Η μακροχρόνια λήψη συμπληρώματος μελατονίνης συσχετίστηκε με περισσότερες διαγνώσεις καρδιακής ανεπάρκειας, αυξημένες νοσηλείες και υψηλότερη θνησιμότητα.
Μελατονίνη: Τα νέα δεδομένα για την καρδιακή υγεία προκαλούν ερωτήματα
Η μελατονίνη θεωρείται από πολλούς μια ασφαλής και φυσική λύση για την αϋπνία. Ωστόσο, νέα μεγάλη μελέτη σε περισσότερους από 130.000 ενήλικες δείχνει ότι η χρήση της για πάνω από έναν χρόνο μπορεί να σχετίζεται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας και άλλων σοβαρών επιπλοκών.
Η μελατονίνη είναι ουσία που παράγεται φυσιολογικά από τον οργανισμό και για αυτό πολλοί τη θεωρούν ακίνδυνη για μακροχρόνια χρήση.
Μια νέα ανάλυση πραγματικών δεδομένων, όμως, έρχεται να αμφισβητήσει αυτή την αντίληψη. Οι ερευνητές εντόπισαν μια σταθερή συσχέτιση ανάμεσα στη χρόνια χρήση μελατονίνης και σε αυξημένο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας.
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της American Heart Association και βασίζονται σε στοιχεία από περισσότερους από 130.000 ανθρώπους με χρόνια αϋπνία.
Πάντως, η μέχρι σήμερα επιστημονική βιβλιογραφία δεν έχει καταλήξει σε οριστικά συμπεράσματα. Για παράδειγμα, μεγάλη προοπτική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό The Lancet Diabetes & Endocrinology έδειξε ότι η τακτική χρήση μελατονίνης δεν συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου στον γενικό πληθυσμό, γεγονός που υπογραμμίζει ότι τα νέα ευρήματα χρειάζονται επιβεβαίωση μέσα από πιο αυστηρές κλινικές δοκιμές.
5 συμπληρώματα διατροφής που είναι καλό να παίρνετε μετά τα 50 – Ποια να αποφεύγετε
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη για το συμπλήρωμα
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε ηλεκτρονικούς ιατρικούς φακέλους ενηλίκων με μέση ηλικία 55,7 έτη. Το 61,4% των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες.
Ως μακροχρόνιοι χρήστες ορίστηκαν όσοι είχαν τεκμηριωμένη χρήση μελατονίνης για τουλάχιστον 12 μήνες.
Οι επιστήμονες συνέκριναν αυτούς τους ασθενείς με άτομα που είχαν αϋπνία αλλά δεν υπήρχε καμία καταγραφή χρήσης μελατονίνης στους φακέλους τους.
Για να μειωθεί η πιθανότητα λάθους, οι δύο ομάδες εξισώθηκαν ως προς δεκάδες παράγοντες, όπως η ηλικία, τα συνοδά νοσήματα, τα φάρμακα, η αρτηριακή πίεση και ο δείκτης μάζας σώματος.
Μαγνήσιο: Ποιο συμπλήρωμα να επιλέξετε ανάλογα με τις ανάγκες σας – Σε ποιες τροφές υπάρχει
Σχεδόν διπλάσιος κίνδυνος για καρδιακή ανεπάρκεια
Μετά από παρακολούθηση πέντε ετών, οι χρήστες μελατονίνης εμφάνισαν υψηλότερα ποσοστά καρδιακής ανεπάρκειας.
Συγκεκριμένα, 4,6% των μακροχρόνιων χρηστών διαγνώστηκε με καρδιακή ανεπάρκεια, έναντι 2,7% των μη χρηστών.
Η διαφορά αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 90% αυξημένο σχετικό κίνδυνο.
Ακόμη και όταν οι ερευνητές χρησιμοποίησαν αυστηρότερα κριτήρια για να επιβεβαιώσουν τη συνεχή χρήση του συμπληρώματος, το αποτέλεσμα παρέμεινε ουσιαστικά το ίδιο.
