Το κεφίρ επαινείται ευρέως για τη δύναμή του ως προβιοτικό και τα πιθανά οφέλη του για την υγεία του εντέρου, όμως ειδικοί προειδοποιούν ότι μπορεί να συνοδεύεται και από πιθανές παρενέργειες.
Το νόστιμο πρωτεϊνούχο ρόφημα που μας αδυνατίζει, σύμφωνα με τους ειδικούς
Κεφίρ: Ειδικοί προειδοποιούν για τους πιθανούς κινδύνους
Το ζυμωμένο γάλα μπορεί να μην αρέσει σε όλους, ωστόσο η κατανάλωση κεφίρ αυξάνεται ραγδαία, μαζί με αναφορές για παρενέργειες, προειδοποιούν ειδικοί. Έχει εκτοξευθεί σε δημοτικότητα λόγω τω οφελών του για την υγεία του εντέρου, καθώς μπορεί να ενισχύσει τη μικροχλωρίδα του και συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, παχυσαρκίας, λοιμώξεων και καρκίνου του εντέρου. «Είναι αναμφισβήτητα ένα superfood», λέει ο Βρετανός φυσιολόγος με ειδίκευση στο γαστρεντερικό, Jordan Haworth, σύμφωνα με το Daily Mail – όμως οι ειδικοί προειδοποιούν ότι μπορεί επίσης να προκαλέσει πεπτική δυσφορία, να επιδεινώσει υπάρχουσες ιατρικές παθήσεις και, σε σπάνιες περιπτώσεις, να οδηγήσει σε σοβαρή λοίμωξη.
Μπορεί να ωφελήσει ή να βλάψει την υγεία του εντέρου;
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο Effects of Kefir Consumption on Gastrointestinal Health, Biochemical Parameters, Sleep, and Mental Well-Being in Healthy Young Adults: a Randomized Controlled Trial, η καθημερινή κατανάλωση μείωσε σημαντικά τα γαστρεντερικά συμπτώματα και τα επίπεδα χοληστερίνης, κρεατινίνης και ουρικού οξέος στο αίμα σε υγιείς νεαρούς ενήλικες. Ωστόσο, δεν βελτίωσε σημαντικά την ανοσία, τους δείκτες φλεγμονής, το σάκχαρο στο αίμα, την ποιότητα του ύπνου ή την ψυχική ευεξία σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου.
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι το κεφίρ μπορεί να υποστηρίζει την υγεία του εντέρου, κυρίως επηρεάζοντας την ισορροπία των βακτηρίων στο έντερο. Αρκετές μελέτες σε ανθρώπους δείχνουν ότι η τακτική κατανάλωση κεφίρ μπορεί να μεταβάλλει το εντερικό μικροβίωμα προς πιο ωφέλιμες ομάδες και ενδέχεται να σχετίζεται με βελτιώσεις σε δείκτες φλεγμονής ή μεταβολισμού. Ωστόσο, τα αποτελέσματα είναι μεικτά και οι επιδράσεις διαφέρουν μεταξύ ατόμων και προϊόντων. Οι ειδικοί συμφωνούν ότι είναι πολλά υποσχόμενο, αλλά τα επιστημονικά δεδομένα παραμένουν περιορισμένα και τα οφέλη δεν είναι εγγυημένα για όλους.
Smoothie με μούρα και κεφίρ για γερά οστά
Τι δείχνουν μέχρι στιγμής οι μελέτες:
- Μπορεί να αλλάξει τη σύσταση των εντερικών βακτηρίων σε υγιείς ενήλικες, υποστηρίζοντας δυνητικά ένα ισορροπημένο μικροβίωμα.
- Σε άτομα με μεταβολικό σύνδρομο ή σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, έδειξε μέτριες βελτιώσεις σε δείκτες φλεγμονής ή μεταβολισμού/
Μπορεί να προκαλέσει ενοχλήσεις στο έντερο, αν καταναλωθεί σε μεγάλες ποσότητες
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η απότομη αύξηση των εντερικών βακτηρίων από το κεφίρ μπορεί να προκαλέσει δυσάρεστα συμπτώματα. Παρασκευάζεται με ζύμωση γάλακτος με κόκκους πλούσιους σε βακτήρια και ζυμομύκητες και συνήθως περιέχει περίπου δύο δισεκατομμύρια μικροοργανισμούς ανά μερίδα. Αν και αυτό μπορεί να βελτιώσει την υγεία του εντέρου με την πάροδο του χρόνου, μπορεί να προκαλέσει βραχυπρόθεσμα προβλήματα, εξηγεί ο κ. Haworth.
Μελέτες δείχνουν ότι όσοι το δοκιμάζουν για πρώτη φορά συχνά εμφανίζουν αέρια, φούσκωμα, κράμπες, διάρροια ή μαλακά κόπρανα. Αυτό συμβαίνει επειδή τα νέα βακτήρια ζυμώνουν υδατάνθρακες όπως το ψωμί ή τα ζυμαρικά, παράγοντας υπερβολικά αέρια. Για να μειωθούν τα συμπτώματα, οι ειδικοί συνιστούν να ξεκινά κανείς με μικρές ποσότητες. «Είναι καλύτερο να ξεκινάτε χαμηλά και να προχωράτε αργά με το κεφίρ», λέει ο κ. Haworth. «Οι περισσότεροι= μπορούν να αντέξουν ένα μικρό ποτήρι την ημέρα. Ένα μεγάλο ποτήρι μπορεί να προκαλέσει προβλήματα».
Μπορεί να επιδεινώσει τα προβλήματα στο στομάχι – όχι να τα βελτιώσει
Παρότι συχνά προβάλλεται ως λύση για πεπτικά προβλήματα, το κεφίρ μπορεί να επιδεινώσει ορισμένες παθήσεις. Ένα παράδειγμα είναι το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS), το οποίο προκαλεί κοιλιακό άλγος και διάρροια. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα άτομα με IBS μπορεί να έχουν χαμηλά επίπεδα ωφέλιμων εντερικών βακτηρίων και ότι τα προβιοτικά, όπως το κεφίρ, μπορούν να βοηθήσουν ορισμένους ασθενείς.
Ωστόσο, για άλλους, τα επιπλέον αέρια που προκαλούνται από την αυξημένη ζύμωση μπορούν να ερεθίσουν περαιτέρω το έντερο. Το κεφίρ μπορεί επίσης να επιδεινώσει την υπερανάπτυξη βακτηρίων του λεπτού εντέρου (SIBO), όπου η περίσσεια βακτηρίων στο λεπτό έντερο οδηγεί σε φούσκωμα, πόνο και διάρροια. «Το κεφίρ μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα σε ασθενείς με IBS και SIBO», λέει ο κ. Haworth. «Δεν χρειάζεται απαραίτητα να το αποφεύγετε, απλώς να περιορίζετε την κατανάλωσή του».
Τα «καλά» βακτήρια του κεφίρ μπορεί να είναι επικίνδυνα για ορισμένους
Σε σπάνιες περιπτώσεις, τα προβιοτικά όπως το κεφίρ μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές λοιμώξεις, ιδιαίτερα σε άτομα με σοβαρά εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Ιάπωνες γιατροί ανέφεραν τον θάνατο ενός 70χρονου άνδρα μετά τη λήψη προβιοτικού παρόμοιου με το κεφίρ. Σύμφωνα με ανασκόπηση στο British Medical Journal, ανέπτυξε σοβαρή κοιλιακή λοίμωξη που προκλήθηκε από το Clostridium butyricum – το ίδιο βακτήριο που περιείχε το συμπλήρωμα διατροφής.
Η λοίμωξη οδήγησε σε σήψη, ανεπάρκεια οργάνων και θάνατο. Οι γιατροί συνέδεσαν το περιστατικό με το εξασθενημένο ανοσοποιητικό του σύστημα λόγω μακροχρόνιας κατανάλωσης αλκοόλ και Covid. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί συμβουλεύουν τα άτομα με σοβαρά υποκείμενα προβλήματα υγείας, όπως HIV ή πρόσφατη αντικαρκινική θεραπεία, να μιλούν με γιατρό πριν καταναλώσουν κεφίρ.