Το λίθιο που βρίσκεται φυσικά στο νερό της βρύσης συνδέεται με το σύνδρομο Wolff-Parkinson-White, μια σπάνια καρδιακή πάθηση που μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνα γρήγορο καρδιακό ρυθμό. Ποια είναι τα συμπεράσματα της νέας μελέτης.
Λίθιο στο νερό: Τι δείχνει νέα μελέτη για το σύνδρομο Wolff-Parkinson-White
Το σύνδρομο Wolff-Parkinson-White είναι μια σπάνια συγγενής καρδιακή πάθηση. Προκύπτει όταν μια επιπλέον δέσμη καρδιακού μυϊκού ιστού, η λεγόμενη βοηθητική οδός, δημιουργεί μια μη φυσιολογική ηλεκτρική σύνδεση στην καρδιά.
Οι οδοί αυτές σχηματίζονται κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη, αλλά οι λόγοι για τους οποίους εμφανίζονται παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστοι. Οι περισσότεροι άνθρωποι με βοηθητική οδό δεν έχουν οικογενειακό ιστορικό, γεγονός που σημαίνει ότι οι περιβαλλοντικές εκθέσεις κατά την εμβρυϊκή περίοδο θα μπορούσαν να παίζουν ρόλο.
Το λίθιο είναι ένα χημικό στοιχείο που βρίσκεται φυσικά στα υπόγεια νερά, σε συγκεντρώσεις που διαφέρουν σημαντικά από περιοχή σε περιοχή. Οι ερευνητές στράφηκαν σε αυτό επειδή η λήψη φαρμακευτικών δόσεων λιθίου κατά την εγκυμοσύνη έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο συγγενών καρδιακών ανωμαλιών, μεταξύ των οποίων και η ανωμαλία Ebstein, μια σπάνια πάθηση που συχνά συνοδεύεται από βοηθητικές οδούς.
Μπορεί το ανθρακούχο νερό να αυξήσει τον κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου; Τι λένε ειδικοί
Τι δείχνουν πρόσφατες έρευνες για το λίθιο στο νερό
Οι μελέτες των τελευταίων ετών παρουσιάζουν μεικτή εικόνα, με ορισμένα ευρήματα να δείχνουν πιθανά οφέλη και άλλα να εγείρουν επιφυλάξεις για την ασφάλειά του.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2026 με τίτλο “Associations between low-dose drinking water lithium exposure and Dementia: A nationwide U.S. ecological study”, οι πολιτείες των ΗΠΑ με τα υψηλότερα επίπεδα λιθίου στο νερό κατέγραψαν ελαφρώς χαμηλότερα ποσοστά άνοιας.
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2024 με τίτλο “Trace lithium levels in drinking water and risk of dementia: a systematic review”, οι χαμηλές συγκεντρώσεις λιθίου στο νερό ενδέχεται να συνδέονται με μειωμένο κίνδυνο άνοιας, αλλά τα ευρήματα δεν είναι ακόμη συνεπή.
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2025 με τίτλο “Lithiumisation of Drinking Water for Suicide Prevention: A Systematic Review”, οι περιοχές με υψηλότερες φυσικές συγκεντρώσεις λιθίου στο νερό τείνουν να παρουσιάζουν χαμηλότερα ποσοστά αυτοκτονιών. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ανησυχίες σχετικά με πιθανές επιπτώσεις στη νεφρική λειτουργία και κινδύνους για το έμβρυο.
Απώλεια βάρους: Πόσο νερό πρέπει να πίνετε για να αδυνατίσετε πιο γρήγορα;
Τι έδειξαν τα δεδομένα από 2,3 εκατομμύρια παιδιά
Νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Clinical Investigation εξέτασε κατά πόσο το λίθιο στο πόσιμο νερό σχετίζεται με τη συχνότητα εμφάνισης της πάθησης. Πρόκειται για τη μελέτη με τίτλο «Elevated lithium levels in drinking water are associated with higher prevalence of Wolff-Parkinson-White diagnoses», η οποία είναι παρατηρητική και, επομένως, μπορεί να αναδείξει συσχετίσεις, αλλά όχι να αποδείξει σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο συνδύασε ιατρικά και υδρολογικά δεδομένα για πάνω από 2,3 εκατομμύρια παιδιά στην Καλιφόρνια. Οι ερευνητές επέλεξαν να μελετήσουν παιδιά, επειδή θεώρησαν πιο πιθανό να κατοικούσαν στην ίδια περιοχή και κατά την εμβρυϊκή τους ανάπτυξη.
