Το λιπώδες ήπαρ είναι ένας ακόμη κοινός όρος, αλλά οι γιατροί πλέον αποκαλούν επίσημα την πάθηση μεταβολικά σχετιζόμενη στεατωτική νόσος του ήπατος (MASLD), μετά από συμφωνία το 2023 από ηπατολογικές εταιρείες στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Ηπατολόγος αποκαλύπτει ποιο είναι το ένα πράγμα που λέει στους ασθενείς του με λιπώδη νόσο του ήπατος.
Φαγούρα στα πόδια: Πότε μπορεί να είναι σύμπτωμα διαβήτη ή προβλήματος σε ήπαρ και νεφρά
Λιπώδες ήπαρ: Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, χωρίς φάρμακα – Ειδικός συμβουλεύει
«Αυτή η διάκριση είναι σημαντική, επειδή ενώ παλαιότερα το λιπώδες ήπαρ θεωρούνταν νόσος της παχυσαρκίας, πλέον κατανοείται καλύτερα ως νόσος του μεταβολικού συνδρόμου», εξηγεί η Αμερικανίδα γαστρεντερολόγος-ηπατολόγος, Dr. Rucha Shah, MD, σύμφωνα με το Parade.
Παθήσεις όπως ο διαβήτης, ο προδιαβήτης, η υψηλή αρτηριακή πίεση, η υψηλή χοληστερίνη, η αύξηση του κοιλιακού λίπους και πιθανώς το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) μπορεί να παίζουν ρόλο.
«Η αντιμετώπιση και η διάγνωση του λιπώδους ήπατος πρέπει να εξετάζουν τα αίτια και να τα διαχειρίζονται, ώστε να προληφθεί η μακροχρόνια βλάβη», λέει η Dr. Shah, προειδοποιώντας ότι η MASLD χωρίς θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε κίρρωση.
Αποτελεσματικότητα των διαφορετικών θεραπευτικών επιλογών για τη λιπώδη νόσο του ήπατος
Μελέτη του 2025 με τίτλο Role of excessive fructose consumption on liver health διαπίστωσε ότι η υψηλή πρόσληψη φρουκτόζης από επεξεργασμένα τρόφιμα και σιρόπι καλαμποκιού υψηλής φρουκτόζης συνδέεται με τη λιπώδη νόσο του ήπατος. Η μείωση της φρουκτόζης και η υιοθέτηση της μεσογειακής διατροφής μπορεί να βοηθήσουν στην αποτελεσματική πρόληψη και διαχείριση της νόσου.
Λίπος στο συκώτι: Αυτό είναι το καλύτερο φρούτο που πρέπει να τρώμε για να προστατευτούμε
Άλλες πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η πιο αποτελεσματική θεραπεία για τη MASLD και τη MASH επιλέγεται με βάση τη βλάβη του ήπατος και το αν το άτομο έχει επίσης παχυσαρκία ή διαβήτη τύπου 2.
Οι πιο αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν:
- Αλλαγές στον τρόπο ζωής: Η απώλεια άνω του 10% του σωματικού βάρους μέσω υγιεινής διατροφής και τακτικής άσκησης προσφέρει τη μεγαλύτερη πιθανότητα μείωσης του λίπους στο ήπαρ, της φλεγμονής και της ίνωσης.
- Σεμαγλουτίδη: Βοηθά στη μείωση του λίπους στο ήπαρ και του σωματικού βάρους, ιδιαίτερα σε άτομα με παχυσαρκία ή διαβήτη τύπου 2.
- Ρεσμετιρόμη: Το πρώτο εγκεκριμένο φάρμακο ειδικά για τη MASH με σημαντική ίνωση.
- Τιρζεπατίδη: Μια πολλά υποσχόμενη θεραπεία που οδηγεί σε μεγάλη απώλεια βάρους και υψηλά ποσοστά υποχώρησης της MASH.
- Πιογλιταζόνη και βιταμίνη Ε: Χρήσιμα σε επιλεγμένους ασθενείς.
Το Νο1 πράγμα που συμβουλεύει ειδικός όσους έχουν λιπώδες ήπαρ
Όταν οι ασθενείς διαγιγνώσκονται με λιπώδη νόσο του ήπατος, η Dr. Rucha Shah, MD, λέει ότι το πρώτο βήμα που συστήνει είναι η μείωση της προστιθέμενης ζάχαρης. «Η μείωση της ζάχαρης μπορεί να βοηθήσει στην ενεργοποίηση της διάσπασης του λίπους και να επιτρέψει στο ήπαρ να αρχίσει να επουλώνεται», λέει.
Το «υγιεινό» ρόφημα που βλάπτει σιωπηλά το συκώτι μας, σύμφωνα με ειδικούς
Η έρευνα υποστηρίζει αυτή τη συμβουλή. Ανασκόπηση του 2018 στο Journal of Hepatology διαπίστωσε ότι η μείωση των ζαχαρούχων ποτών και της συνολικής πρόσληψης φρουκτόζης, ιδιαίτερα από προστιθέμενα σάκχαρα, μπορεί να μειώσει το λίπος στο ήπαρ.
Ανασκόπηση του 2023 στο Hepatology Communications σημείωσε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι καταναλώνουν υπερβολική ποσότητα προστιθέμενης ζάχαρης και ότι η μείωσή της μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο ηπατικής νόσου και άλλων προβλημάτων υγείας.
«Η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης μπορεί να προκαλέσει άμεση βλάβη στο έντερο, στο μικροβίωμα και στο ήπαρ», λέει η Dr. Shah. «Προκαλεί τη συσσώρευση σταγονιδίων λίπους στο ήπαρ, ενεργοποιώντας φλεγμονή, η οποία τελικά οδηγεί σε ουλοποίηση».
Εξηγεί ότι η περίσσεια ζάχαρης αυξάνει επίσης τον κίνδυνο αντίστασης στην ινσουλίνη, γεγονός που δυσκολεύει τον οργανισμό να επεξεργάζεται τα σάκχαρα.
«Η αντίσταση στην ινσουλίνη οδηγεί σε περισσότερη τοπική φλεγμονή, μερικές φορές πόνο, αύξηση των ηπατικών ενζύμων και τελικά ουλοποίηση, δηλαδή κίρρωση – ακόμη και χωρίς κατανάλωση αλκοόλ», προειδοποιεί.
Πόση ζάχαρη μπορείτε να καταναλώνετε την ημέρα αν έχετε λιπώδη νόσο του ήπατος;
Η Dr. Shah αναφέρεται στις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, σύμφωνα με τις οποίες τα προστιθέμενα σάκχαρα δεν πρέπει να ξεπερνούν το 10% των ημερήσιων θερμίδων. «Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 50 γραμμάρια ή όχι πάνω από 200 θερμίδες σε μια διατροφή 2.000 θερμίδων ημερησίως», λέει.
Ηπατική ίνωση: Η «σιωπηλή» επιδημία που απειλεί τη δημόσια υγεία
Για να γίνει πιο εύκολη η μείωση της ζάχαρης, προτείνει την κατανάλωση περισσότερων τροφών πλούσιων σε πρωτεΐνη και φυτικές ίνες. «Τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε πρωτεΐνη και φυτικές ίνες επιβραδύνουν την πέψη, οδηγώντας σε μεγαλύτερο κορεσμό». Για γλυκιά γεύση, προτείνει εναλλακτικές όπως μέλι, σιρόπι σφενδάμου, χουρμάδες, βανίλια και κανέλα.
«Γεύσεις που συνδέονται με τη γλυκύτητα, όπως η βανίλια ή η κανέλα, μπορεί να ξεγελάσουν τον εγκέφαλο ώστε να νιώθετε ότι καταναλώνετε ένα νόστιμο σνακ, το οποίο στην πραγματικότητα έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη».
«Συνήθως δίνω στους ασθενείς μου τουλάχιστον τρεις έως έξι μήνες πριν εξετάσουμε τα αποτελέσματα», εξηγεί η Dr. Shah. «Συνήθως, μέσα σε έναν χρόνο, οι ασθενείς αναδομούν το ήπαρ τους μέσω πιο υγιεινού τρόπου ζωής».
Άλλοι τρόποι για να ενισχύσετε την υγεία του ήπατός σας
Η Dr. Shah συμβουλεύει επίσης την αποφυγή του αλκοόλ και την αποχή από δημοφιλείς «αποτοξινώσεις ήπατος». Αντίθετα, συνιστά τη μεσογειακή διατροφή και τη συστηματική άσκηση. «Η υιοθέτηση της μεσογειακής διατροφής έχει αποδειχθεί ότι ενισχύει την υγεία του ήπατος», λέει.
Λιπώδες ήπαρ: Τα συμπτώματα στο πρόσωπο που μπορεί να σχετίζονται με τη νόσο
Μελέτες, συμπεριλαμβανομένης μελέτης στο Diabetes Spectrum, δείχνουν ότι η διατροφή μεσογειακού τύπου και η τακτική σωματική δραστηριότητα είναι από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους υποστήριξης της υγείας του ήπατος. Η American Heart Association συνιστά τουλάχιστον 150 λεπτά άσκησης μέτριας έντασης κάθε εβδομάδα.
Πηγές: Parade, WILEY, AASLD, ResearchGate, Hepatology, MDPI, ScienceDirect, ScienceDirect