Η ποσότητα δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που συνδέεται με τη θνησιμότητα. Μεγάλη μελέτη διάρκειας 13,4 ετών διαπίστωσε διαφορετικές συσχετίσεις ανάλογα με το είδος του αλκοολούχου ποτού, ενώ εξέτασε και τον ρόλο της κατανάλωσης μαζί με το φαγητό.
Από την εφηβεία στην τρίτη ηλικία: Τι προκαλεί η συστηματική κατανάλωση αλκοόλ στα οστά
Αλκοόλ και καρκίνος: Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στην υπερβολική κατανάλωση
Η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ δεν φαίνεται να είναι απαλλαγμένη από κινδύνους, ιδιαίτερα όσον αφορά τον καρκίνο. Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα μεγάλης μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrition Journal.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η σχέση του αλκοόλ με τη θνησιμότητα διαφοροποιείται ανάλογα με την ποσότητα, αλλά και το είδος του ποτού. Μπίρα, κρασί και ισχυρά αλκοολούχα ποτά δεν εμφάνισαν τα ίδια πρότυπα συσχέτισης.
Η ανάλυση έδειξε ότι η υψηλή συνολική κατανάλωση αλκοόλ συνδεόταν με περισσότερους θανάτους από καρκίνο, καρδιαγγειακά νοσήματα και άλλες αιτίες.
Ωστόσο, ακόμη και η μέτρια κατανάλωση συσχετίστηκε με αυξημένη θνησιμότητα από καρκίνο, χωρίς αντίστοιχη αύξηση στις υπόλοιπες βασικές κατηγορίες θανάτου.
Από τις 20 κατηγορίες καρκίνου που εξετάστηκαν, οι 15 παρουσίασαν συσχέτιση με αυξημένη θνησιμότητα από τη συνολική κατανάλωση ή από συγκεκριμένα αλκοολούχα ποτά, μετά τη διόρθωση για πολλαπλές συγκρίσεις.
Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονταν καρκίνοι του πεπτικού και του αναπνευστικού συστήματος, του ήπατος, του μαστού, των γεννητικών οργάνων, καθώς και αιματολογικές κακοήθειες.
Μπίρα, κρασί ή ισχυρά ποτά: Πού εντοπίστηκαν οι διαφορές
Οι συσχετίσεις δεν ήταν ίδιες για όλα τα αλκοολούχα ποτά. Τα σημαντικότερα ευρήματα ήταν τα ακόλουθα:
- Μπίρα και μηλίτης: Ακόμη και η χαμηλή κατανάλωση συνδέθηκε με αυξημένη θνησιμότητα από καρκίνο, ενώ η υψηλή με περισσότερους θανάτους από όλες τις βασικές κατηγορίες αιτιών.
- Ισχυρά αλκοολούχα ποτά: Η χαμηλή, αλλά και η μέτρια έως υψηλή κατανάλωση συσχετίστηκαν με αυξημένη θνησιμότητα.
- Κόκκινο κρασί: Η χαμηλή ή μέτρια κατανάλωση συνδέθηκε με χαμηλότερη θνησιμότητα από ορισμένες αιτίες, αλλά η υψηλή με αυξημένη θνησιμότητα από καρκίνο και συνολικά.
- Λευκό κρασί: Η υψηλή κατανάλωση συσχετίστηκε με περισσότερους θανάτους από καρκίνο, άλλες αιτίες και συνολικά.
- Ενισχυμένο κρασί: Η υψηλή κατανάλωση συνδέθηκε με αυξημένη συνολική θνησιμότητα και θνησιμότητα από άλλες αιτίες.
Συναγερμός για το αλκοόλ στους ανήλικους: 1.650 παιδιά στα νοσοκομεία μέσα σε 18 μήνες
Γιατί τα ευρήματα για το κρασί χρειάζονται προσοχή
Η σχέση μεταξύ κατανάλωσης κρασιού και θνησιμότητας παρουσίασε καμπύλη σχήματος J, με χαμηλότερη θνησιμότητα σε ορισμένα επίπεδα κατανάλωσης και υψηλότερη σε μεγαλύτερες ποσότητες.
Αυτό, ωστόσο, δεν αποδεικνύει ότι το κρασί προστατεύει την υγεία. Οι διαφορές στον τρόπο ζωής και άλλοι παράγοντες ενδέχεται να επηρεάζουν τις συσχετίσεις.
