Η αυξανόμενη συχνότητα του Διαβήτη, σε συνδυασμό με τις ελλείψεις εξειδικευμένου προσωπικού, δημιουργούν σημαντικές προκλήσεις για το σύστημα υγείας.
Την ανάγκη άμεσης ενίσχυσης της Διαβητολογικής φροντίδας στη χώρα, με έμφαση στη στελέχωση των δημόσιων Διαβητολογικών Κέντρων και Ιατρείων, στην απλοποίηση της διαδικασίας εξειδίκευσης των Παθολόγων στον Σακχαρώδη Διαβήτη και στην κατοχύρωση των επαγγελματικών και συνταγογραφικών τους δικαιωμάτων, αναδεικνύει η Επαγγελματική Εταιρεία Παθολόγων – Διαβητολόγων Ελλάδας (ΕΠΕΠΑΔΙΕ).
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη, στις 14 Νοεμβρίου, και το φετινό θέμα «Πρώιμη δράση για τον διαβήτη», η ΕΠΕΠΑΔΙΕ επισημαίνει ότι η αυξανόμενη συχνότητα της νόσου, σε συνδυασμό με τις ελλείψεις εξειδικευμένου προσωπικού, δημιουργούν σημαντικές προκλήσεις για το σύστημα υγείας και την παρακολούθηση των ασθενών.
Σάκχαρο: Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές νηστείας και μετά το φαγητό – Πότε είναι προδιαβήτης
Σύμφωνα με στοιχεία της μελέτης Global Burden of Disease 2021, για τον Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 καταγράφηκαν παγκοσμίως 23,9 εκατομμύρια νέα περιστατικά, ενώ ο ηλικιακά σταθμισμένος ετήσιος δείκτης επίπτωσης ανήλθε σε 280,3 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους. Σε σύγκριση με το 1990, τα νέα περιστατικά αυξήθηκαν κατά 220,6%.
Πάνω από 1,2 εκατ. καταγεγραμμένοι ασθενείς στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, ο Σακχαρώδης Διαβήτης αφορά, σύμφωνα με την ΕΠΕΠΑΔΙΕ, περίπου το 10%-12% του πληθυσμού. Τα διαθέσιμα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ για τους καταγεγραμμένους ασθενείς δείχνουν σταθερή αύξηση τα τελευταία χρόνια.
Συγκεκριμένα, οι καταγεγραμμένοι ασθενείς αυξήθηκαν από 1.067.165 το 2021 σε 1.127.601 το 2022, σε 1.189.712 το 2023, σε 1.242.340 το 2024 και σε 1.292.729 το 2025.
Η ΕΠΕΠΑΔΙΕ διευκρινίζει ότι τα στοιχεία που προκύπτουν από τη μεταβολή των καταγραφών ανά θεραπευτικό πρωτόκολλο δεν αποτελούν κατ’ ανάγκη επιβεβαιωμένες νέες διαγνώσεις. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, αποτυπώνουν τη σταδιακή αύξηση του αριθμού των ανθρώπων που χρειάζονται συστηματική παρακολούθηση και θεραπευτική αντιμετώπιση.
Διαβήτης: 7 ύπουλα σημάδια που μπορεί να δείχνουν ότι το σάκχαρό σας είναι στα ύψη
Παράλληλα, η Εταιρεία υπογραμμίζει ότι ο διαβήτης εμφανίζεται πλέον σε ολοένα και μικρότερες ηλικίες, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντική την έγκαιρη διάγνωση, την πρόληψη και την εξατομικευμένη θεραπευτική παρέμβαση.
«Κενό» στη στελέχωση των Διαβητολογικών δομών
Όπως αναφέρει η ΕΠΕΠΑΔΙΕ, ο Σακχαρώδης Διαβήτης αποτελεί νόσημα που επηρεάζει συνολικά τον οργανισμό και συνδέεται με σοβαρές επιπλοκές από το καρδιαγγειακό, το νεφρικό και το ηπατικό σύστημα, μεταξύ άλλων.
Για τον λόγο αυτό, απαιτείται ολιστική αντιμετώπιση και συστηματική παρακολούθηση, ιδιαίτερα των ασθενών με συνοσηρότητες. Η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπευτική παρέμβαση μπορούν, σύμφωνα με την ΕΠΕΠΑΔΙΕ, να συμβάλουν στην πρόληψη σοβαρών επιπλοκών, της νοσηρότητας και της θνησιμότητας, αλλά και στη συγκράτηση του κόστους για το σύστημα υγείας.
Η Εταιρεία επισημαίνει, ωστόσο, ότι οι δημόσιες δομές αντιμετωπίζουν προβλήματα στελέχωσης, με αποτέλεσμα να υπολειτουργούν Διαβητολογικά Κέντρα, Ιατρεία Διαβήτη και Ιατρεία Διαβητικού Ποδιού.