Τα πιο ανησυχητικά ευρήματα
Εκτός από τη συχνότερη εμφάνιση καρδιακής ανεπάρκειας, η μελέτη κατέγραψε και άλλες σοβαρές επιπτώσεις.
Οι συμμετέχοντες που λάμβαναν μελατονίνη είχαν:
- σχεδόν 3,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να νοσηλευτούν λόγω καρδιακής ανεπάρκειας,
- σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία,
- σταθερά αυξημένα ποσοστά σοβαρών καρδιαγγειακών συμβαμάτων.
Τα στοιχεία αυτά προκάλεσαν ιδιαίτερο προβληματισμό, καθώς η μελατονίνη χρησιμοποιείται ευρέως χωρίς ιατρική παρακολούθηση.
Ψευδάργυρος: 8 συμπτώματα που μπορεί να δείχνουν ότι έχετε έλλειψη
Τι δήλωσαν οι ερευνητές
Ο επικεφαλής της μελέτης, Ekenedilichukwu Nnadi, ανέφερε:
«Τα συμπληρώματα μελατονίνης μπορεί να μην είναι τόσο ακίνδυνα όσο συνήθως θεωρείται. Αν η μελέτη μας επιβεβαιωθεί, αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι γιατροί συμβουλεύουν τους ασθενείς σχετικά με τα βοηθήματα ύπνου».
Η καθηγήτρια διατροφικής ιατρικής Marie-Pierre St-Onge σχολίασε:
«Με εκπλήσσει το γεγονός ότι οι γιατροί θα συνταγογραφούσαν μελατονίνη για αϋπνία και θα επέτρεπαν τη χρήση της για περισσότερες από 365 ημέρες, δεδομένου ότι η μελατονίνη, τουλάχιστον στις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν ενδείκνυται για τη θεραπεία της αϋπνίας».
Γιατί δεν αποδεικνύεται αιτιώδης σχέση
Παρότι τα ευρήματα είναι εντυπωσιακά, η μελέτη είναι παρατηρητική.
Αυτό σημαίνει ότι εντοπίζει συσχετίσεις, αλλά δεν μπορεί να αποδείξει ότι η μελατονίνη προκαλεί άμεσα καρδιακή ανεπάρκεια.
Είναι πιθανό άλλοι παράγοντες, όπως η σοβαρότητα της αϋπνίας, το άγχος, η κατάθλιψη ή η χρήση άλλων φαρμάκων, να συνέβαλαν στα αποτελέσματα.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι απαιτούνται νέες κλινικές δοκιμές για να διαπιστωθεί αν η ίδια η μελατονίνη ευθύνεται για τον αυξημένο κίνδυνο.
Τι σημαίνει αυτό για όσους παίρνουν μελατονίνη
Η μελατονίνη δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως επικίνδυνη, αλλά ούτε και εντελώς αθώα.
Η χρόνια χρήση της χωρίς συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη καλό είναι να αποφεύγεται, ιδιαίτερα όταν η λήψη γίνεται για μήνες ή χρόνια.
Οι ειδικοί προτείνουν οι ασθενείς να συζητούν με τον γιατρό τους κάθε συμπλήρωμα που λαμβάνουν και να εξετάζουν τεκμηριωμένες λύσεις για την αϋπνία, όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία (CBT-I).
Μέχρι να υπάρξουν πιο σαφείς απαντήσεις, οι επιστήμονες συνιστούν προσοχή.
Απώλεια κολλαγόνου μετά τα 25: Τι την προκαλεί και πώς να την αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά
Η μελατονίνη εξακολουθεί να χρησιμοποιείται από εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, όμως η νέα αυτή μελέτη δείχνει ότι ακόμη και τα πιο δημοφιλή συμπληρώματα χρειάζονται προσεκτική αξιολόγηση όταν χρησιμοποιούνται σε μακροχρόνια βάση.