Αυτό το μπαχαρικό της μακροζωίας χρησιμοποιείται σε αμέτρητα πιάτα και σνακ καθώς και σε συμπληρώματα διατροφής και φυτικά ιατρικά σκευάσματα. Ποια είναι τα οφέλη του για την υγεία, βάσει ερευνών;
Ποιο είναι το μπαχαρικό της μακροζωίας και ποια τα οφέλη του για την υγεία
Δεν είναι μόνο η χαρακτηριστική καυτερή γεύση του που το κάνει ένα από τα πιο κοινά μπαχαρικά. Το πιπέρι καγιέν έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον και για τα πιθανά οφέλη του στην υγεία. Χρησιμοποιείται συχνά στη μαγειρική, αλλά διατίθεται και ως συμπλήρωμα διατροφής και ως τοπική κρέμα. Περιέχει καψαϊκίνη, μια βιοδραστική ένωση που έχει μελετηθεί για τον πιθανό ρόλο της στην ανακούφιση από τον πόνο, τον μεταβολισμό, την κυκλοφορία και τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.
Τοπικές χρήσεις των εκχυλισμάτων από πιπεριά καγιέν
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Formulation of Nanoemulsion Gel Cayenne Pepper (Capsicum frutescens) Extract as an Anti-inflammatory in Gout Arthritis Pain», διαπιστώθηκε ότι το εκχύλισμα πιπεριού καγιέν παρουσίασε σαφή αντιφλεγμονώδη δράση όταν εφαρμόστηκε τοπικά σε μορφή νανογαλακτωματικού τζελ. Η συγκεκριμένη σύνθεση φάνηκε να συμβάλλει στη μείωση της φλεγμονής που συνδέεται με τον πόνο στις αρθρώσεις λόγω ουρικής αρθρίτιδας.
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι τα εκχυλίσματα πιπεριού καγιέν, και συγκεκριμένα η καψαϊκίνη, μπορεί να έχουν χρήσιμες τοπικές εφαρμογές, κυρίως σε σχέση με την ανακούφιση από τον πόνο και την αποκατάσταση του δέρματος. Μελέτες δείχνουν ότι όταν εφαρμόζεται στο δέρμα, η καψαϊκίνη μπορεί να βοηθήσει στην καταπράυνση της φλεγμονής και στη μείωση της ενόχλησης, αν και οι ήπιες αισθήσεις καύσου είναι συχνές.
Τι δείχνει η έρευνα για την τοπική χρήση καγιέν ή καψαϊκίνης
- Μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση από τον πόνο στις αρθρώσεις, ιδιαίτερα στην οστεοαρθρίτιδα, με μελέτες να δείχνουν καλύτερη μείωση του πόνου σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο.
- Μπορεί να υποστηρίξει την επούλωση τραυμάτων, βοηθώντας στη μείωση της ερυθρότητας, του οιδήματος και της συσσώρευσης υγρών σε πειραματικά μοντέλα.
- Μπορεί να μειώσει την τοπική φλεγμονή στο δέρμα, υποστηρίζοντας την αποκατάσταση των ιστών μέσω της καταστολής των φλεγμονωδών αντιδράσεων.
Διατροφική αξία πιπεριού καγιέν
Για 1 κουταλιά της σούπας πιπέρι καγιέν (5 g) περιέχει
- Θερμίδες: 17
- Λιπαρά: 1 g (1% της ΣΗΠ)
- Κορεσμένα λιπαρά: 0,2 g (1% της ΣΗΠ)
- Τρανς λιπαρά: –
- Χοληστερίνη: 0 mg (0% της ΣΗΠ)
- Νάτριο: 2 mg (0,1% της ΣΗΠ)
- Υδατάνθρακες: 3 g (1% της ΣΗΠ)
- Καθαροί υδατάνθρακες: 2 g
- Φυτικές ίνες: 1 g (5% της ΣΗΠ)
- Σάκχαρα: 1 g
- Πρωτεΐνη: 1 g
Πιπέρι καγιέν: Οφέλη για την υγεία
1. Είναι πηγή καψαϊκίνης
Η καψαϊκίνη είναι μια φυτική ένωση που παράγεται από φυτά της οικογένειας Capsicum, με μοναδική εξαίρεση την πιπεριά. Πολλά από τα οφέλη για την υγεία που σχετίζονται με την κατανάλωση καυτερών πιπεριών οφείλονται στην περιεκτικότητά τους σε καψαϊκίνη.
Η κλίμακα Scoville, που μετρά την ένταση και την καυστικότητα των πιπεριών, αποτελεί επίσης ένδειξη της ποσότητας καψαϊκίνης – οι πιπεριές καγιέν κατατάσσονται ως μέτρια καυτερές, γεγονός που τις καθιστά πιο καυτερές από τις jalapeños και πλουσιότερες σε καψαϊκίνη.
2. Μπορεί να έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες
Εκτός από την καψαϊκίνη, οι πιπεριές καγιέν περιέχουν και άλλες φυτικές ενώσεις με προστατευτικές ιδιότητες, όπως φλαβονοειδή και καροτενοειδή. Μελέτη του 2015 ανέφερε ότι ποικιλίες του Capsicum annuum, συμπεριλαμβανομένου του πιπεριού καγιέν, παρουσίασαν τη μεγαλύτερη αντιοξειδωτική δράση σε σύγκριση με άλλους τύπους πιπεριάς.
3. Μπορεί να ανακουφίσει από τον πόνο
Η καψαϊκίνη έχει μακρά ιστορία χρήσης ως αναλγητικό – μπορεί να χορηγηθεί τοπικά, να εγχυθεί στο χόριο του δέρματος ή να ληφθεί ως συμπλήρωμα διατροφής από το στόμα. Πιστεύεται ότι διεγείρει την απελευθέρωση μιας ουσίας γνωστής ως νευροπεπτίδιο Π (αγγ. neuropeptide P) από τους αισθητικούς νευρώνες, γεγονός που φαίνεται να περιορίζει τα σήματα πόνου προς τον εγκέφαλο και να μειώνει τη συνολική αίσθηση του πόνου. Μελέτες υποστηρίζουν τη χρήση τοπικών κρεμών και επιθεμάτων καψαϊκίνης για την ανακούφιση από τον πόνο σε παθήσεις όπως η αρθρίτιδα, η ινομυαλγία, τα μυϊκά διαστρέμματα και οι ημικρανίες.
4. Μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων
Μεγάλη μελέτη σε ενήλικες διαπίστωσε ότι η τακτική κατανάλωση καψαϊκίνης συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιοπάθειας. Ο λόγος θεωρείται ότι σχετίζεται με τη μείωση της φλεγμονής, καθώς και με άλλες επιβλαβείς διεργασίες που μπορεί να συμβάλλουν στον σχηματισμό πλάκας στις αρτηρίες, γνωστό και ως αθηροσκλήρωση.
5. Μπορεί να βοηθήσει στην επούλωση των στομαχικών ελκών
Η καψαϊκίνη μπορεί να βοηθήσει στην επούλωση των γαστρικών ελκών μειώνοντας την παραγωγή οξέων, διεγείροντας την έκκριση βλέννας και βελτιώνοντας τη ροή αίματος στον γαστρικό βλεννογόνο. Αυτές οι δράσεις λειτουργούν συνδυαστικά, προστατεύοντας το τοίχωμα του εντέρου και δημιουργώντας ένα περιβάλλον που διευκολύνει την επούλωση. Συμβουλευθείτε τον γαστρεντερολόγο σας πρωτού ξεκινήσετε λήψη συμπληρώματος με καψαϊκίνη ή με πιπέρι καγιέν.
6. Μπορεί να βελτιώσει την υγεία του εντέρου
Υπάρχουν αυξανόμενα δεδομένα ότι η καψαϊκίνη μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της κοινότητας των ωφέλιμων βακτηρίων και άλλων μικροοργανισμών που ζουν στο έντερο, γνωστών συλλογικά ως μικροβίωμα του εντέρου. Η καψαϊκίνη επηρεάζει θετικά τη σύνθεση, την αφθονία και τη λειτουργία αυτών των ωφέλιμων μικροβίων, και με τη σειρά του ένα υγιές μικροβίωμα συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου χρόνιων νοσημάτων, όπως οι καρδιοπάθειες, ο διαβήτης και ορισμένες αλλεργίες.
7. Μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση του βάρους
Η τακτική κατανάλωση καψαϊκίνης μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση του βάρους, καθώς θεωρείται θερμογενής, δηλαδή μπορεί να αυξήσει προσωρινά τη θερμοκρασία του σώματος και κατ’ επέκταση τον μεταβολισμό. Ωστόσο, οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις στον μεταβολισμό και την απώλεια βάρους θεωρούνται ασήμαντες.
