Πειραματικό ηλεκτρονικό εμφύτευμα ανοίγει νέους δρόμους για την αντιμετώπιση του διαβήτη τύπου 2, χωρίς ινσουλίνη και χωρίς φάρμακα. Σε δοκιμές φάνηκε να μπορεί να ρυθμίζει αυτόματα το σάκχαρο και συνδέθηκε με απώλεια βάρους. Τι αποκαλύπτουν τα νέα δεδομένα.
Σάκχαρο: Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές νηστείας και μετά το φαγητό – Πότε είναι προδιαβήτης
Εμφύτευμα με ηλεκτρισμό: Πώς μπορεί να μειώνει το σάκχαρο σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, χωρίς φάρμακα
Ο διαβήτης επηρεάζει σήμερα περίπου 830 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, ενώ ο διαβήτης τύπου 2 συνδέεται με την παχυσαρκία και τη χρόνια πρόσληψη περισσότερης ενέργειας από όση χρειάζεται ο οργανισμός.
Οι ενέσεις ινσουλίνης δεν αντιμετωπίζουν πάντα το υποκείμενο πρόβλημα, καθώς η περίσσεια ενέργειας αποθηκεύεται ως λίπος και ορισμένοι ασθενείς συνεχίζουν να παίρνουν βάρος παρά τη θεραπεία.
Ερευνητές του ETH της Ζυρίχης, με επικεφαλής τον Martin Fussenegger, ανέπτυξαν ένα εμφύτευμα που προσεγγίζει το πρόβλημα με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στις 22 Οκτωβρίου στο περιοδικό Science, με τίτλο “Wireless electrocatalytic closed-loop system for drug-free management of diabesity”.
Τι δείχνουν πρόσφατες έρευνες για την αντιμετώπιση του διαβήτη με τη χρήση τεχνολογίας
Οι έρευνες των τελευταίων ετών δείχνουν ότι η τεχνολογία κερδίζει συνεχώς έδαφος στη διαχείριση του σακχάρου.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο “A Randomized Trial of Automated Insulin Delivery in Type 2 Diabetes” αυτοματοποιημένο σύστημα χορήγησης ινσουλίνης μείωσε τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες σε 319 ενήλικες, έναντι 0,3 μονάδων με τη συνήθη αγωγή.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2026 με τίτλο “Wireless battery-free oxygenation devices enable extended immunosuppression-free islet transplantation in minimally invasive sites” άλλο εμφύτευμα που τροφοδοτείται ασύρματα κατάφερε να αναστρέψει τον διαβήτη σε ποντίκια για τουλάχιστον 90 ημέρες, υποστηρίζοντας κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη, χωρίς τη χρήση ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων.
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2026 με τίτλο “Technology in Diabetes: A Year in Review”, οι συσκευές εξελίσσονται ραγδαία, όμως το κόστος και οι ανισότητες στην πρόσβαση παραμένουν σημαντικά προβλήματα.
Πώς λειτουργεί το εμφύτευμα
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας καταλύτης κατασκευασμένος αποκλειστικά από ανόργανα υλικά, χωρίς κύτταρα ή ένζυμα. Πρόκειται για σπογγώδη γραφίτη με συμπλέγματα χρυσού και σωματίδια πλατίνας.
Όταν τροφοδοτείται με ενέργεια, ο καταλύτης μετατρέπει μέρος της γλυκόζης σε γλυκονικό, το οποίο αποβάλλεται με τα ούρα αντί να αποθηκεύεται ως λίπος.
Ο έλεγχος γίνεται αυτόματα. Ένας αισθητήρας γλυκόζης μετρά το σάκχαρο και στέλνει τις μετρήσεις μέσω Bluetooth σε ένα smartphone. Το τηλέφωνο ενεργοποιεί το εμφύτευμα όταν τα επίπεδα σακχάρου αυξηθούν υπερβολικά και το απενεργοποιεί μόλις επανέλθουν στα φυσιολογικά όρια.
Η ενέργεια μεταφέρεται ασύρματα σε συχνότητα 13,56 MHz, ενώ ο ηλεκτρονικός ελεγκτής βρίσκεται μέσα σε ένα περίβλημα κατασκευασμένο με 3D printing.
