Νέα επιστημονικά δεδομένα αποκαλύπτουν ότι ο τρόπος με τον οποίο καταναλώνονται οι πατάτες μπορεί να επηρεάζει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, ενώ τα δημητριακά ολικής άλεσης φαίνεται να αποτελούν πιο ασφαλή επιλογή.
Θολή όραση: Πότε μπορεί να σχετίζεται με διαβήτη τύπου 2 – Τι άλλο το προκαλεί
Τι έδειξε η νέα μελέτη για τις τηγανητές πατάτες
Οι πατάτες αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής εκατομμυρίων ανθρώπων, όμως δεν έχουν όλες οι μορφές τους την ίδια επίδραση στην υγεία. Νέα έρευνα της Harvard Public Health, που δημοσιεύθηκε στο The BMJ, υποστηρίζει ότι η συχνή κατανάλωση τηγανητής πατάτας συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, σε αντίθεση με τις βραστές ή ψητές πατάτες, οι οποίες δεν παρουσίασαν την ίδια συσχέτιση.
Οι ερευνητές της Harvard Public Health ανέλυσαν διατροφικά στοιχεία και δεδομένα υγείας περισσότερων από 205.000 ενηλίκων που συμμετείχαν σε τρεις μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η παρακολούθηση διήρκεσε πάνω από 30 χρόνια, με τους επιστήμονες να εξετάζουν πόσο συχνά οι συμμετέχοντες κατανάλωναν τηγανητές πατάτες, βραστές, ψητές ή πουρέ, αλλά και προϊόντα ολικής άλεσης.
Στο διάστημα αυτό, περισσότεροι από 22.200 άνθρωποι διαγνώστηκαν με διαβήτη τύπου 2, γεγονός που επέτρεψε στους ερευνητές να συγκρίνουν τις διατροφικές συνήθειες με τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Οι τηγανητές πατάτες ξεχώρισαν
Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι όσοι κατανάλωναν περίπου τρεις μερίδες τηγανητές πατάτες κάθε εβδομάδα είχαν 20% μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με όσους τις έτρωγαν πιο σπάνια.
Αντίθετα, η κατανάλωση βραστής, ψητής ή λιωμένης πατάτας δεν συνδέθηκε με σημαντική αύξηση του κινδύνου.
Τα βασικά ευρήματα της έρευνας
- Τρεις μερίδες τηγανητές πατάτες την εβδομάδα συνδέθηκαν με αύξηση του κινδύνου διαβήτη τύπου 2 κατά 20%.
- Οι ψητές, βραστές και οι λιωμένες πατάτες δεν εμφάνισαν σημαντική επίδραση στον κίνδυνο.
- Η αντικατάσταση της πατάτας με προϊόντα ολικής άλεσης μείωσε τον κίνδυνο κατά 4%.
- Όταν οι τηγανητές πατάτες αντικαταστάθηκαν από δημητριακά ολικής άλεσης, η μείωση του κινδύνου έφτασε το 19%.
Γιατί θεωρούνται πιο επιβαρυντικές οι τηγανητές πατάτες;
Η μελέτη δεν απέδειξε ποιος ακριβώς μηχανισμός ευθύνεται για τη συγκεκριμένη συσχέτιση, ωστόσο οι ειδικοί εκτιμούν ότι εμπλέκονται πολλοί παράγοντες.
Η Jessica Cording, RD, CDN και συγγραφέας του The Little Book of Game-Changers, επισημαίνει ότι οι τηγανητές πατάτες είναι ιδιαίτερα εύγευστες, γεγονός που οδηγεί πολλούς ανθρώπους στην κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων.
«Λόγω της ιδιαίτερα ελκυστικής γεύσης τους, είναι εύκολο για πολλούς ανθρώπους να καταναλώσουν πολύ μεγάλη ποσότητα μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα», αναφέρει.
Η αυξημένη ενεργειακή πρόσληψη μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του σωματικού βάρους, έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη διαβήτη τύπου 2.
Διακοπές με διαβήτη: 10 συμβουλές για σωστή διατροφή, ενυδάτωση και αποφυγή υπογλυκαιμίας
Ο ρόλος της συνολικής διατροφής
Ο Christoph Buettner, MD, PhD, επικεφαλής του τμήματος Ενδοκρινολογίας στη Rutgers Robert Wood Johnson Medical School, θεωρεί ότι οι τηγανητές πατάτες αποτελούν μόνο ένα μέρος της συνολικής διατροφικής εικόνας.
«Επομένως, το ζήτημα αφορά λιγότερο τις ίδιες τις τηγανητές πατάτες και περισσότερο το συνολικό διατροφικό πλαίσιο μέσα στο οποίο συνήθως καταναλώνονται», εξηγεί.
Η Jessica Cording συμφωνεί και τονίζει ότι εξίσου σημαντικό είναι τι συνοδεύει τις τηγανητές πατάτες στο πιάτο ή στο γεύμα.
«Έχει σημασία και το γενικότερο πλαίσιο. Ποιες άλλες τροφές και ποτά καταναλώνονται συνήθως μαζί με τις τηγανητές πατάτες, σε σύγκριση με αυτά που συνοδεύουν τα προϊόντα ολικής άλεσης ή τις βραστές, ψητές ή λιωμένες πατάτες;», σημειώνει.
Τι αλλάζει το τηγάνισμα στην πατάτα
Ο Mir Ali, MD, ιατρικός διευθυντής του MemorialCare Surgical Weight Loss Center, εξηγεί ότι το τηγάνισμα μεταβάλλει σημαντικά τη θρεπτική αξία της πατάτας.
«Το τηγάνισμα μεταβάλλει τη θρεπτική ποιότητα της πατάτας και αναιρεί τα οφέλη που αυτή προσφέρει. Επιπλέον, το βαθύ τηγάνισμα δημιουργεί ουσίες που δεν είναι τόσο υγιεινές για τον οργανισμό. Πιθανότατα πρόκειται για συνδυασμό όλων αυτών των παραγόντων», αναφέρει.
Πόσες μερίδες επιτρέπονται;
Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι τα ευρήματα της έρευνας δεν σημαίνουν πως οι πατάτες πρέπει να αποκλειστούν από το καθημερινό διαιτολόγιο.
Η Jessica Cording υπενθυμίζει ότι πρόκειται για ένα τρόφιμο με υψηλή διατροφική αξία, καθώς περιέχει σημαντικά θρεπτικά συστατικά, όπως βιταμίνη Α και κάλιο.
Παράλληλα, συστήνει οι πατάτες να καταναλώνονται μαζί με πηγές πρωτεΐνης, καλά λιπαρά και λαχανικά πλούσια σε φυτικές ίνες, ώστε το γεύμα να είναι πιο ισορροπημένο.
«Μια περιστασιακή μερίδα τηγανητές πατάτες δεν είναι κάτι για το οποίο θα έλεγα σε κάποιον να ανησυχεί. Ωστόσο, τις περισσότερες φορές θα πρότεινα να προτιμά ψητές πατάτες ή πατάτες φούρνου», αναφέρει.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο Christoph Buettner.
2 κουταλιές την ημέρα από αυτό το superfood μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου, διαβήτη και καρδιοπάθειας
«Είναι απολύτως εντάξει να καταναλώνετε λίγες τηγανητές πατάτες μαζί με άφθονα λαχανικά και κάποια πηγή πρωτεΐνης. Όμως δεν θα πρέπει να τις καταναλώνετε μόνες τους ή ως σνακ».