Οι ποδίατροι εξηγούν πώς η σωστή επιλογή παπουτσιών μειώνει τραυματισμούς και βελτιώνει την άνεση.
Γόνατο: Ποια παπούτσια προκαλούν περισσότερο πόνο και αυξάνουν τη φθορά της άρθρωσης
Δεν υπάρχει ιδανικό παπούτσι για όλους
Πριν φορέσετε τα αθλητικά σας για ένα χαλαρό περπάτημα ή για τρέξιμο στη γειτονιά, αξίζει να ξέρετε ότι δεν κάνουν όλα τα παπούτσια για όλες τις δραστηριότητες. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η λάθος επιλογή μπορεί να αυξήσει σταδιακά τον κίνδυνο πόνου και τραυματισμών.
Παρότι τα παπούτσια για περπάτημα (walking shoes) και τα παπούτσια για τρέξιμο (running shoes) μοιάζουν εμφανισιακά, έχουν σχεδιαστεί για διαφορετικές ανάγκες. Όπως εξηγούν οι ποδίατροι, το περπάτημα και το τρέξιμο επιβαρύνουν το σώμα με διαφορετικό τρόπο και αυτό αντικατοπτρίζεται στην κατασκευή του παπουτσιού.
Η επιστημονική βιβλιογραφία επιβεβαιώνει ότι ο σχεδιασμός των υποδημάτων επηρεάζει τη μηχανική φόρτιση του κάτω άκρου και τον κίνδυνο τραυματισμών. Ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο British Journal of Sports Medicine επισημαίνει ότι χαρακτηριστικά όπως η απορρόφηση κραδασμών, η στήριξη και το heel-to-toe drop μπορούν να μεταβάλουν τα φορτία που δέχονται τα κάτω άκρα, επηρεάζοντας την πιθανότητα εμφάνισης τραυματισμών από υπέρχρηση σε δρομείς (Richards et al., 2015).
Οι ερευνητές τονίζουν πως δεν υπάρχει «ένα ιδανικό παπούτσι για όλους», αλλά η επιλογή πρέπει να συμβαδίζει με τη δραστηριότητα και τα ατομικά χαρακτηριστικά του χρήστη.
«Το τρέξιμο και το περπάτημα μπορεί να φαίνονται παρόμοια, αλλά καταπονούν τα πόδια με πολύ διαφορετικούς τρόπους», αναφέρει ο Dr. Nikhil Boga. «Τα παπούτσια είναι εργαλεία και διαφορετικές δουλειές απαιτούν διαφορετικά εργαλεία».
Αν χρησιμοποιείτε το ίδιο ζευγάρι για όλα, δεν είστε οι μόνοι. Ωστόσο, ίσως ήρθε η ώρα να επανεξετάσετε την επιλογή σας.
Πρέπει να βγάζουμε τα παπούτσια στο σπίτι – Πώς να τα καθαρίσουμε σωστά;
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ walking και running shoes;
Η βασική διαφοροποίηση αφορά το μοτίβο κίνησης και τις δυνάμεις πρόσκρουσης.
Στο περπάτημα, το πόδι μετακινείται ομαλά από τη φτέρνα στα δάχτυλα και παραμένει περισσότερη ώρα σε επαφή με το έδαφος. Οι δυνάμεις είναι χαμηλότερες αλλά παρατεταμένες.
Στο τρέξιμο, υπάρχει φάση αιώρησης και οι προσκρούσεις στο έδαφος είναι εντονότερες. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη καταπόνηση σε πέλματα, γόνατα και ισχία.
Οι βασικές διαφορές με μια ματιά
- Ευκαμψία: Τα walking shoes είναι πιο εύκαμπτα στο μπροστινό μέρος για ομαλή κύλιση. Τα running shoes πιο σταθερά στο μέσο πέλμα για στήριξη σε υψηλότερες ταχύτητες.
- Απορρόφηση κραδασμών: Τα running shoes διαθέτουν περισσότερη αντικραδασμική προστασία, ειδικά στη φτέρνα.
