Σκόρδο, μέλι, τζίντζερ και έλαιο ρίγανης βρίσκονται ανάμεσα στις πιο γνωστές φυσικές επιλογές με αντιμικροβιακές ιδιότητες. Μπορεί όμως κάποιο από αυτά να χαρακτηριστεί πραγματικά ως το «ισχυρότερο φυσικό αντιβιοτικό»;
Συναγερμός για αντιβιοτικό: Συνδέεται με 94% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου
Τι είναι στην πραγματικότητα τα «φυσικά αντιβιοτικά»
Τα αντιβιοτικά αποτελούν βασικό όπλο απέναντι στις βακτηριακές λοιμώξεις. Η αυξανόμενη αντοχή στα αντιβιοτικά, όμως, αλλά και οι προβληματισμοί σχετικά με την επίδρασή τους στην υγεία του εντέρου έχουν ενισχύσει το ενδιαφέρον για τα αποκαλούμενα «φυσικά αντιβιοτικά».
Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούν να αντικαταστήσουν μια αντιβιοτική θεραπεία που έχει συνταγογραφήσει γιατρός. Ορισμένες φυσικές επιλογές μπορούν, ωστόσο, να χρησιμοποιηθούν συμπληρωματικά, με στόχο την υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος και της συνολικής υγείας.
Η Melissa Young, MD, ειδικός στην ολιστική ιατρική στην Cleveland Clinic, εξηγεί ότι η χρήση φυτικών σκευασμάτων βασίζεται τόσο στην παραδοσιακή χρήση τους όσο και στην κλινική εμπειρία και στην αξιολόγηση των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων.
«Αυτό βασίζεται στην κλινική μας εμπειρία, στην ανασκόπηση των ιατρικών δεδομένων και στις εκατοντάδες χρόνια παραδοσιακής χρήσης των βοτάνων. Όμως, μπορεί να είναι πολύ δύσκολο για τον μέσο καταναλωτή να γνωρίζει τι πρέπει να αναζητήσει, τι πρέπει να αποφεύγει και πώς να χρησιμοποιεί τα φυσικά φάρμακα με ασφάλεια», αναφέρει.
Σύμφωνα με την Dr. Young, ο όρος «φυσικά αντιβιοτικά» δεν είναι απόλυτα ακριβής. Ουσιαστικά πρόκειται για φυσικά αντιμικροβιακά, δηλαδή φυτικά προϊόντα και ενώσεις που ενδέχεται να βοηθούν τον οργανισμό απέναντι σε επιβλαβείς μικροοργανισμούς, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι σκοτώνουν απαραίτητα τα βακτήρια.
Αντιβιοτικά χωρίς έλεγχο: Τέσσερα στα 10 χορηγούνταν χωρίς συνταγή πριν από το 2020
Υπάρχει το ισχυρότερο φυσικό αντιβιοτικό;
Τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία δεν επαρκούν για να ανακηρυχθεί μία συγκεκριμένη φυσική ουσία ως το «ισχυρότερο» φυσικό αντιβιοτικό.
Ο Mike Sevilla, MD, πιστοποιημένος οικογενειακός γιατρός στο Ohio, αναφέρει μεταξύ των επιλογών που συζητούνται συχνότερα το σκόρδο, το μέλι, το τζίντζερ και την εχινάκεια.
«Δεν είναι απολύτως κατανοητό το πώς αυτά τα συμπληρώματα βοηθούν στην καταπολέμηση των βακτηρίων, αλλά γνωρίζουμε ότι καθεμία από αυτές τις ουσίες έχει αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις και αντιπηκτικές ιδιότητες», εξηγεί.
Οι 5 φυσικές επιλογές που ξεχωρίζουν
- Σκόρδο: Η υψηλή περιεκτικότητά του σε αλισίνη μπορεί να συμβάλλει στην αναστολή της ανάπτυξης βακτηρίων. Θεωρείται πιο αποτελεσματικό όταν καταναλώνεται ωμό ή ελαφρώς λιωμένο.
- Μέλι: Ειδικά το μέλι manuka χρησιμοποιείται ως φυσικός παράγοντας επούλωσης πληγών και παρουσιάζει αντιβακτηριακή δράση λόγω του υπεροξειδίου του υδρογόνου και της μεθυλογλυοξάλης που περιέχει.
- Τζίντζερ: Διαθέτει αντιφλεγμονώδεις και αντιβακτηριακές ιδιότητες και μπορεί να καταναλωθεί φρέσκο, ως αφέψημα ή ως συμπλήρωμα.
- Εχινάκεια: Χρησιμοποιείται συχνά για την υποστήριξη του ανοσοποιητικού και για τη μείωση της σοβαρότητας και της διάρκειας κρυολογημάτων και λοιμώξεων.
- Έλαιο ρίγανης: Περιέχει καρβακρόλη και θυμόλη, ενώσεις με αντιβακτηριακές και αντιμυκητιασικές ιδιότητες.
Η Dr. Young προειδοποιεί ότι ακόμη και τα φυσικά αντιμικροβιακά χρειάζονται μέτρο. Η παρατεταμένη χρήση τους χωρίς ιατρική καθοδήγηση μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία των βακτηρίων του εντέρου, όπως μπορεί να συμβεί και με τα συμβατικά αντιβιοτικά.
Τι ισχύει για τις λοιμώξεις των δοντιών
Δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι κάποιο φυσικό προϊόν αποτελεί το «ισχυρότερο αντιβιοτικό» για μια οδοντική λοίμωξη. Όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης, απαιτείται αξιολόγηση από οδοντίατρο ή άλλο επαγγελματία υγείας.
Μελέτη από την Ινδία έχει υποδείξει ότι φυτικό στοματικό διάλυμα με γαρίφαλο, βασιλικό και έλαιο τεϊόδεντρου μπορεί να μειώνει βακτήρια που σχετίζονται με την οδοντική πλάκα, την τερηδόνα και τις παθήσεις των ούλων. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, θεωρούνται προκαταρκτικά.
Ο Erik Modlo, MD, από την Cleveland Clinic, επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη μελέτη δεν έκανε σύγκριση με στοματικά διαλύματα που φέρουν τη Σφραγίδα Αποδοχής της American Dental Association.
«Επομένως, δεν γνωρίζουμε πώς συγκρίνεται το φυτικό στοματικό διάλυμα με βάση το γαρίφαλο με τα στοματικά διαλύματα που φέρουν την έγκριση της ADA», εξηγεί ο Dr. Modlo.
Παράλληλα, συνιστά προσοχή με την απευθείας εφαρμογή ελαίου γαρίφαλου στα ούλα, καθώς μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό, αίσθημα καύσου και φλεγμονή.
Κοινό αντιβιοτικό μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για σχιζοφρένεια έως και 30%, σύμφωνα με μελέτη
Τι πρέπει να προσέχετε πριν τα χρησιμοποιήσετε
Η ένδειξη «φυσικό» δεν σημαίνει αυτομάτως και ακίνδυνο. Πριν από τη λήψη ενός φυσικού συμπληρώματος χρειάζεται συμβουλή επαγγελματία υγείας, ιδιαίτερα στην εγκυμοσύνη, στον θηλασμό ή όταν λαμβάνονται συνταγογραφούμενα φάρμακα.
Σημασία έχουν επίσης η σωστή δοσολογία, η διάρκεια της χρήσης και η ποιότητα του προϊόντος. Η υπερβολική χρήση μπορεί να επηρεάσει τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου, ενώ προϊόντα αμφίβολης ποιότητας ενδέχεται να προκαλέσουν περισσότερο κακό παρά όφελος.
Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: οι φυσικές θεραπείες μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι ως υποκατάστατο της ιατρικής θεραπείας, ιδιαίτερα όταν μια λοίμωξη είναι σοβαρή ή επιμένει.
Πηγές: