Παρότι τα ωμέγα-3 από τα συμπληρώματα ιχθυελαίου φτάνουν στον εγκέφαλο, μια μεγάλη διετής κλινική μελέτη δεν εντόπισε οφέλη στη μνήμη, τη γνωστική λειτουργία ή την επιβράδυνση των εγκεφαλικών αλλοιώσεων που συνδέονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Επιστήμονες ανακάλυψαν συμπλήρωμα διατροφής που μπορεί να αντιστρέψει τη γήρανση του εγκεφάλου
Η μεγάλη δοκιμή που έβαλε στο μικροσκόπιο το ιχθυέλαιο
Για χρόνια, τα συμπληρώματα ιχθυελαίου θεωρούνταν από πολλούς ένα απλό μέσο ενίσχυσης της υγείας του εγκεφάλου και προστασίας από τη γνωστική έκπτωση. Ωστόσο, νέα έρευνα από το University of Southern California έρχεται να αμφισβητήσει αυτή την αντίληψη, δείχνοντας ότι τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, παρότι φτάνουν αποτελεσματικά στον εγκέφαλο, δεν φαίνεται να προσφέρουν μετρήσιμη προστασία απέναντι στη νόσο Αλτσχάιμερ.
Τα συμπληρώματα ιχθυελαίου αποτελούν μία από τις δημοφιλέστερες επιλογές για όσους επιδιώκουν να διατηρήσουν την υγεία του εγκεφάλου τους. Στις ΗΠΑ μόνο, οι καταναλωτές δαπανούν περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο δολάρια ετησίως για προϊόντα που περιέχουν ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.
Τα συγκεκριμένα λιπαρά θεωρούνται απαραίτητα για τη δημιουργία και τη διατήρηση των συνδέσεων μεταξύ των νευρικών κυττάρων, οι οποίες σχετίζονται με τη μνήμη και τη γνωστική λειτουργία. Παρ’ όλα αυτά, τα νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι η λήψη τους μέσω συμπληρωμάτων ίσως δεν προσφέρει τα αποτελέσματα που πολλοί περιμένουν.
Τι έδειξε η διετής μελέτη
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο eBioMedicine και περιλάμβανε 365 ενήλικες ηλικίας 55 έως 80 ετών, οι οποίοι κατανάλωναν σπάνια ψάρια, μία από τις βασικές φυσικές πηγές ωμέγα-3 λιπαρών οξέων.
Όλοι οι συμμετέχοντες θεωρήθηκαν άτομα με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ, ενώ σχεδόν οι μισοί έφεραν το γονίδιο APOE4, τον σημαντικότερο γνωστό γενετικό παράγοντα κινδύνου για τη νόσο.
Οι εθελοντές χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Η μία λάμβανε καθημερινά συμπλήρωμα που περιείχε 2.000 mg DHA, ενώ η δεύτερη λάμβανε εικονικό φάρμακο (placebo). Η παρακολούθηση διήρκεσε δύο χρόνια.
Τα ωμέγα-3 έφτασαν στον εγκέφαλο
Ένα από τα βασικά ερωτήματα των επιστημόνων ήταν αν το DHA από τα συμπληρώματα καταφέρνει να περάσει στον εγκέφαλο.
Οι μετρήσεις στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό επιβεβαίωσαν ότι αυτό πράγματι συνέβη. Έπειτα από έξι μήνες λήψης των συμπληρωμάτων, τα επίπεδα DHA είχαν αυξηθεί κατά μέσο όρο κατά 17%.
Το εύρημα αυτό απέδειξε ότι τα ωμέγα-3 δεν χάνονταν κατά τη διαδικασία απορρόφησης, αλλά έφταναν στον στόχο τους.
Έχετε θολούρα και δυσκολεύεστε να σκεφτείτε; Τι μπορεί να το προκαλεί και πώς να το αντιμετωπίσετε
Καμία διαφορά στη μνήμη και στις γνωστικές επιδόσεις
Παρά την αύξηση των επιπέδων DHA στον εγκέφαλο, οι ερευνητές δεν κατέγραψαν βελτίωση στις γνωστικές λειτουργίες.
Οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν στην αρχή και στο τέλος της μελέτης με ειδικά τεστ μνήμης και σκέψης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι έλαβαν ιχθυέλαιο δεν παρουσίασαν καλύτερες επιδόσεις σε σχέση με την ομάδα placebo.
Παράλληλα, οι απεικονιστικές εξετάσεις δεν αποκάλυψαν κάποιο προστατευτικό αποτέλεσμα απέναντι στις αλλοιώσεις που σχετίζονται με τη γήρανση του εγκεφάλου.
Τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας
- Τα συμπληρώματα ιχθυελαίου αύξησαν τα επίπεδα DHA στον εγκέφαλο.
- Η αύξηση αυτή δεν συνοδεύτηκε από βελτίωση της μνήμης.
- Δεν διαπιστώθηκαν καλύτερες επιδόσεις στα γνωστικά τεστ.
- Δεν επιβραδύνθηκε η συρρίκνωση του ιππόκαμπου, περιοχής που σχετίζεται με τη μνήμη.
- Δεν προέκυψαν ενδείξεις ότι τα συμπληρώματα προστατεύουν από την ανάπτυξη Alzheimer.
Η συνήθεια των 5 λεπτών που κρατά τον εγκέφαλο «νέο» σε κάθε ηλικία
Γιατί δεν υπήρξε όφελος;
Το γεγονός ότι τα ωμέγα-3 έφτασαν στον εγκέφαλο χωρίς να προσφέρουν μετρήσιμα αποτελέσματα αποτελεί πλέον αντικείμενο περαιτέρω διερεύνησης.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ωμέγα-3 ενδέχεται να λειτουργούν διαφορετικά όταν καταναλώνονται στο πλαίσιο ενός συνολικά υγιεινού διατροφικού προτύπου, όπως η Μεσογειακή Διατροφή, και όχι ως μεμονωμένο συμπλήρωμα.
Προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει τη Μεσογειακή Διατροφή με μειωμένο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και χαμηλότερη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ, γεγονός που ενισχύει την υπόθεση ότι ο συνδυασμός πολλών διατροφικών παραγόντων μπορεί να είναι πιο σημαντικός από ένα μόνο θρεπτικό συστατικό.
Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει και μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Annals of Neurology έδειξε ότι η μεγαλύτερη προσκόλληση στη Μεσογειακή Διατροφή συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ και βραδύτερη γνωστική έκπτωση.
Οι επιστήμονες στρέφουν το ενδιαφέρον τους σε νέες απαντήσεις
Ο επικεφαλής της μελέτης Hussein Naji Yassine τόνισε ότι η ερευνητική ομάδα προσπαθεί να κατανοήσει καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί τα ωμέγα-3.
Όπως ανέφερε, παράγοντες όπως η ηλικία, η γενετική προδιάθεση, οι διατροφικές συνήθειες και η γενικότερη κατάσταση της υγείας μπορεί να επηρεάζουν την ικανότητα του εγκεφάλου να αξιοποιεί αποτελεσματικά αυτά τα λιπαρά οξέα.
Οι επιστήμονες εξετάζουν επίσης τη δυνατότητα ανάπτυξης νέων θεραπειών που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τον εγκέφαλο να χρησιμοποιεί πιο αποτελεσματικά τα ωμέγα-3 για τη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας.
Κοινά αντιγηραντικά συμπληρώματα μπορεί να προκαλέσουν βλάβες στον εγκέφαλο-Ανησυχητική μελέτη
Η σημασία του τρόπου ζωής παραμένει καθοριστική
Παρότι η μελέτη δεν αξιολόγησε άμεσα τις συνήθειες ζωής των συμμετεχόντων, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η συνολική υγεία εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα προστασίας του εγκεφάλου.
Η τακτική σωματική άσκηση, ο ποιοτικός ύπνος και μια ισορροπημένη διατροφή παραμένουν τα ισχυρότερα διαθέσιμα εργαλεία για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης Alzheimer.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η φροντίδα του οργανισμού συνολικά λειτουργεί για τον εγκέφαλο όπως η σωστή συντήρηση για έναν κινητήρα: Όταν η γενική υγεία παραμελείται, αυξάνεται η πιθανότητα απώλειας σημαντικών λειτουργιών με την πάροδο του χρόνου.