν είναι απολύτως γνωστό πώς συμβαίνει αυτό.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ενήλικα παράσιτα ή αυγά μπορεί να εκτραπούν προς ασυνήθιστα σημεία του σώματος, ενδεχομένως λόγω μεγάλης παρασιτικής επιβάρυνσης ή αγγειακής βλάβης. Όταν τα αυγά εγκλωβίζονται στον εγκέφαλο, μπορεί να συνδέονται με επιληπτικές κρίσεις και άλλα νευρολογικά προβλήματα.
Η εγκεφαλική σχιστοσωμίαση μπορεί να προκαλέσει επιληπτικές κρίσεις και χαρακτηριστικές αλλοιώσεις στις απεικονιστικές εξετάσεις. Επιστημονική μελέτη για λοίμωξη από Schistosoma japonicum επισημαίνει ότι η διάγνωση μπορεί να είναι δύσκολη, καθώς τα εργαστηριακά και απεικονιστικά ευρήματα δεν είναι από μόνα τους ειδικά για τη νόσο.
Το τεστ που έκανε τα αυγά να αποκτήσουν «ουρές»
Δεν υπάρχει μία μοναδική εξέταση που να επιβεβαιώνει σε όλες τις περιπτώσεις τη σχιστοσωμίαση. Έτσι, οι γιατροί χρησιμοποίησαν διαφορετικές διαγνωστικές μεθόδους.
Μία από αυτές ήταν το circumoval precipitin test, μια εργαστηριακή τεχνική που αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1950.
Στην εξέταση χρησιμοποιούνται αυγά S. japonicum, τα οποία έρχονται σε επαφή με τον ορό αίματος του ασθενούς. Εάν υπάρχουν τα κατάλληλα αντισώματα, προσδένονται σε μόρια του αυγού και δημιουργούν στην εξωτερική επιφάνειά του μια χαρακτηριστική δομή που θυμίζει ουρά.
Στην περίπτωση της γυναίκας τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά:
- Τα αυγά του εργαστηριακού τεστ ανέπτυξαν εμφανείς δομές σαν «ουρές».
- Στα κόπρανά της εντοπίστηκαν 190 αυγά S. japonicum ανά γραμμάριο.
- Η μαγνητική τομογραφία είχε ήδη αποκαλύψει αλλοιώσεις συμβατές με την παρουσία αυγών στον εγκέφαλο.
- Ο συνδυασμός των ευρημάτων οδήγησε στη διάγνωση εγκεφαλικής σχιστοσωμίασης που είχε προκαλέσει εστιακή επιληπτική κρίση.
Τι έδειξε η νέα μαγνητική μετά τη θεραπεία
Οι γιατροί χορήγησαν στη γυναίκα αντιπαρασιτική, αντιφλεγμονώδη και αντιεπιληπτική φαρμακευτική αγωγή.
Τρεις μήνες αργότερα, η ασθενής ανέφερε ότι δεν είχε παρουσιάσει άλλη επιληπτική κρίση.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό ήταν το εύρημα της επαναληπτικής μαγνητικής τομογραφίας: οι αλλοιώσεις που αποδίδονταν στα αυγά των παρασίτων είχαν πλέον εξαφανιστεί.