Τα καρδιαγγειακά νοσήματα, που συχνά αποκαλούνται «σιωπηροί δολοφόνοι», είναι η πρώτη αιτία θανάτου στην Ελλάδα και επηρεάζει σχεδόν το 14% του ενήλικού πληθυσμού, σύμφωνα με μελέτη του 2024. Πότε μπορεί να σχετίζεται το σφίξιμο στο σαγόνι με πρόβλημα στην καρδιά.
Λαχανιάζετε μετά από έναν περίπατο; Πότε μπορεί να σχετίζεται με άσθμα και με πρόβλημα στην καρδιά
Το πρόβλημα στην καρδιά μπορεί να περάσει απαρατήρητο στα αρχικά στάδια – Ποια συμπτώματα να προσέξετε
Το British Heart Foundation προειδοποιεί ότι πάνω από το μισό του πληθυσμού θα αναπτύξει κάποια καρδιαγγειακή πάθηση στη διάρκεια της ζωής του και τα συμπτώματα δεν είναι πάντα εύκολο να αναγνωριστούν.
«Δυστυχώς ναι και αυτό είναι ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα σχετικά με την καρδιακή νόσο», είπε σύμφωνα με το Mirror η Σκωτσέζα ιατρός Dr Punam Krishan, μιλώντας στην εκπομπή BBC Morning Live και επεσήμανε το ότι πολλοί δεν εκδηλώνουν προειδοποιητικά σημάδια.
Παθήσεις όπως η στεφανιαία νόσος μπορεί να αναπτυχθούν σιωπηρά, ενώ η αρτηριακή πίεση και η χοληστερίνη συχνά δεν έχουν καθόλου συμπτώματα, παρά το γεγονός ότι αυξάνουν τον κίνδυνο για έμφραγμα.
Τι μπορεί να προκαλεί τον πόνο ή το σφίξιμο στο σαγόνι
Ο πόνος ή το σφίξιμο στη γνάθο (συχνά συνδεόμενο με διαταραχές της κροταφογναθικής άρθρωσης—TMD) κατανοείται καλύτερα ως μια βιοψυχοκοινωνική κατάσταση, που σημαίνει ότι περιλαμβάνει συνδυασμό σωματικών, ψυχικών και συμπεριφορικών παραγόντων και όχι μία μόνο αιτία. Δεν προέρχεται πάντα από εμφανή βλάβη και τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Γι’ αυτό η διάγνωση και η θεραπεία συχνά απαιτούν και πιο γενικευμένη εξέταση που δεν περιορίζεται μόνο στη γνάθο.
Είναι τελικά επικίνδυνο να κοιμάστε στην αριστερή πλευρά; Τι απαντά κορυφαίος καρδιολόγος
Μελέτη του 2025 με τίτλο “Case Report: A case of toothache of cardiac origin with a long-term clinical course” αναφέρει ότι ο πόνος στη γνάθο ή στο πρόσωπο μπορεί να είναι ένδειξη ισχαιμίας του μυοκαρδίου (~40%), μερικές φορές χωρίς πόνο στο στήθος (~4%), και συχνά συγχέεται με προβλήματα στα δόντια.
Κύριοι παράγοντες που συμβάλλουν:
- Μυϊκή ένταση και βρουξισμός (σφίξιμο/τρίξιμο δοντιών), συχνά συνδεδεμένα με στρες
- Προβλήματα στην άρθρωση, όπως μετατόπιση δίσκου ή φλεγμονή, που δεν σχετίζονται πάντα με πόνο
- Ευαισθησία του νευρικού συστήματος και ενίσχυση του πόνου
- Ψυχολογικοί παράγοντες όπως στρες και άγχος
- Σχετικές καταστάσεις όπως πονοκέφαλοι, προβλήματα ύπνου και χρόνιος πόνος
Σφίξιμο στη γνάθο: Το σύμπτωμα στο στόμα που μπορεί να σχετίζεται με καρδιακή νόσο
Η Dr Punam ανέφερε ότι υπάρχουν κάποια λιγότερο γνωστά συμπτώματα, ιδιαίτερα στις γυναίκες, καθώς μπορεί να εμφανίζονται διαφορετικά σε σχέση με τους άνδρες. «Δεν είναι πάντα απαραίτητο να υπάρχει πόνος στο στήθος. Μπορεί να είναι σφίξιμο στη γνάθο, πόνος που κατεβαίνει στο χέρι, μία αίσθηση μουδιάσματος, κάτι τέτοιο, πόνος στην πλάτη, στους ώμους», είπε.
Καμπανάκι από την Καρδιολογική Εταιρεία: Ζητά εθνικό σχέδιο για τα καρδιαγγειακά
«Μερικές φορές μπορεί να είναι απλώς ένας ξαφνικός πόνος που καίει και μπορεί να τον αποδώσετε σε δυσπεψία, αλλά αν είναι κάτι νέο για εσάς, ξαφνικό και σας κάνει να νιώθετε αδιαθεσία, πρέπει να δράσετε άμεσα», συμπλήρωσε.