Επομένως, τα αποτελέσματα δεν αποτελούν σύσταση για έναρξη κατανάλωσης κρασιού με σκοπό την πρόληψη ασθενειών.
Αλκοόλ μαζί με το φαγητό: Αλλάζει κάτι;
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα αφορούσε τη χρονική στιγμή της κατανάλωσης. Όσοι έπιναν συνήθως ή περιστασιακά μαζί με τα γεύματα εμφάνιζαν χαμηλότερη θνησιμότητα.
Αντίθετα, η κατανάλωση εκτός γευμάτων συνδεόταν με εντονότερες δυσμενείς συσχετίσεις, ιδιαίτερα στις μεγαλύτερες ποσότητες.
Παρόμοια αποτελέσματα είχαν καταγραφεί σε προηγούμενη μελέτη, δημοσιευμένη στο JAMA Network Open το 2024. Οι ερευνητές επισήμαναν, ωστόσο, ότι η φαινομενικά ευνοϊκή συσχέτιση της κατανάλωσης μαζί με το φαγητό μπορεί να αντανακλά και άλλες υγιεινές συνήθειες.
Τι σημαίνει πραγματικά χαμηλή ή μέτρια κατανάλωση
Η νέα μελέτη χρησιμοποίησε διαφορετικά ημερήσια όρια για άνδρες και γυναίκες.
Η χαμηλή κατανάλωση έφτανε έως 20 γραμμάρια καθαρού αλκοόλ ημερησίως για τους άνδρες και 10 για τις γυναίκες. Η μέτρια έφτανε αντίστοιχα έως 40 και 20 γραμμάρια.
Περίπου 20 γραμμάρια καθαρού αλκοόλ αντιστοιχούν σε μισό λίτρο μπίρας με περιεκτικότητα 5%. Τα όρια αυτά αποτελούν κατηγορίες της έρευνας, όχι ασφαλείς ποσότητες.
Άλλωστε, συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 139 μελετών, δημοσιευμένη το 2023, συνέδεσε ακόμη και τη χαμηλή κατανάλωση με αυξημένο κίνδυνο ορισμένων καρκίνων, όπως του οισοφάγου, του παχέος εντέρου και του μαστού.
Πώς προέκυψαν τα αποτελέσματα
Η έρευνα αξιοποίησε δεδομένα 340.924 συμμετεχόντων της UK Biobank, με μέση ηλικία περίπου 56 ετών. Σε διάστημα παρακολούθησης 13,4 ετών καταγράφηκαν 22.381 θάνατοι.
Οι επιστήμονες συνεκτίμησαν το κάπνισμα, τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα, τον δείκτη μάζας σώματος και κοινωνικοδημογραφικούς παράγοντες.
Οι συσχετίσεις της συνολικής κατανάλωσης με τη θνησιμότητα ήταν ισχυρότερες στους άνδρες, στους νεότερους συμμετέχοντες, στους καπνιστές, στους μη λευκούς και σε όσους δεν είχαν παχυσαρκία.
61χρονη «έριξε» τη βιολογική ηλικία της στα 39 κόβοντας μια κακή συνήθεια: «Το σώμα θυμάται»
Τι πρέπει να κρατήσουμε από τη μελέτη
Το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι ότι η χαμηλότερη θνησιμότητα που παρατηρήθηκε σε ορισμένους καταναλωτές κρασιού δεν αποδεικνύει προστατευτική δράση.
Η μελέτη ήταν παρατηρητική, η κατανάλωση δηλώθηκε από τους συμμετέχοντες και καταγράφηκε κυρίως στην αρχή της παρακολούθησης.
Τα αποτελέσματα συμφωνούν με τη θέση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ότι δεν έχει τεκμηριωθεί ασφαλές επίπεδο κατανάλωσης αλκοόλ ως προς τον κίνδυνο καρκίνου.
Η πρακτική σημασία είναι σαφής: ούτε η επιλογή κρασιού αντί μπίρας ούτε η κατανάλωση μαζί με το φαγητό εγγυώνται προστασία. Η ποσότητα εξακολουθεί να έχει καθοριστική σημασία.
Πηγές: