Το ψάρι – γίγαντας της ελληνικής θάλασσας είναι ένα εκλεκτό θαλασσινό της Μεσογείου, γνωστό για την ήπια, ελαφρώς γλυκιά γεύση του και τη σφιχτή, σαρκώδη υφή του. Ποια τα οφάλη του για την υγεία.
Το «ψάρι σκιά» που μπορεί να ενισχύει την καρδιά και δυναμώνει τα οστά
Ποιο το ψάρι – γίγαντας της ελληνικής θάλασσας και ποια τα οφέλη του για την υγεία
Η στήρα (Epinephelus costae) βρίσκεται στα ελληνικά νερά και είναι συνήθως διαθέσιμη από τα τέλη της άνοιξης έως το φθινόπωρο. Εκτιμάται ιδιαίτερα για την καθαρή της γεύση και τη ζουμερή σάρκα της. Η πυκνή υφή της διατηρείται εξαιρετικά καλά στο μαγείρεμα, γεγονός που την καθιστά ιδανική για ψήσιμο στη σχάρα, στον φούρνο και για παραδοσιακές ψαρόσουπες όπως η κακαβιά.
Συχνά συγκρίνεται με το λαβράκι, το λυθρίνι και την ιππόγλωσσα. Η στήρα θεωρείται ένα εκλεκτό λευκό ψάρι που συνδυάζεται εξαιρετικά με λεμόνι, ελαιόλαδο, σκόρδο, χόρτα και πατάτες.
Διατροφική αξία
Στήρα (Epinephelus costae) – Ανά μερίδα 85 g
- Ενέργεια: 57,1 kcal
- Πρωτεΐνες: 11,6 g
- Λίπος: 0,9 g
- Κορεσμένα λιπαρά: 0,2 g
Ποσοστό ημερήσιας πρόσληψης
- Πρωτεΐνες: 20,6% για άνδρες, 25,1% για γυναίκες
- Λιπαρά: 1,2% για άνδρες, 1,6% για γυναίκες
- Κορεσμένα λιπαρά: 0,9% για άνδρες, 1,1% για γυναίκες
Στήρα: Οφέλη για την υγεία
1. Έχει ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες
Σύμφωνα με άρθρο του 2023 με τίτλο Marine Proteins and Peptides: Production, Biological Activities and Applications, οι πρωτεΐνες των θαλάσσιων ψαριών μπορούν να διασπαστούν σε βιοδραστικά πεπτίδια με σημαντική αντιοξειδωτική δράση. Τα πεπτίδια αυτά βοηθούν στην εξουδετέρωση των ελεύθερων ριζών και στη μείωση του οξειδωτικού στρες, το οποίο μπορεί να βλάψει τα κύτταρα και να συμβάλει στη γήρανση και στα χρόνια νοσήματα.
Αν και η μελέτη δεν εξέτασε ειδικά την Epinephelus costae, οι συγγραφείς ανέφεραν ότι οι πρωτεΐνες των μυών των ψαριών αποτελούν εξαιρετικές πηγές αυτών των ενώσεων. Επειδή η στήρα είναι πλούσια σε πρωτεΐνη υψηλής ποιότητας, είναι πιθανό να παρέχει παρόμοια αντιοξειδωτικά πεπτίδια μετά την πέψη.
2. Μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης
Σύμφωνα με το ίδιο άρθρο, τα πεπτίδια που απελευθερώνονται από τις πρωτεΐνες των ψαριών μπορούν να αναστείλουν το ένζυμο μετατροπής της αγγειοτενσίνης (ACE), το οποίο παίζει κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.
Η αναστολή του ACE βοηθά στη χαλάρωση των αιμοφόρων αγγείων και μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο υπέρτασης. Η ανασκόπηση βρήκε σταθερές ενδείξεις ότι τα πεπτίδια θαλάσσιας προέλευσης έχουν αντιυπερτασική δράση σε εργαστηριακές μελέτες και σε ζώα.
Καθώς η Epinephelus costae περιέχει τους ίδιους τύπους μυϊκών πρωτεϊνών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή αυτών των πεπτιδίων, μπορεί να υποστηρίξει τη φυσιολογική αρτηριακή πίεση στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής.
Το ψάρι «μύθος της Μασσαλίας» που είναι πλούσιο σε ω-3, πρωτεΐνη υψηλής ποιότητας και ασβέστιο
3. Έχει πλήρες προφίλ πρωτεϊνών για ανάπτυξη και αποκατάσταση των μυών
Σύμφωνα με άρθρο του 2022, η σάρκα των ψαριών του γένους Epinephelus περιέχει πλήρη πρωτεΐνη υψηλής ποιότητας με όλα τα απαραίτητα αμινοξέα. Η μελέτη ανέφερε σημαντικές ποσότητες λευκίνης, λυσίνης και μεθειονίνης, οι οποίες είναι σημαντικές για τη σύνθεση μυϊκής πρωτεΐνης, την επιδιόρθωση των ιστών και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Αυτά τα αμινοξέα είναι ιδιαίτερα σημαντικά για τους μεγαλύτερους σε ηλικία ενήλικες που χρειάζονται επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας και της δύναμης. Ως μέλος του ίδιου γένους, η Epinephelus costae αναμένεται να έχει παρόμοιο προφίλ αμινοξέων.
4. Περιέχει ωμέγα-3 λιπαρά οξέα που ενισχύουν την καρδιά και τον εγκέφαλο
Σύμφωνα με το ίδιο άρθρο του 2022, περιέχει διατροφικά σημαντικές ποσότητες πολυακόρεστων λιπαρών οξέων, συμπεριλαμβανομένων των ωμέγα-3 λιπαρών οξέων EPA και DHA.
Αυτά τα λιπαρά σχετίζονται με χαμηλότερα επίπεδα τριγλυκεριδίων, μειωμένη φλεγμονή και υποστήριξη της καρδιαγγειακής υγείας, της λειτουργίας του εγκεφάλου και της υγείας του αμφιβληστροειδούς. Αν και οι στήρες είναι πιο άπαχα ψάρια από τα λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, εξακολουθούν να προσφέρουν σημαντικές ποσότητες ωμέγα-3 μακράς αλυσίδας.
Το ψάρι που βλέπει τα πάντα και μπορεί να ενισχύει καρδιά, εγκέφαλο και μύες
5. Μπορεί να προάγει τον μεταβολισμό της γλυκόζης
Σύμφωνα με το προαναφερθέν άρθρο του 2023, ορισμένα πεπτίδια που προέρχονται από ψάρια έχουν δείξει αντιδιαβητικές επιδράσεις βελτιώνοντας τον μεταβολισμό της γλυκόζης και την ευαισθησία στην ινσουλίνη σε πειραματικές μελέτες.
Η ανασκόπηση περιέγραψε αρκετά θαλάσσια πεπτίδια που μείωσαν τη γλυκόζη στο αίμα και βελτίωσαν μεταβολικούς δείκτες. Αν και αυτά τα ευρήματα δεν αφορούν ειδικά την Epinephelus costae, η περιεκτικότητά της σε πρωτεΐνη την καθιστά πιθανή πηγή παρόμοιων ενώσεων.
6. Παρέχει βιταμίνη Β12 και σελήνιο για το νευρικό σύστημα και την άμυνα του οργανισμού
Σύμφωνα με άρθρο του 2022, τα ψάρια του γένους Epinephelus είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και παρέχουν σημαντικές βιταμίνες και μέταλλα που απαντώνται συνήθως στα θαλάσσια ψάρια, όπως η βιταμίνη Β12 και το σελήνιο.
Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για τον σχηματισμό ερυθρών αιμοσφαιρίων, τη σύνθεση DNA και τη νευρολογική λειτουργία. Το σελήνιο αποτελεί συστατικό αντιοξειδωτικών ενζύμων όπως η υπεροξειδάση της γλουταθειόνης, η οποία βοηθά στην προστασία των κυττάρων από οξειδωτικές βλάβες και υποστηρίζει τη λειτουργία του θυρεοειδούς.
7. Μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της φλεγμονής
Σύμφωνα με άρθρο του 2023, τα πεπτίδια θαλάσσιας προέλευσης εμφανίζουν αντιφλεγμονώδη δράση μειώνοντας την παραγωγή φλεγμονωδών μορίων και ρυθμίζοντας τις ανοσολογικές αποκρίσεις.
Το ψάρι θηρευτής που μπορεί να έχει αντιοξειδωτική δράση και να προστατεύει το ανοσοποιητικό
Η χρόνια φλεγμονή συνδέεται με καρδιαγγειακή νόσο, διαβήτη και άλλες χρόνιες ιατρικές παθήσεις. Επειδή η στήρα είναι πλούσια σε πρωτεΐνη, μπορεί να παρέχει πεπτίδια με παρόμοια αντιφλεγμονώδη δράση μετά την πέψη.
8. Είναι τροφή φυσικά χαμηλή σε υδατάνθρακες και σάκχαρα
Σύμφωνα με άρθρο του 2022, η στήρα είναι ένα άπαχο ψάρι που αποτελείται κυρίως από πρωτεΐνη, υγιεινά λιπαρά, νερό και μέταλλα, με ουσιαστικά μηδενικούς υδατάνθρακες και σάκχαρα. Αυτό την καθιστά κατάλληλη για μεσογειακή διατροφή, διατροφικά πρότυπα χαμηλά σε υδατάνθρακες, διατροφικά πλάνα φιλικά προς τον διαβήτη και δίαιτες διαχείρισης βάρους.
Πιθανοί κίνδυνοι και παρενέργειες
Σύμφωνα με μελέτη του 2021 με τίτλο Parasite Fauna of the Dusky Grouper (Epinephelus marginatus) και πρόσφατες ανασκοπήσεις τοξικολογίας θαλασσινών, οι κύριοι κίνδυνοι από την κατανάλωση της Epinephelus costae σχετίζονται με τη θέση της ως μεγάλου αρπακτικού ψαριού.
Μπορεί να συσσωρεύει μεθυλυδράργυρο, ο οποίος μπορεί να επηρεάσει το νευρικό σύστημα και την ανάπτυξη του εγκεφάλου του εμβρύου, ιδιαίτερα σε εγκύους και μικρά παιδιά. Οι στήρες αναγνωρίζονται επίσης ως φορείς σιγκουατοξινών σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές, προκαλώντας γαστρεντερικά και νευρολογικά συμπτώματα που δεν αποτρέπονται με το μαγείρεμα.
Τα άγρια ψάρια μπορεί να περιέχουν παράσιτα εάν καταναλωθούν ωμά ή ανεπαρκώς μαγειρεμένα, ενώ η κακή ψύξη μπορεί να οδηγήσει στον σχηματισμό ισταμίνης. Άτομα με αλλεργία στα ψάρια μπορεί επίσης να εμφανίσουν σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις.
Πηγές: PMC, ResearchGate, MDPI, MDPI, MDPI, FishBase, MaxaPress, ScienceDirect, WWF