Η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. αναδεικνύει την ανάγκη για ισότιμη πρόσβαση στην ανακούφιση από τον πόνο και την ολοκληρωμένη φροντίδα των ασθενών με σοβαρά νοσήματα.
Περισσότεροι από 73 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο χρειάζονται κάθε χρόνο παρηγορική φροντίδα, ωστόσο μόλις ένας στους επτά έχει πρόσβαση στις υπηρεσίες που χρειάζεται. Την ίδια ώρα, περίπου 20 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν ετησίως βιώνοντας πόνο και ταλαιπωρία που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Παρηγορικής Φροντίδας, στις 10 Οκτωβρίου, η Ελληνική Εταιρεία Θεραπείας Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας (ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α.) στέλνει το μήνυμα ότι η ανακούφιση από τον πόνο δεν είναι πολυτέλεια, αλλά θεμελιώδες δικαίωμα κάθε ασθενούς.
«Αόρατα» για το ΕΣΥ τα 57 Ιατρεία Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας
Με κεντρικό θέμα για το 2026 τη διαχείριση του πόνου ως θεμελιώδους πυλώνα της παρηγορικής φροντίδας, η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. επισημαίνει ότι, παρά την ύπαρξη αποτελεσματικών θεραπειών, σημαντικά εμπόδια εξακολουθούν να στερούν από εκατομμύρια ανθρώπους την αναγκαία ανακούφιση.
Ο πόνος δεν είναι μόνο σωματικός
Η παρηγορική φροντίδα δεν περιορίζεται στην αντιμετώπιση των σωματικών συμπτωμάτων. Οι ασθενείς με σοβαρές ασθένειες μπορεί να βιώνουν ταυτόχρονα σωματικό, ψυχολογικό, κοινωνικό και υπαρξιακό πόνο, με τις διαφορετικές αυτές διαστάσεις να αλληλεπιδρούν και να επηρεάζουν την ποιότητα ζωής τους.
Για τον λόγο αυτό, η διαχείριση του πόνου απαιτεί έγκαιρη αξιολόγηση, εξατομικευμένο σχέδιο θεραπείας και συνεργασία διαφορετικών ειδικοτήτων. Στόχος είναι η συνολική υποστήριξη του ασθενούς και όχι μόνο η αντιμετώπιση ενός μεμονωμένου συμπτώματος.
Εμπόδια στην πρόσβαση στα αναλγητικά
Η πρόσβαση στην ανακούφιση από τον πόνο αποτελεί βασικό στοιχείο του δικαιώματος στην υγεία. Ωστόσο, σύμφωνα με την ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α., περισσότερο από το 80% του παγκόσμιου πληθυσμού δεν έχει επαρκή πρόσβαση σε ισχυρά αναλγητικά, όπως η μορφίνη.
Τα οπιοειδή αναλγητικά μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό θεραπευτικό εργαλείο όταν ενδείκνυνται, υπό την κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση. Παράλληλα, όμως, οι περιορισμοί στην πρόσβαση, η ανεπαρκής ενημέρωση και οι παρανοήσεις γύρω από τη χρήση τους εξακολουθούν να αποτελούν εμπόδια για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του πόνου.
Η εταιρεία υπογραμμίζει ότι η ανακούφιση δεν μπορεί να εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας, την οικονομική δυνατότητα ή το κατά πόσο ο ασθενής και η οικογένειά του γνωρίζουν πού να απευθυνθούν.
Το στίγμα γύρω από τον πόνο και τα οπιοειδή
Σημαντικό εμπόδιο παραμένει και το στίγμα που συνοδεύει τον πόνο και τη θεραπεία του. Ορισμένοι ασθενείς φοβούνται ότι η ανάγκη για ισχυρότερη αναλγησία σημαίνει εγκατάλειψη της ελπίδας, ενώ οι οικογένειες μπορεί να ανησυχούν για τη χρήση οπιοειδών. Αντίστοιχα, επαγγελματίες υγείας ενδέχεται να διστάζουν να χορηγήσουν την κατάλληλη αγωγή εξαιτίας φόβων και παρανοήσεων.
Η ενημέρωση, η εκπαίδευση και η ανοιχτή επικοινωνία μεταξύ ασθενών, οικογενειών και επαγγελματιών υγείας είναι απαραίτητες για την έγκαιρη αναγνώριση του πόνου και την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.
Η παρηγορική φροντίδα αφορά όλες τις ηλικίες
Η παρηγορική φροντίδα δεν αφορά αποκλειστικά τους ασθενείς στο τέλος της ζωής ούτε μόνο τους ηλικιωμένους. Τα παιδιά αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 14% της παγκόσμιας ανάγκης για τέτοιου είδους φροντίδα και δικαιούνται αποτελεσματική αντιμετώπιση του πόνου, με θεραπείες προσαρμοσμένες στην ηλικία και τις ανάγκες τους.
Απαραίτητη είναι η διαθεσιμότητα κατάλληλων φαρμάκων και φαρμακοτεχνικών μορφών, καθώς και η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας στην παιδιατρική παρηγορική φροντίδα. Αντίστοιχα, στους ηλικιωμένους ο πόνος δεν πρέπει να θεωρείται αναπόφευκτη συνέπεια της γήρανσης.
Ένταξη της παρηγορικής φροντίδας στο σύστημα υγείας
Καθώς ο πληθυσμός γηράσκει και τα χρόνια νοσήματα αυξάνονται, οι ανάγκες για παρηγορική φροντίδα αναμένεται να ενταθούν. Η ενσωμάτωσή της στην πρωτοβάθμια φροντίδα, στα νοσοκομεία, στις υπηρεσίες κατ’ οίκον φροντίδας και στην κοινότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ισότιμη πρόσβαση των ασθενών.
Σύμφωνα με την ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α., απαιτούνται επαρκώς εκπαιδευμένο προσωπικό, πρόσβαση στα απαραίτητα φάρμακα και υποστήριξη των οικογενειακών φροντιστών, ώστε η ανακούφιση από τον πόνο να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της φροντίδας.
Η εταιρεία ζητά από την Πολιτεία να διασφαλίσει ότι οι υπηρεσίες παρηγορικής φροντίδας είναι διαθέσιμες σε όλους όσοι τις χρειάζονται, με ασφάλεια, υπευθυνότητα και χωρίς αποκλεισμούς.
«Η παρηγορική φροντίδα δεν είναι απλώς φροντίδα στο τέλος της ζωής. Είναι φροντίδα για τη ζωή, όταν αυτή δοκιμάζεται από τη σοβαρή ασθένεια», είναι το μήνυμα της ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α., η οποία τονίζει ότι η αντιμετώπιση του πόνου δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά δικαίωμα.