- Heel-to-toe drop: Τα running shoes έχουν συνήθως μεγαλύτερη διαφορά ύψους φτέρνας-δαχτύλων για καλύτερη απορρόφηση πρόσκρουσης. Τα walking shoes χαμηλότερο ή μέτριο drop.
- Ανθεκτικότητα: Τα running shoes είναι φτιαγμένα για επαναλαμβανόμενη έντονη φόρτιση, ενώ τα walking shoes για καθημερινή, πολύωρη χρήση.
Έχει σημασία τι φοράτε;
Η σύντομη απάντηση είναι ναι, ιδιαίτερα αν τρέχετε.
Οι σχεδιαστικές διαφορές δεν είναι απλώς τεχνικές λεπτομέρειες. Επηρεάζουν τον τρόπο που το σώμα απορροφά τους κραδασμούς και κατανέμει τα φορτία.
Μπορείτε γενικά να περπατήσετε με running shoes. Το αντίθετο όμως δεν συνιστάται.
«Η χρήση walking shoes για τρέξιμο δεν συνιστάται, καθώς συνήθως δεν διαθέτουν την απορρόφηση κραδασμών και τη δομική υποστήριξη που απαιτείται για να διαχειριστούν επαναλαμβανόμενες, υψηλής έντασης δυνάμεις πρόσκρουσης», αναφέρει ο Pourziaee.
«Το τρέξιμο ασκεί σημαντικά μεγαλύτερη δύναμη στα πέλματα, τους αστραγάλους, τα γόνατα και τα ισχία», προσθέτει. «Η χρήση λάθος υποδημάτων — ειδικά κατά το τρέξιμο — μπορεί να συμβάλει σε πελματιαία απονευρωσίτιδα, σύνδρομο κνημιαίου πόνου, πόνο στο γόνατο και προβλήματα στον Αχίλλειο τένοντα».
Τι να προσέξετε όταν επιλέγετε παπούτσια
Το τρέξιμο αυξάνει το φορτίο στο σώμα περίπου στο διπλάσιο έως τριπλάσιο του σωματικού βάρους σε κάθε βήμα, ενώ το περπάτημα περίπου στο 1–1,5 φορά.
Αυτός είναι και ο λόγος που τα παπούτσια διαφέρουν σημαντικά.
Χαρακτηριστικά παπουτσιών για περπάτημα
- Πιο σταθερή, ελεγχόμενη απορρόφηση κραδασμών
- Υποστηρικτική δομή για ομαλή μετάβαση
- Χαμηλότερο heel-to-toe drop για καλύτερη ισορροπία
Χαρακτηριστικά παπουτσιών για τρέξιμο
- Αυξημένη απορρόφηση κραδασμών, ειδικά στη φτέρνα
- Ελαφριά και διαπνέοντα υλικά
- Μέτριο heel-to-toe drop που υποστηρίζει φυσικό διασκελισμό
Μελέτη του 2024 στο Frontiers in Sports and Activity Living έδειξε ότι τα παπούτσια με πολύ υψηλό drop ενδέχεται να επηρεάζουν την αίσθηση του φυσικού πατήματος, κάτι που θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο τραυματισμού. Η επιλογή πρέπει να βασίζεται στο τι αισθάνεται φυσικό για εσάς.
Μην αγνοείτε την εφαρμογή
Ανεξάρτητα από την κατηγορία, το παπούτσι πρέπει να είναι άνετο από την πρώτη στιγμή. Χρειάζεται:
- Επαρκής χώρος στα δάχτυλα
- Σταθερή εφαρμογή στο μέσο πέλμα
- Καλή συγκράτηση φτέρνας χωρίς ολίσθηση
Πώς να καθαρίσετε τα λευκά αθλητικά παπούτσια σας για να φαίνονται ολοκαίνουργια
Η αξιολόγηση βάδισης από ποδίατρο ή εξειδικευμένο κατάστημα μπορεί να σας βοηθήσει να κάνετε πιο σωστή επιλογή.