Τι έδειξαν τα δεδομένα
Σε ένα πρώτο εργαστηριακό πείραμα, ο καταλύτης μετέτρεψε τη γλυκόζη μέσα σε μια δεξαμενή με 5 λίτρα θρεπτικού διαλύματος, ποσότητα αντίστοιχη με τον όγκο αίματος ενός ενήλικα.
Στα ποντίκια με διαβήτη τύπου 2 και παχυσαρκία, το σάκχαρο επανήλθε στα φυσιολογικά επίπεδα μέσα σε 60 έως 90 λεπτά. Το αυτόνομο σύστημα λειτούργησε για δύο εβδομάδες σε οκτώ ζώα, χωρίς να παρατηρηθούν επεισόδια υπογλυκαιμίας.
Έπειτα από έξι εβδομάδες θεραπείας, τα ποντίκια είχαν χάσει έως και 10% του βάρους τους. Παράλληλα, παρουσίασαν χαμηλότερα επίπεδα τριγλυκεριδίων και αυξημένα κετονικά σώματα, ευρήματα που σημαίνουν ότι ο οργανισμός τους άρχισε να χρησιμοποιεί περισσότερο το αποθηκευμένο λίπος για ενέργεια.
«Το σύστημα λειτουργεί με πολύ χαμηλή τάση και τα πειράματά μας δεν έδειξαν καμία ένδειξη βλάβης στους ιστούς, ούτε από ηλεκτρικά ούτε από θερμικά φαινόμενα», αναφέρει ο Martin Fussenegger, καθηγητής στο ETH της Ζυρίχης, σύμφωνα με το ScienceDaily.
Πότε προβλέπονται δοκιμές σε ανθρώπους
«Για δεκαετίες αντιμετωπίζουμε τον διαβήτη με το να “λέμε” στον οργανισμό πώς να διαχειρίζεται τη γλυκόζη. Τώρα δείχνουμε ότι μπορούμε να ελέγξουμε άμεσα τη γλυκόζη, χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικά συστήματα αντί για φάρμακα», εξηγεί ο Martin Fussenegger, σύμφωνα με το ScienceDaily.
Η συσκευή δεν έχει δοκιμαστεί ακόμη σε ανθρώπους. Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να πραγματοποιήσει πρώτα δοκιμές σε χοίρους και πρόβατα.
«Πρόκειται για μια δυνητικά υποσχόμενη μέθοδο. Οι κίνδυνοι, ωστόσο, είναι σημαντικοί και πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά πριν η συσκευή δοκιμαστεί σε ανθρώπους», επισημαίνει ο ενδοκρινολόγος David Klonoff, του Ιατρικού Κέντρου Mills-Peninsula στην Καλιφόρνια, σύμφωνα με το Science News.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που πρέπει να διερευνηθούν είναι πόσο γλυκονικό μπορούν να αποβάλλουν με ασφάλεια οι νεφροί. Η συσσώρευσή του ενδέχεται να διαταράξει την οξεοβασική ισορροπία του οργανισμού, προκαλώντας συμπτώματα όπως ναυτία ή σύγχυση, καθώς και απώλεια ηλεκτρολυτών, όπως το νάτριο.
Μια ακόμη πρόκληση είναι η προσαρμογή της τεχνολογίας στον ανθρώπινο οργανισμό. Οι άνθρωποι καταναλώνουν περίπου 250 γραμμάρια υδατανθράκων ημερησίως, έναντι μόλις δύο γραμμαρίων στα ποντίκια. Επομένως, ενδέχεται να χρειαστούν μεγαλύτερες ή περισσότερες συσκευές.
Επικίνδυνα γλυκαντικά: Μελέτη δείχνει τις επιδράσεις στο έντερο και το σάκχαρο ακόμη και γενιές μετά
Εάν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν σε μελλοντικές μελέτες, η νέα προσέγγιση θα μπορούσε να προσφέρει μια εναλλακτική στις σημερινές θεραπείες, καθώς και μια νέα δυνατότητα για απώλεια βάρους σε άτομα με τη νόσο.
Πηγές: ScienceDaily, Science News, ETH Zurich, Science, N Engl J Med, Device, Diabetes Therapy