Νέα επιστημονική ανασκόπηση αποκαλύπτει ότι το γλυκαντικό αυτό μπορεί να ενεργοποιεί μηχανισμούς που οδηγούν σε αποθήκευση λίπους και μεταβολικές διαταραχές.
Η φρουκτόζη στο μικροσκόπιο των επιστημόνων
Η φρουκτόζη, που βρίσκεται στην επιτραπέζια ζάχαρη και στο σιρόπι καλαμποκιού, ενδέχεται να επηρεάζει τον οργανισμό πολύ πιο επιθετικά από ό,τι πίστευαν έως σήμερα οι επιστήμονες. Σύμφωνα με νέα ανασκόπηση, δρα ως μεταβολικό σήμα που ευνοεί τη συσσώρευση λίπους και αυξάνει τον κίνδυνο για παχυσαρκία, αντίσταση στην ινσουλίνη και καρδιαγγειακά νοσήματα.
Η φρουκτόζη είναι ένα φυσικό σάκχαρο που χαρίζει γλυκιά γεύση στα φρούτα και στο μέλι, όμως η υπερκατανάλωσή της, ιδίως όταν προστίθεται σε επεξεργασμένα προϊόντα, συνδέεται με αυξημένη μεταβολική επιβάρυνση. Η Mayo Clinic τονίζει ότι οι τροφές με πρόσθετα σάκχαρα δεν πρέπει να συγχέονται με την κατανάλωση ολόκληρων φρούτων, τα οποία προσφέρουν και φυτικές ίνες, βιταμίνες και νερό.
Ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο Nature Metabolism υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη μορφή σακχάρου μπορεί να παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξη μεταβολικών νοσημάτων.
Οι ερευνητές εξέτασαν τα διαθέσιμα στοιχεία για κοινά γλυκαντικά, όπως η σακχαρόζη και το σιρόπι καλαμποκιού υψηλής περιεκτικότητας σε φρουκτόζη. Παρότι αυτά περιέχουν και γλυκόζη και φρουκτόζη, η δεύτερη φαίνεται να ακολουθεί διαφορετική βιολογική πορεία μέσα στο σώμα.
Το Νο1 γλυκαντικό που δεν επηρεάζει το σάκχαρο και το συνιστούν οι ειδικοί – Ποια να αποφεύγετε
«Η φρουκτόζη δεν είναι απλώς κενές θερμίδες»
Ο Richard Johnson, καθηγητής στο University of Colorado Anschutz και επικεφαλής της μελέτης, τόνισε:
«Η φρουκτόζη δεν είναι απλώς κενές θερμίδες. Λειτουργεί ως μεταβολικό σήμα που προάγει την παραγωγή και την αποθήκευση λίπους με τρόπους που διαφέρουν θεμελιωδώς από τη γλυκόζη».
Η παρατήρηση αυτή ενισχύει την άποψη ότι η ποιότητα της ζάχαρης που καταναλώνουμε μπορεί να είναι εξίσου σημαντική με την ποσότητα.
Πώς επηρεάζει τον μεταβολισμό
Σύμφωνα με την ανασκόπηση, η φρουκτόζη μεταβολίζεται με τρόπο που παρακάμπτει ορισμένους από τους βασικούς μηχανισμούς ελέγχου του οργανισμού.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά μεταβολικών αλλαγών, όπως:
- αυξημένη παραγωγή λίπους,
- μείωση των επιπέδων κυτταρικής ενέργειας (ATP),
- δημιουργία ουσιών που συνδέονται με μεταβολική δυσλειτουργία,
- μεγαλύτερο κίνδυνο μεταβολικού συνδρόμου,
- επιδείνωση της αντίστασης στην ινσουλίνη.
Οι παραπάνω επιδράσεις έχουν συνδεθεί με παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακά προβλήματα.
Ο οργανισμός μπορεί να παράγει φρουκτόζη μόνος του
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η έκθεση στη φρουκτόζη δεν προέρχεται αποκλειστικά από τρόφιμα και ποτά.
Το ανθρώπινο σώμα έχει τη δυνατότητα να συνθέτει φρουκτόζη από τη γλυκόζη, γεγονός που υποδηλώνει ότι η επίδρασή της στη μεταβολική υγεία μπορεί να είναι πιο εκτεταμένη από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί.
Η νέα μελέτη δημοσιεύεται σε μια περίοδο κατά την οποία η παχυσαρκία και ο διαβήτης αυξάνονται με ταχύ ρυθμό παγκοσμίως.
Παρά τη μείωση της κατανάλωσης ζαχαρούχων αναψυκτικών σε ορισμένες χώρες, η πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων εξακολουθεί να παραμένει πάνω από τα συνιστώμενα όρια σε πολλές περιοχές του κόσμου.
Από εξελικτικό πλεονέκτημα σε σύγχρονο κίνδυνο
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η φρουκτόζη ίσως βοήθησε τους προγόνους μας να αποθηκεύουν ενέργεια σε περιόδους πείνας και έλλειψης τροφής.
Στο σημερινό περιβάλλον, όμως, όπου τροφές πλούσιες σε θερμίδες βρίσκονται παντού, ο ίδιος αυτός μηχανισμός μπορεί να λειτουργεί εις βάρος της υγείας.
Ο Johnson υπογράμμισε:
«Αυτή η ανασκόπηση αναδεικνύει τη φρουκτόζη ως κεντρικό παράγοντα της μεταβολικής υγείας. Η κατανόηση των ιδιαίτερων βιολογικών επιδράσεών της είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών στρατηγικών πρόληψης και θεραπείας των μεταβολικών νοσημάτων».