Στις πολιτείες με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις λιθίου, δηλαδή στο ανώτερο 25% της κατανομής, τα παιδιά είχαν 71% υψηλότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με WPW σε σύγκριση με παιδιά από πολιτείες με χαμηλότερες συγκεντρώσεις. Παρόμοια συσχέτιση παρατηρήθηκε σε σχεδόν 2 εκατομμύρια παιδιά στη Νέα Υόρκη, όπου οι συγκεντρώσεις άνω των 10 μικρογραμμαρίων ανά λίτρο συνδέθηκαν επίσης με περισσότερες διαγνώσεις.
Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις λιθίου στην Καλιφόρνια συνδέθηκαν επιπλέον με υπερκοιλιακή ταχυκαρδία, αίσθημα παλμών και λιποθυμικά επεισόδια.
«Γνωρίζουμε την ύπαρξη αυτών των οδών εδώ και δεκαετίες και ξέρουμε πώς να τις αντιμετωπίζουμε, αλλά δεν έχουμε κατανοήσει γιατί εμφανίζονται σε ορισμένους ανθρώπους», εξηγεί ο Αμερικανός καρδιολόγος Gregory Marcus, καθηγητής Καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο και ανώτερος συγγραφέας της μελέτης, σύμφωνα με το Medical Xpress.
Πέτρες στα νεφρά: Πόσο νερό πρέπει να πίνετε για να μειώσετε τον κίνδυνο νεφρολιθίασης
«Είναι ένα ενθαρρυντικό βήμα, καθώς δείχνει έναν πιθανό τροποποιήσιμο περιβαλλοντικό παράγοντα. Ωστόσο, χρειαζόμαστε περισσότερη έρευνα για να διαπιστώσουμε αν το λίθιο συμβάλλει πράγματι στην εμφάνιση αυτών των οδών», συμπληρώνει ο Marcus.
Πώς αντιμετωπίζεται το σύνδρομο Wolff-Parkinson-White;
Οι βοηθητικές οδοί είναι μία από τις αιτίες υπερκοιλιακής ταχυκαρδίας, η οποία μπορεί να προκαλέσει αίσθημα παλμών και άλλα συμπτώματα. Το WPW συνδέεται επίσης με έναν μικρό αλλά υπαρκτό κίνδυνο αιφνίδιου καρδιακού θανάτου.
Μία από τις βασικές μεθόδους αντιμετώπισης είναι η κατάλυση με καθετήρα, μια ελάχιστα επεμβατική διαδικασία που καταστρέφει τη μικρή περιοχή καρδιακού ιστού η οποία ευθύνεται για την ανώμαλη ηλεκτρική σύνδεση.
Τα όρια της έρευνας
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι το λίθιο προκαλεί WPW. Οι ερευνητές δεν γνώριζαν πόσο λίθιο είχαν καταναλώσει τα παιδιά ή οι μητέρες τους, καθώς η έκθεση εκτιμήθηκε με βάση την πολιτεία κατοικίας. Άλλοι περιβαλλοντικοί ή γενετικοί παράγοντες θα μπορούσαν επίσης να εξηγούν τη συσχέτιση.
Επιπλέον, η πάθηση παραμένει σπάνια, καθώς μόλις 686 παιδιά στο σύνολο του δείγματος της Καλιφόρνιας είχαν καταγεγραμμένη διάγνωση. Ο Marcus σημείωσε ότι τα ευρήματα δεν θα πρέπει να προκαλέσουν ανησυχία σχετικά με την ασφάλεια του νερού της βρύσης, ακόμη και στις εγκύους.
Άνοια: Τι εντόπισαν οι επιστήμονες στο πόσιμο νερό και στα τρόφιμα που αυξάνει τον κίνδυνο
Στις ΗΠΑ δεν έχει θεσπιστεί επίσημο ανώτατο όριο για τη συγκέντρωση λιθίου στο πόσιμο νερό. Ωστόσο, οι αρμόδιες αρχές παρακολουθούν την παρουσία του μέσω προγραμμάτων ελέγχου μη ρυθμιζόμενων ουσιών, ενώ πραγματοποιούνται και μετρήσεις των συγκεντρώσεών του στα υπόγεια νερά.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι απαιτούνται μελέτες και σε άλλους πληθυσμούς, καθώς και έρευνες που θα μετρούν με μεγαλύτερη ακρίβεια την έκθεση στο λίθιο κατά την εγκυμοσύνη.
«Το επόμενο βήμα είναι να διαπιστώσουμε αν το ίδιο το λίθιο συμβάλλει στην ανάπτυξη αυτών των οδών και, εφόσον συμβαίνει αυτό, πόσο σημαντικό είναι το επίπεδο έκθεσης και σε ποιο στάδιο της ανάπτυξης έχει τη μεγαλύτερη επίδραση», καταλήγει ο Marcus. «Αυτό θα απαιτήσει μελέτες που θα μπορούν να μετρούν την έκθεση με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια».
Πηγές: Medical Xpress, Journal of Clinical Investigation, PubMed, International Journal of Bipolar Disorders, Preventive Medicine: Research & Reviews