Με επιστημονικές διευκρινίσεις αλλά και σαφείς απαντήσεις απέναντι στην ανησυχία που έχει δημιουργηθεί για τα κρούσματα χανταϊού σε κρουαζιερόπλοιο, ο λοιμωξιολόγος Γιώργος Παπάς προχώρησε σε εκτενή ανάρτηση στα social media.
Ανησυχία για τον χανταϊό στο κρουαζιερόπλοιο
Αφορμή στάθηκαν οι πληροφορίες για συρροή κρουσμάτων σε πλοίο που ξεκίνησε από την Αργεντινή, με επτά πιθανά περιστατικά και τρεις θανάτους.
Ο γιατρός ξεκινά με έναν χαρακτηριστικό τρόπο, επιχειρώντας να κατευνάσει τον πανικό:
«Όχι, δεν θα έχουμε επιδημία/πανδημία. Ναι, θα πεθάνουμε όλοι τελικά, αλλά όχι από αυτό».
Στην ανάρτησή του εξηγεί ότι οι χανταϊοί είναι ομάδα ιών που μεταδίδονται κυρίως από τρωκτικά και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή νόσο. Σημειώνει όμως ότι οι περισσότεροι δεν μεταδίδονται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Ο Γιώργος Παπάς αναφέρει ότι πιθανότατα στην περίπτωση του κρουαζιερόπλοιου πρόκειται για τον Andes virus της Λατινικής Αμερικής, ο οποίος αποτελεί γνωστή εξαίρεση, καθώς έχει τεκμηριωθεί ότι μπορεί να μεταδοθεί μεταξύ ανθρώπων μέσω πολύ στενής επαφής.
Όπως εξηγεί, το γεγονός ότι το πρώτο κρούσμα νόσησε σχεδόν αμέσως μετά την αναχώρηση του πλοίου δείχνει ότι είχε ήδη μολυνθεί πριν επιβιβαστεί, ενώ τα επόμενα περιστατικά εμφανίστηκαν αρκετές ημέρες αργότερα.
Παράλληλα, τονίζει ότι η αυστηρή απομόνωση και η ιχνηλάτηση των επαφών είναι καθοριστικές για να περιοριστεί η διασπορά.
Ο λοιμωξιολόγος επισημαίνει επίσης ότι ιοί αυτοί υπάρχουν και στην Ελλάδα, με λίγα περιστατικά να καταγράφονται κάθε χρόνο, ενώ υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχει ούτε ειδική θεραπεία ούτε εμβόλιο.
Κλείνοντας την ανάρτησή του, σημειώνει ότι το αν η υπόθεση θα συνεχίσει να απασχολεί τη διεθνή επικαιρότητα θα εξαρτηθεί από το αν εμφανιστούν νέα κρούσματα τις επόμενες εβδομάδες.
«Να το βρούμε μπροστά μας, δίπλα μας, θέλει προσπάθεια», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η ανάρτηση του γιατρού Γιώργου Παπά για τον φόβο νέας πανδημίας
Δείτε αναλυτικά την ανάρτηση:
1. Θα έχουμε νέα επιδημία/ πανδημία; Θα πεθάνουμε όλοι; Όχι, δεν θα έχουμε επιδημία/ πανδημία. Ναι, θα πεθάνουμε όλοι τελικά, αλλά όχι από αυτό.
2. Τι είναι ο Hantavirus; Ομάδα ιών με διαφορετική γεωγραφική κατανομή ο καθένας, που μπορεί να προκαλέσουν βαριά νόσο και θάνατο, με κοινά χαρακτηριστικά πυρετό και αιμορραγίες και στόχευση στο ενδοθήλιο (την εσωτερική επικάλυψη ας πούμε) των αγγείων μας- κάποιοι προκαλούν νεφρική ανεπάρκεια κυρίως (οι της Ευρώπης και της Ασίας) θνησιμότητα 10% το πολύ (υπάρχουν πολλά ήπια αδιάγνωστα), ενώ άλλοι προκαλούν αναπνευστική ανεπάρκεια (της Αμερικής) και σκοτώνουν στο 30-45% [1, σύνδεσμοι στα σχόλια] , από τον βορειοαμερικανικό Hantavirus, τον Sin Nombre, είχε πεθάνει η σύζυγος του Gene Hackman προ μηνών.
3. Πού τους βρίσκουμε τους Hantavirus; Στην φύση, βασικά στα τρωκτικά, τα οποία είναι φορείς χωρίς να νοσούν και απεκκρίνουν τον ιό σε όλες τις εκκρίσεις τους. Αν σε δαγκώσει τρωκτικό φορέας, αν σκουπίσεις αποθήκη όπου ζει (και μολύνει τον χώρο) τρωκτικό φορέας, αν κατασκηνώσεις σε περιοχή μολυσμένη από εκκρίσεις τρωκτικού φορέα, μπορεί να εκτεθείς- έχει αρκετή ανθεκτικότητα ο ιός στο περιβάλλον.
