Ένα λιγότερο γνωστό σημάδι άνοιας μπορεί να εμφανιστεί στα χέρια και πολλοί το μπερδεύουν με νευρικότητα ή άγχος. Ειδικοί επισημαίνουν ότι συγκεκριμένες αλλαγές στις κινήσεις μπορεί να είναι προειδοποιητικό σύμπτωμα και εμφανίζεται ιδιαίτερα στα προχωρημένα στάδια της νόσου.
Άνοια: Έρευνα σε 159.000 άτομα αποκαλύπτει την κορυφαία δίαιτα που «θωρακίζει» τον εγκέφαλο
Συμπτώματα στα χέρια που μπορεί να εμφανιστούν στα μεταγενέστερα στάδια της άνοιας
Η άνοια είναι μια νευροεκφυλιστική πάθηση που επηρεάζει πολλούς παγκοσμίως, κυρίως άτομα άνω των 65 ετών, και τα πρώιμα συμπτώματα συχνά συγχέονται με τη φυσιολογική γήρανση.
Ενώ πολλοί αναγνωρίζουν κοινά σημάδια όπως απώλεια μνήμης, σύγχυση και δυσκολία στην παρακολούθηση συζητήσεων, άλλα συμπτώματα μπορεί να είναι λιγότερο γνωστά με αποτέλεσμα να παραβλέπονται εύκολα.
Η Alzheimer’s Society σημειώνει ότι αλλαγές στη συμπεριφορά μπορεί να εμφανιστούν καθώς η πάθηση εξελίσσεται. «Ατομα που βρίσκονται σε προχωρημένα στάδια άνοιας ενδέχεται να συμπεριφέρονται με τρόπο ασυνήθιστο για τον χαρακτήρα τους», εξηγούν οι ειδικοί.
Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτές οι αλλαγές μπορεί να εμφανιστούν στα χέρια.
Μπορούν οι νευροεκφυλιστικές παθήσεις να παρουσιάσουν συμπτώματα που εμφανίζονται στα χέρια;
Αρκετές νευροεκφυλιστικές ασθένειες μπορούν να επηρεάσουν τα χέρια, μερικές φορές ακόμη και στα πρώιμα στάδια.
Μελέτη του 2025 με τίτλο “Hand motor function of patients with early- and late-onset Alzheimer’s disease and its relation to activities of daily living,” διαπίστωσε ότι τα άτομα με Αλτσχάιμερ είχαν χειρότερη απόδοση σε δοκιμασίες γραφής και κινήσεων των χεριών σε σύγκριση με υγιή άτομα, παρουσιάζοντας μειωμένο λεπτό κινητικό έλεγχο.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι πιο αργές κινήσεις των χεριών συνδέονταν με χειρότερη απόδοση σε καθημερινές δραστηριότητες που απαιτούν χρήση των χεριών, ιδιαίτερα στη νόσο Αλτσχάιμερ πρώιμης έναρξης.
Άλλοι ερευνητές μελετούν όλο και περισσότερο τις κινήσεις των χεριών, καθώς μικρές αλλαγές στον συντονισμό, τη δύναμη ή την ταχύτητα μπορεί να βοηθήσουν στον εντοπισμό αυτών των παθήσεων νωρίτερα.
Συχνά συμπτώματα που σχετίζονται με τα χέρια σε διαφορετικές ασθένειες περιλαμβάνουν:
- Νόσος Πάρκινσον: τρόμος σε κατάσταση ηρεμίας, πιο αργές κινήσεις (βραδυκινησία), μειωμένος λεπτός κινητικός έλεγχος, μικρότερη γραφή (μικρογραφία) και μη φυσιολογική στάση των χεριών στα μεταγενέστερα στάδια.
- Αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ΑΠΣ): πρώιμη αδυναμία ή αδεξιότητα στο χέρι, που καθιστά δύσκολες δραστηριότητες όπως το κούμπωμα ρούχων ή η γραφή.
- Νόσος Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας: ανεπαίσθητα προβλήματα στη γραφή και στις διαδοχικές κινήσεις των χεριών, τα οποία μπορεί να επιδεινώνονται σε πιο σύνθετες δραστηριότητες.
Η έρευνα δείχνει επίσης αρκετά κοινά μοτίβα δυσλειτουργίας των χεριών σε νευρολογικές παθήσεις:
- Τρόμος
- Μειωμένο εύρος κίνησης
- Επιβραδυνόμενη κίνηση
- Απώλεια λεπτού κινητικού ελέγχου
- Συνολική μείωση της κίνησης
Επειδή οι κινήσεις των χεριών είναι ακριβείς και μπορούν να μετρηθούν, οι επιστήμονες διερευνούν τεστ γραφής, ασκήσεις σχεδίασης και ψηφιακή παρακολούθηση της κίνησης ως πιθανούς πρώιμους βιοδείκτες νευροεκφυλιστικών ασθενειών.
Ανήσυχα χέρια: Το σύμπτωμα που θα μπορούσε να συνδέεται με άνοια
Τα ανήσυχα χέρια μπορεί μεν να μοιάζει με άγχος, αλλά είναι και ένα σύμπτωμα που να εκδηλώσουν άτομα με άνοια.