Ζητούν απλοποίηση της εξειδίκευσης
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο θεσμικό πλαίσιο για την εξειδίκευση των Παθολόγων στον Σακχαρώδη Διαβήτη, η οποία θεσμοθετήθηκε το 2019.
Η εξειδίκευση προβλέπει επιπλέον δύο έτη εκπαίδευσης μετά την ειδικότητα της Παθολογίας, σε Διαβητολογικό Κέντρο. Η ΕΠΕΠΑΔΙΕ υποστηρίζει ότι το υφιστάμενο πλαίσιο περιλαμβάνει προβλήματα που δυσχεραίνουν την πρόσβαση των νέων Παθολόγων στην εξειδίκευση, ενώ παράλληλα δεν έχουν αποσαφηνιστεί επαρκώς τα επαγγελματικά και συνταγογραφικά δικαιώματα των ήδη εξειδικευμένων Παθολόγων-Διαβητολόγων.
Σύμφωνα με την Εταιρεία, η κατάσταση αυτή λειτουργεί ως αντικίνητρο για τους νέους γιατρούς που επιλέγουν την Παθολογία και στη συνέχεια επιθυμούν να εξειδικευθούν στον Σακχαρώδη Διαβήτη.
Ζητούν σαφή δικαιώματα στη συνταγογράφηση
Η ΕΠΕΠΑΔΙΕ θέτει επίσης ζήτημα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται οι συνταγογραφικές πρακτικές των εξειδικευμένων Παθολόγων-Διαβητολόγων.
Όπως αναφέρει, τα στατιστικά στοιχεία που αποστέλλονται από την ΗΔΙΚΑ και τον ΕΟΠΥΥ στους γιατρούς για τη συνταγογράφηση και τις παραπομπές εξετάσεων δεν διαφοροποιούν επαρκώς το επίπεδο περίθαλψης στο οποίο δραστηριοποιείται ο κάθε γιατρός ούτε προβλέπουν ξεχωριστή κατηγορία για τις επιμέρους εξειδικεύσεις.
Η Εταιρεία επισημαίνει ότι ένας εξειδικευμένος Παθολόγος-Διαβητολόγος συχνά παρακολουθεί ασθενείς με πολλαπλές συνοσηρότητες και προβλήματα που αφορούν διαφορετικά οργανικά συστήματα. Ως εκ τούτου, οι ανάγκες για εξετάσεις και θεραπείες δεν περιορίζονται αποκλειστικά στη ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη.
Ζητεί, επομένως, να αποσαφηνιστούν οι αρμοδιότητες των εξειδικευμένων γιατρών και να διασφαλιστεί η δυνατότητα επιλογής της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής και των αναγκαίων εξετάσεων, με βάση τις ανάγκες κάθε ασθενούς.
«Η πρόληψη μειώνει και το μελλοντικό κόστος»
Η ΕΠΕΠΑΔΙΕ υπογραμμίζει ότι ο εξορθολογισμός των δαπανών υγείας δεν θα πρέπει να οδηγεί σε περιορισμό των αναγκαίων εξετάσεων ή θεραπειών, καθώς η ανεπαρκής πρόληψη και η καθυστερημένη αντιμετώπιση των επιπλοκών μπορεί να οδηγήσουν σε υψηλότερο κόστος στο μέλλον.
Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης αντιμετώπισης της παχυσαρκίας, ιδιαίτερα στους νέους, καθώς αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση και την επιδείνωση του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2.
Κάλεσμα στο υπουργείο Υγείας
Η ΕΠΕΠΑΔΙΕ καλεί το υπουργείο Υγείας σε διάλογο για την επίλυση των προβλημάτων που, όπως υποστηρίζει, καθυστερούν την πρόσβαση των νέων Παθολόγων στην εξειδίκευση και για την κατοχύρωση του πλαισίου αρμοδιοτήτων των Παθολόγων-Διαβητολόγων.
Παράλληλα, ζητεί την ενίσχυση και στελέχωση των δημόσιων Διαβητολογικών Κέντρων, Ιατρείων Διαβήτη και Ιατρείων Διαβητικού Ποδιού, ώστε να διασφαλιστεί η έγκαιρη διάγνωση, η αποτελεσματική ρύθμιση των ασθενών και η πρόληψη των επιπλοκών του διαβήτη.
Όπως τονίζει, η ενίσχυση της Διαβητολογικής φροντίδας αποτελεί επένδυση στην πρόληψη και μπορεί να συμβάλει μακροπρόθεσμα στη μείωση τόσο των επιπλοκών της νόσου όσο και της επιβάρυνσης του Εθνικού Συστήματος Υγείας.