8. Μπορεί να μειώσει το μεταβολικό σύνδρομο
Το μεταβολικό σύνδρομο είναι μια ομάδα παραγόντων κινδύνου που αυξάνουν την πιθανότητα καρδιοπάθειας, εγκεφαλικού επεισοδίου και διαβήτη. Περιλαμβάνει αυξημένα λιπίδια αίματος, χαμηλά επίπεδα HDL χοληστερόλης, κοιλιακή παχυσαρκία, υψηλή αρτηριακή πίεση και διαταραγμένο σάκχαρο νηστείας. Όταν καταναλώνεται τακτικά, η καψαϊκίνη μπορεί να συμβάλλει στη μείωση αυτών των παραγόντων μέσω της βελτίωσης της ευαισθησίας στην ινσουλίνη, της μείωσης του σωματικού λίπους και της βελτίωσης της καρδιακής και ηπατικής λειτουργίας.
9. Μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση
Έρευνες έχουν δείξει ότι η μακροχρόνια κατανάλωση καψαϊκίνης βοηθά τα αιμοφόρα αγγεία να χαλαρώνουν και μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση σε άτομα με υπέρταση. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι μπορεί να υπάρχει γενετικός ρόλος, καθώς το γονίδιο TRPV1, το οποίο ενεργοποιείται όταν καταναλώνουμε καψαϊκίνη, συμμετέχει επίσης στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.
10. Μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα
Μελέτες δείχνουν ότι η καψαϊκίνη μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα βελτιώνοντας την ευαισθησία στην ινσουλίνη, γεγονός που μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο διαβήτη και να βελτιώσει δείκτες σε άτομα με διαβήτη τύπου 2.
Δοσολογία και πιθανοί κίνδυνοι
Δεν υπάρχουν τυπικές οδηγίες ή συστάσεις για τη δοσολογία, ωστόσο όταν χορηγείται ως συμπλήρωμα διατροφής, η καψαϊκίνη λαμβάνεται συνήθως σε δόσεις από περίπου 1,2 έως 12 mg, ενώ σε μελέτες απώλειας βάρους έχουν χρησιμοποιηθεί δόσεις έως και 135 mg την ημέρα. Τα συμπληρώματα περιέχουν συνήθως αποξηραμένη σκόνη καγιέν – μια κάψουλα που περιέχει 500 mg αποξηραμένου πιπεριού καγιέν παρέχει συνήθως 1,2 έως 2,5 mg καψαϊκίνης. Ωστόσο, είναι πάντα σημαντικό να ελέγχετε την ετικέτα ώστε να γνωρίζετε ακριβώς πόση ενεργή καψαϊκίνη παρέχεται από τη συνιστώμενη ημερήσια δόση. Πολλές φορές υπάρχουν αποκλείσεις ανάμεσα στο σκεύασμα και το τι αναγράφεται στην ετικέτα. Πάντα να συμβουλεύεστε τον ιατρό ή τον φαρμακοποιό σας.
Μελέτες σε ζωικά μοντέλα έχουν αναφέρει οφέλη για την υγεία όταν η καψαϊκίνη χορηγείται σε επίπεδα που αντιστοιχούν στο 0,01 έως 0,02% της ημερήσιας διατροφής. Στον άνθρωπο, αυτό θα αντιστοιχούσε σε ποσότητα αποξηραμένης πιπεριάς που θα παρείχε περίπου 40 mg καψαϊκίνης. Η από του στόματος χορήγηση σε αυτό το επίπεδο μπορεί να είναι δύσκολη, καθώς αυτή η ποσότητα αποξηραμένου καυτερού πιπεριού μπορεί να είναι δυσάρεστη στην κατανάλωση.
Όταν χορηγείται σε μορφή εγκλεισμένου συμπληρώματος, είναι πιθανό να είναι πιο ανεκτή, αν και ορισμένα άτομα, ιδιαίτερα εκείνα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, μπορεί να εμφανίσουν ερεθισμό στο έντερο. Η λήψη του συμπληρώματος μαζί με τροφή μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό αυτού του φαινομένου. Αντίστοιχα, οι τοπικές κρέμες μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό του δέρματος, αίσθηση καύσου και κνησμό σε ορισμένα άτομα. Πάντα να συμβουλεύεστε ειδικό πριν ξεκινήσετε μία νέα τροφή ή ένα νέο σκεύασμα. Μπορεί να μην ενδείκνυται για εσάς.