4. Οπότε από άνθρωπο σε άνθρωπο δεν κολλάει; Όχι, κατά κανόνα. Η πολύ στενή επαφή με άνθρωπο μολυσμένο βέβαια, με το σάλιο του πχ σε ένα εγκάρδιο φιλί, δεν αποκλείει την μετάδοση. Υπάρχει μια εξαίρεση, ο Hantavirus της Λατινικής Αμερικής, ο Andes virus, που κολλάει τεκμηριωμένα από άνθρωπο σε άνθρωπο, ειδικότερα σε πολύ πολύ στενή σωματική επαφή (περιλαμβανομένης της σεξουαλικής πράξης και των φιλιών, αλλά και της εγγύτητας στον ύπνο για παράδειγμα). Έχει αποδειχθεί ότι αυτός ο ιός κολλάει από άνθρωπο σε άνθρωπο, τόσο σε συρροή κρουσμάτων της Αργεντινής, όσο και της Χιλής [2,3].
5.. Τι έγινε στο κρουαζιερόπλοιο; Τα στοιχεία που έδωσε σήμερα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είναι προσανατολιστικά [4]: Το πλοίο, με 88 επιβαίνοντες και 49 άτομα πλήρωμα, ξεκίνησε από Αργεντινή, 1η Απριλίου και σε πολύ σύντομο διάστημα το πρώτο κρούσμα νόσησε βαριά και πέθανε. Άρα είχε κολλήσει ΠΡΙΝ, γιατί θέλει 2-3 εβδομάδες κατά μέσο όρο από την έκθεση μέχρι να νοσήσεις. Στη συνέχεια, 20 μέρες μετά εμφανίστηκαν τα επόμενα κρούσματα, το πρώτο ήταν η στενότατη επαφή του νεκρού. Οπότε ΥΠΟΘΕΤΟΥΜΕ ότι: Andes virus αφού από Αργεντινή ξεκίνησαν και περιγράφεται με σαφήνεια αναπνευστική ανεπάρκεια (αλλά και διάρροιες που αναφέρονται συχνότερα με τους αμερικανικούς Hanta), μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο στη συνέχεια μέσα στο πλοίο. Επτά πιθανά κρούσματα αυτή τη στιγμή και τρεις νεκροί. Λογικό να ιχνηλατούν το αεροπλάνο που μετέφερε το 2ο κρούσμα στη Νότιο Αφρική για περίθαλψη, λογικά να είναι όλοι στο πλοίο δυνητικά κρούσματα. Θέλει 40 μέρες από το τελευταίο κρούσμα (ή την εφαρμογή αυστηρής απομόνωσης) για να ησυχάσεις ότι μάλλον δεν έχει κολλήσει άλλος.
6. Και ποιος μας λέει ότι δεν είναι κάποιος άλλος Hanta που να μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο και που τον κόλλησαν σε κάποιο σταθμό του ταξιδιού τους, σε διάφορα νησάκια που ανήκουν στην Ανταρκτική ή στην Αγία Ελένη που ήταν και ο Ναπολέων εξορία; Κανείς, απλά το προηγούμενο σενάριο έχει μια βάση, κυρίως το διάστημα μεταξύ 1ου και επόμενων κρουσμάτων. Ότι πρέπει να μπουν σε αυστηρή παρακολούθηση και οι εκτός κρουαζιερόπλοιου που ήρθαν σε επαφή με κρούσματα, πρέπει πάντως. Και φυσικά μάσκες πρώτα και πλύσιμο χεριών μετά, θα έπρεπε να σημειώνει ο ΠΟΥ, ως προφύλαξη, καλού κακού.
7. Δηλαδή στην Ελλάδα δεν έχουμε Hanta; Πώς δεν έχουμε. Ετησίως δηλώνουμε 1-3 περιστατικά, το 2021 δηλώσαμε 4, η Γερμανία και η Φονλανδία δηλώνουν εκατοντάδες κάθε χρόνο [5]. Πριν 30-40 χρόνια είχαμε δεκάδες κρούσματα στα Ιωάννινα, κάποια σποραδικά αργότερα τα έχουμε περιγράψει με τον δάσκαλο (και παντοτινά στο νου μας) Νίκο Ακριτίδη [6] .
8. Θα έρθει αυτός ο Hanta του κρουαζιερόπλοιου εδώ; Πώς να έρθει, αν υπάρξει αυστηρή και σωστή απομόνωση των κρουσμάτων; Όχι. Μπορεί οποιαδήποτε στιγμή να κολλήσει κάποιος ταξιδιώτης Έλληνας στη Λατινική Αμερική και να επιστρέψει με τον ιό πριν εμφανίσει συμπτώματα; Φυσικά, καλώς ήρθατε στην ταξιδιωτική ιατρική.
9. Υπάρχει θεραπεία; Όχι Υπάρχει εμβόλιο; Όχι. Πώς προλαμβάνουμε; έχουμε στο νου μας την ύπαρξή του, σε πιθανές εκθέσεις σε χώρους τρωκτικών (δεν είναι τα μόνα παθογόνα που κολλάς σε τέτοιες εκθέσεις άλλωστε).
10. Θα τον ξεχάσουμε σε 2-3 εβδομάδες; Εξαρτάται από το πόσο άσχημα θα εξελιχθεί η συρροή κρουσμάτων στο κρουαζιερόπλοιο. Από την έκθεση στο 2ο ή το 3ο κρούσμα π.χ. μπορεί να δεις νέα κρούσματα γύρω στις 15 Μαΐου. Να το βρούμε μπροστά μας, δίπλα μας, θέλει προσπάθεια.