Άλλα διακριτικά συμπτώματα και πώς να προστατευθείτε
Η ειδικός επισημαίνει επιπλέον και άλλα προειδοποιητικά σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε, όπως «ξαφνική δύσπνοια, εφίδρωση, ναυτία, ζάλη, έντονη κόπωση που εμφανίζεται ξαφνικά και δεν ξέρετε γιατί και σας καταβάλλει απότομα».
«Το βασικό μήνυμα εδώ είναι ότι αν κάτι είναι νέο, ένα σύμπτωμα που εμφανίζεται οξέως και νιώθετε αδιαθεσία, μην το αγνοήσετε», λέει και προσθέτει ότι ειδικά οι γυναίκες μπορεί να υποτιμήουν τα συμπτώματα, πόσο μάλλον από τη στιγμή που μπορεί να είναι ασαφή. «Μπορεί να εμφανιστεί σιωπηρά, μπορεί να σας πανικοβάλει, αλλά μπορούμε να κάνουμε πολλά για να προστατευτούμε».
Όσον αφορά την πρόληψη, συμβουλεύει να επικεντρωθείτε στον τρόπο ζωής. «Προσπαθήστε να έχετε μια ισορροπημένη και υγιεινή διατροφή», μειώστε το κάπνισμα και το αλκοόλ και δώστε προτεραιότητα στην άσκηση. «Ακόμα κι αν είναι ένας καθημερινός περίπατος, μην τον παραλείψετε – οποιαδήποτε μορφή κίνησης είναι καλή». Μία άλλη συμβουλή για πρόληψη είναι να κάνετε τακτικούς ελέγχους, «ιδιαίτερα αν είστε 40 ετών και άνω».
Η δημοφιλής τροφή που αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιαγγειακά κατά 67%, σύμφωνα με μελέτη
Ποιοι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο
Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψιν για να απαντηθεί αυτή η ερώτηση. «Αυτό είναι το θέμα με την καρδιακή νόσο. Αν το αναλύσουμε, υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι παθήσεων που μπορεί να επηρεάσουν την καρδιά και να προκαλέσουν καρδιακή νόσο, αλλά αυτό για το οποίο μιλάμε είναι η συσσώρευση λιπαρών εναποθέσεων στα αιμοφόρα αγγεία για μεγάλο χρονικό διάστημα, που μπορεί να επηρεάσει τη ροή του αίματος στο καρδιαγγειακό σύστημα και την καρδιά», είπε.
Υπάρχουν παράγοντες κινδύνου που μπορούμε να ελέγξουμε και παράγοντες που δεν μπορούμε. «Ως γιατροί μιλάμε πάντα για τον τρόπο ζωής. Είναι τόσο ισχυρός παράγοντας κινδύνου. Πράγματα όπως η διατροφή σας, η άσκηση, το αν καπνίζετε, αν καταναλώνετε υπερβολικές ποσότητες αλκοόλ, ποια είναι τα επίπεδα στρες σας. Όλα αυτά είναι παράγοντες που μπορούν να αλλάξουν».
Επίσης, έκανε λόγο και για παράγοντες που δεν μπορούμε να ελέγξουμε. «Η ηλικία. Καθώς μεγαλώνουμε, ο κίνδυνος καρδιακής νόσου αυξάνεται. Οι άνδρες συνήθως εμφανίζουν νωρίτερα, αλλά οι γυναίκες τους φτάνουν, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση».
Η εθνικότητα είναι επίσης παράγοντας. «Γνωρίζουμε ότι η καρδιακή νόσος είναι πιο συχνή σε ορισμένους πληθυσμούς, συμπεριλαμβανομένων εκείνων από τη νότια ασία».
Η γενετική και το οικογενειακό ιστορικό μπορεί επίσης να επηρεάσουν τον κίνδυνο. «Αν υπάρχει κίνδυνος καρδιακής νόσου στους νέους ή αν υπάρχει ισχυρό οικογενειακό ιστορικό, τότε αυτό είναι κάτι που πρέπει να λάβετε υπόψη και να το αναφέρετε στον γιατρό σας».
Λαχανιάζετε όταν ανεβαίνετε σκάλες; Πότε μπορεί να δείχνει ότι η καρδιά σας κινδυνεύει
Τέλος, είπε πως το ζήτημα δεν είναι μόνον ένας παράγοντας αλλά ο συνδυασμός τους. Είναι σημαντικό να είστε ενήμεροι για τα συμπτώματα. «Αν και πολλά μπορεί να είναι σιωπηρά, υπάρχουν τυπικά συμπτώματα. Για παράδειγμα, ο πόνος και το σφίξιμο στο στήθος είναι αυτό που οι περισσότεροι γνωρίζουν».