Μπορεί επίσης να παίζουν νευρικά με αντικείμενα ή να τραβούν τα ρούχα τους ως αποτέλεσμα. «Πολλοί άνθρωποι με άνοια γίνονται ανήσυχοι και μπορεί να κουνιούνται συνεχώς ή να περπατούν πάνω-κάτω», είπαν ειδικοί της οργάνωσης, σύμφωνα με το Mirror.
Βιάζεστε συνέχεια; Μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για άνοια όσο και το κάπνισμα
«Μπορεί να στριφογυρίζουν συνεχώς τα χέρια τους, να τραβούν τα ρούχα τους ή να αγγίζουν τα ιδιωτικά σημεία του εαυτού τους με ακατάλληλο τρόπο σε δημόσιους χώρους. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε πόνο ή δυσφορία, ανάγκη να πάνε τουαλέτα, ανάγκη για περισσότερη σωματική δραστηριότητα ή προβλήματα με το περιβάλλον τους. Μπορεί επίσης να οφείλεται στο γεγονός ότι το άτομο συνήθιζε να κινείται πολύ ως μέρος της εργασίας του».
Για να βοηθήσει στην ανακούφιση αυτού του συμπτώματος, η Alzheimer’s Society πρότεινε ορισμένες συστάσεις. «Μπορεί να βοηθήσει η ενθάρρυνση της άσκησης ή των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τα ενδιαφέροντα και τα χόμπι τους, τόσο τα νέα όσο και τα παλιά. Ένα κουτί με αντικείμενα που σχετίζονται με το παρελθόν του ατόμου, όπως φωτογραφίες, κοσμήματα ή αναμνηστικά, μπορεί να βοηθήσει, καθώς δίνει στο άτομο την ευκαιρία να κινήσει τα χέρια του».
Άλλες αλλαγές στη συμπεριφορά που μπορεί να δείχνουν άνοια περιλαμβάνουν:
- Επιθετικότητα
- Δυσφορία ή έντονη ανησυχία
- Παραισθήσεις ή αυταπάτες
- Επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά
- Sundowning – μεγαλύτερη ανησυχία και σύγχυση αργά το απόγευμα και νωρίς το βράδυ
Πώς να διαχειριστείτε αυτή τη συμπεριφορά
Πρώτα απ’ όλα, η οργάνωση συμβουλεύει να προσπαθήσετε να κατανοήσετε τι μπορεί να προκαλεί τη συμπεριφορά του ατόμου και να εξετάσετε εάν υπάρχουν ανάγκες που δεν καλύπτονται.
Τα γαλακτοκομικά πλούσια σε λιπαρά μειώνουν τον κίνδυνο για άνοια, σύμφωνα με μελέτη
Αυτές περιλαμβάνουν:
- Βεβαιωθείτε ότι τα γυαλιά ή τα ακουστικά βοηθήματα είναι καθαρά και λειτουργούν σωστά. Θα πρέπει να γίνονται τακτικοί έλεγχοι όρασης και ακοής
- Ελέγξτε εάν η φαρμακευτική αγωγή είναι κατάλληλη ή αν το άτομο μπορεί να είναι άρρωστο ή να πονά. Μια επίσκεψη στον γενικό ιατρό για να αποκλειστούν σωματικά προβλήματα είναι μια συνετή επιλογή
- Βεβαιωθείτε ότι το άτομο δεν ενοχλείται από υπερβολικό κόσμο, πολλή δραστηριότητα, δυνατούς θορύβους, απότομες κινήσεις ή ένα δυσάρεστο περιβάλλον (για παράδειγμα, υπερβολικά ζεστό ή πολύ φωτεινό)
- Εξετάστε αν μπορεί να βαριέται ή να χρειάζεται περισσότερη διέγερση. Εμπλέξτε το άτομο σε δραστηριότητες με νόημα
- Ήπιες δραστηριότητες όπως μασάζ στα χέρια, ακρόαση της αγαπημένης μουσικής ή χάιδεμα ενός μαλακού υφάσματος μπορεί να βοηθήσουν
- Βεβαιωθείτε ότ είναι άνετα – για παράδειγμα ότι δεν κρυώνει, δεν πεινά, δεν διψά ή δεν χρειάζεται να πάει στην τουαλέτα
Άλλα συμπτώματα άνοιας
- Απώλεια μνήμης
- Δυσκολία συγκέντρωσης
- Δυσκολία σε καθημερινές γνωστές δραστηριότητες, όπως σύγχυση σχετικά με τα σωστά ρέστα όταν ψωνίζουν
- Δυσκολία στην παρακολούθηση μιας συζήτησης ή στην εύρεση της σωστής λέξης
- Σύγχυση σχετικά με τον χρόνο και τον τόπο
- Αλλαγές στη διάθεση
Πόσα φλιτζάνια καφέ τη μέρα μειώνουν τον κίνδυνο για άνοια, σύμφωνα με νέα μελέτη
Εάν εσείς ή κάποιος που γνωρίζετε παρουσιάζει οποιοδήποτε από τα σημάδια άνοιας, θα πρέπει να συμβουλευτείτε έναν γενικό ιατρό.
Πηγές: Mirror, PMC, Springer, WILEY, PMC, Frontiers, ScienceDirect, SageJournal