Νέα έρευνα δείχνει ότι η διατροφική αξία έχει μεγαλύτερη σημασία από τον βαθμό επεξεργασίας των τροφίμων, αμφισβητώντας τη γενική αντίληψη για τα υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα.
Υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα: Με ποιες σοβαρές δερματικές παθήσεις συνδέονται
Η ποιότητα της διατροφής υπερισχύει της επεξεργασίας
Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα έχουν βρεθεί στο επίκεντρο τα τελευταία χρόνια λόγω της σύνδεσής τους με σοβαρά προβλήματα υγείας. Ωστόσο, νέα μεγάλη μελέτη υποστηρίζει ότι δεν είναι όλα επιβλαβή, καθώς ορισμένα μπορούν να ενταχθούν σε μια ισορροπημένη διατροφή όταν διαθέτουν υψηλή διατροφική αξία.
Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα (Ultra-Processed Foods – UPFs), σύμφωνα με το Cleveland Clinic, έχουν κατηγορηθεί για αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων, καρκίνου, άνοιας και άλλων χρόνιων παθήσεων. Παρ’ όλα αυτά, τα νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ο βαθμός επεξεργασίας από μόνος του δεν αρκεί για να χαρακτηρίσει ένα τρόφιμο ως ανθυγιεινό.
Ερευνητές διαπίστωσαν ότι η συνολική ποιότητα της διατροφής είναι εκείνη που επηρεάζει περισσότερο τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιοπάθειας, διαβήτη τύπου 2 και πρόωρου θανάτου.
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στην ετήσια συνάντηση ειδικών στη διατροφή στο Maryland και ενισχύουν την άποψη ότι τα επεξεργασμένα τρόφιμα δεν πρέπει να κρίνονται αποκλειστικά από τον τρόπο παραγωγής τους.
Ποια είναι τα 2 υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα που πλέον θεωρούνται καλά για την υγεία
Ποια υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα θεωρούνται καλύτερες επιλογές
Σύμφωνα με τη μελέτη, υπάρχουν αρκετά προϊόντα που, παρότι κατατάσσονται στα υπερ-επεξεργασμένα, μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας υγιεινής διατροφής.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Δημητριακά ολικής άλεσης για πρωινό, όπως τα Bran Flakes
- Φυτικά ροφήματα γάλακτος
- Φυτικά γιαούρτια
- Ψωμί από το σούπερ μάρκετ όταν διαθέτει καλή διατροφική σύσταση
Παρακάτω σας παρουσιάζουμε μια αναλυτική εικόνα για να διαπιστώσετε ποια τρόφιμα θεωρούνται επεξεργασμένα και ποια όχι.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η θρεπτική αξία αυτών των τροφίμων είναι σημαντικότερη από το γεγονός ότι χαρακτηρίζονται ως υπερ-επεξεργασμένα.
Δεν είναι όλα τα UPFs ίδια
Παρά τα νέα ευρήματα, οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι αρκετές κατηγορίες υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων εξακολουθούν να συνδέονται με κακή διατροφική ποιότητα.
Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τα γεύματα γρήγορου φαγητού, τα αναψυκτικά, οι τηγανητές πατάτες, τα συσκευασμένα γλυκά, τα πατατάκια, οι σοκολάτες και γενικότερα τα σνακ με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, αλάτι και λιπαρά.
Πολλά από αυτά περιέχουν επίσης τεχνητά συστατικά, τα οποία εκτιμάται ότι μπορεί να επηρεάζουν αρνητικά το μικροβίωμα του εντέρου, που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην προστασία του οργανισμού.
Ακόμη και τα ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να μην είναι υγιεινά
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι ούτε τα ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα αποτελούν πάντοτε καλύτερη επιλογή.
Ως παραδείγματα αναφέρουν το λευκό ρύζι, τους χυμούς φρούτων και τα σπιτικά γλυκά που παρασκευάζονται με λευκό αλεύρι και ζάχαρη, τα οποία μπορεί να έχουν περιορισμένη διατροφική αξία παρά τον χαμηλό βαθμό επεξεργασίας τους.
Μακροζωία: 6 τροφές που τρώνε όσοι έχουν ξεπεράσει τα 100, σύμφωνα με μελέτη
Τι εξέτασε η μεγάλη μελέτη
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε στοιχεία από περισσότερους από 200.000 ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι επιστήμονες παρακολούθησαν τη διατροφή των συμμετεχόντων για περίπου τέσσερις δεκαετίες, από τη δεκαετία του 1980 έως το 2018, εξετάζοντας τόσο την ποιότητα των φυτικών τροφών που κατανάλωναν όσο και τον βαθμό επεξεργασίας τους.
Παρότι στη μελέτη συμμετείχαν άτομα με κάθε είδους διατροφικές συνήθειες και όχι αποκλειστικά χορτοφάγοι ή vegan, η ανάλυση επικεντρώθηκε στις φυτικές τροφές ώστε οι συγκρίσεις να είναι πιο αξιόπιστες.
Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, περίπου οι μισοί συμμετέχοντες εμφάνισαν καρδιοπάθεια ή διαβήτη τύπου 2 ή κατέληξαν από οποιαδήποτε αιτία.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι ακολουθούσαν διατροφή υψηλότερης ποιότητας είχαν αισθητά χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης αυτών των προβλημάτων.
Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η διαφορά ανάμεσα σε υπερ-επεξεργασμένα και ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα ήταν μικρή όταν και στις δύο περιπτώσεις η συνολική διατροφική ποιότητα παρέμενε υψηλή.
Οι περιορισμοί του συστήματος Nova
Η μελέτη επισημαίνει ακόμη έναν περιορισμό του συστήματος Nova, το οποίο χρησιμοποιείται διεθνώς για την ταξινόμηση των τροφίμων ανάλογα με τον βαθμό επεξεργασίας τους.
Το συγκεκριμένο σύστημα δεν αξιολογεί τη θρεπτική αξία κάθε τροφίμου. Έτσι, ορισμένα προϊόντα υψηλής διατροφικής ποιότητας κατατάσσονται ως υπερ-επεξεργασμένα, ενώ τρόφιμα με μικρότερη επεξεργασία μπορεί να περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης και να προσφέρουν ελάχιστα θρεπτικά οφέλη.
Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα, η Xiaowen Wang, ερευνήτρια στο Harvard T.H. Chan School of Public Health, ανέφερε:
«Παρότι πολλά υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα τείνουν να έχουν χαμηλή διατροφική ποιότητα και γενικά θα πρέπει να περιορίζονται ή να αποφεύγονται, η ίδια η διαδικασία της επεξεργασίας δεν είναι εγγενώς επιβλαβής».
Παράλληλα, πρόσθεσε:
«Το να συμβουλεύουμε τους ανθρώπους να αποφεύγουν καθολικά τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη ποιότητα διατροφής, καθώς υπάρχουν υγιεινά υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα που είναι ωφέλιμα, ενώ αντίθετα υπάρχουν ανθυγιεινά ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα που είναι επιζήμια. Οι άνθρωποι θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στην ποιότητα των τροφίμων αντί να εστιάζουν αποκλειστικά στον βαθμό επεξεργασίας τους. Προτιμήστε τρόφιμα υψηλής διατροφικής αξίας και πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, ώστε να συμβάλετε στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων».