Ερευνητές από την Yong Loo Lin School of Medicine του National University of Singapore (NUS Medicine) εντόπισαν ένα φάρμακο που απενεργοποιεί έναν «κεντρικό διακόπτη» ο οποίος συνδέεται με την ανάπτυξη όγκων στον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού, ανοίγοντας ενδεχομένως τον δρόμο για πιο εξατομικευμένες θεραπείες.
Καρκίνος μαστού: Αποσύρεται από την Ελλάδα φάρμακο για τον τριπλά αρνητικό τύπο- Παρέμβαση της ΕΟΠΕ
Οι ερευνητές εντοπίζουν έναν πιθανό νέο θεραπευτικό στόχο για τον επιθετικό τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού
Αυτός ο επιθετικός καρκίνος αντιπροσωπεύει περίπου το 15% έως 20% των καρκίνων του μαστού, επηρεάζει δυσανάλογα τις γυναίκες κάτω των 40 ετών και δεν διαθέτει τους τρεις υποδοχείς που αποτελούν συνήθως στόχο των αντικαρκινικών φαρμάκων, γεγονός που τον καθιστά ιδιαίτερα δύσκολο στη θεραπεία.
Συνδέεται επίσης με πρώιμη υποτροπή, μετάσταση και χαμηλή επιβίωση, ενώ τα ανθεκτικά στη θεραπεία καρκινικά βλαστοκύτταρα μπορούν να τροφοδοτήσουν την εκ νέου ανάπτυξη του όγκου.
Επιδιώκοντας να κατανοήσουν πώς αυτά τα κύτταρα εξαπλώνονται και αντιστέκονται στη θεραπεία, οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στους ρυθμιστές της σηματοδότησης Wnt, μιας οδού που εμπλέκεται σε διαδικασίες όπως η ανάπτυξη και η κίνηση των κυττάρων.
Αποτελεσματικότητα των θεραπευτικών επιλογών για τον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού
Πρόσφατες μελέτες συμπεραίνουν ότι η θεραπεία για τον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού (TNBC) προσαρμόζεται όλο και περισσότερο στο στάδιο του καρκίνου και σε συγκεκριμένους βιοδείκτες.
Καρκίνος του μαστού: Νέες θεραπείες αλλάζουν τα δεδομένα στον προχωρημένο καρκίνο
Έρευνες κάνουν αναφορά σε αρκετές σημαντικές εξελίξεις:
- Πρώιμος TNBC υψηλού κινδύνου: Το pembrolizumab σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία βελτίωσε τη συνολική επιβίωση στα 5 έτη στο 86,6%, έναντι 81,7% με χημειοθεραπεία μόνο στη μελέτη KEYNOTE-522.
- Προχωρημένος TNBC θετικός στο PD-L1: Το sacituzumab govitecan σε συνδυασμό με pembrolizumab βελτίωσε την επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου στους 11,2 μήνες έναντι 7,8 μηνών, αν και τα δεδομένα για τη συνολική επιβίωση δεν είναι ακόμη ώριμα, σύμφωνα με άρθρο του 2026 με τίτλο “Sacituzumab Govitecan plus Pembrolizumab for Advanced Triple-Negative Breast Cancer”.
- Όταν η ανοσοθεραπεία δεν αποτελεί επιλογή: Το sacituzumab govitecan βελτίωσε την επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου σε σύγκριση με τη χημειοθεραπεία.
- Μια άλλη αναδυόμενη θεραπεία: Το datopotamab deruxtecan βελτίωσε τόσο την επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου όσο και τη συνολική επιβίωση έναντι της χημειοθεραπείας σε κλινική δοκιμή Φάσης III.
- TNBC με μεταλλάξεις BRCA1/2: Οι αναστολείς PARP παραμένουν σημαντικοί, ενώ νεότερες προσεγγίσεις συνδυαστικών θεραπειών εξακολουθούν να διερευνώνται.
Καρκίνος του μαστού: Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να «βλέπει» τη νόσο έως και 10 χρόνια νωρίτερα
Το φάρμακο μπορεί να απενεργοποιήσει έναν βασικό παράγοντα του καρκίνου του μαστού
Οι ερευνητές εντόπισαν ένα γονίδιο που ονομάζεται DP103 και παίζει σημαντικό ρόλο στον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού. Βοηθά τα καρκινικά κύτταρα να αναπτύσσονται, να εξαπλώνονται και να αντιστέκονται στη θεραπεία, ενώ υποστηρίζει επίσης τα καρκινικά βλαστοκύτταρα που συνδέονται με την επανεμφάνιση της νόσου.
Στη συνέχεια, εξέτασαν εάν ένα φάρμακο που ονομάζεται Supinoxin, ή RX-5902, θα μπορούσε να μπλοκάρει το DP103. Η μελέτη εξέτασε 21 δείγματα, συμπεριλαμβανομένου ιστού όγκων από ασθενείς, κυττάρων καρκίνου του μαστού που αναπτύχθηκαν στο εργαστήριο και οργανοειδών προερχόμενων από ασθενείς.
Το φάρμακο μείωσε την επιβίωση των καρκινικών βλαστοκυττάρων κατά 40% έως 60% και περιόρισε την ανάπτυξη των όγκων σε μοντέλα που αναπτύχθηκαν στο εργαστήριο κατά περίπου 50%.
Σε άλλα εργαστηριακά μοντέλα, οι όγκοι έγιναν περίπου 90% μικρότεροι, ενώ τα υγιή κύτταρα παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστα. Τα μισά από τα μοντέλα που έλαβαν θεραπεία επιβίωσαν για 70 ημέρες ή περισσότερο, σε σύγκριση με κανένα από την ομάδα που δεν έλαβε θεραπεία. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Cell Death And Disease.
Νέα εποχή στη θεραπεία του μεταστατικού τριπλά αρνητικού καρκίνου του μαστού
Πώς θα επιλέγουν οι γιατροί τους κατάλληλους ασθενείς
Το DP103 είχε προηγουμένως αναγνωριστεί ως πιθανός δείκτης για τον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού από ομάδα με επικεφαλής τον φαρμακολόγο Alan Prem Kumar από το NUS Centre for Cancer Research (N2CR), ο οποίος ήταν επίσης επικεφαλής της νέας μελέτης.
Το RX-5902 μελετάται ήδη ως θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού. Η νέα έρευνα δείχνει ότι το DP103 θα μπορούσε να βοηθήσει τους γιατρούς να εντοπίσουν ποιοι ασθενείς είναι πιθανότερο να ωφεληθούν.
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι το DP103 θα μπορούσε ενδεχομένως να χρησιμεύσει ως διαγνωστικός βιοδείκτης για τον εντοπισμό των ασθενών που είναι πιθανότερο να ωφεληθούν από τη θεραπεία με RX-5902, ανοίγοντας τον δρόμο για μια πιο ακριβή, εξατομικευμένη προσέγγιση στη θεραπεία του τριπλά αρνητικού καρκίνου του μαστού», δήλωσε ο Kumar, σύμφωνα με το The Star.
Επομένως, μελλοντικές δοκιμές θα μπορούσαν να επικεντρωθούν σε ασθενείς των οποίων οι όγκοι έχουν υψηλά επίπεδα DP103.
Η ειδικός στην κυτταρική και μοριακή βιολογία και πρώτη συγγραφέας της μελέτης Cai Wanpei εξήγησε ότι το RX-5902 μπορεί να εμποδίσει τη βήτα-κατενίνη, μια πρωτεΐνη που όταν μεταλλάσσεται συνδέεται με αρκετούς καρκίνους, να εισέλθει στο κέντρο των κυττάρων και να ενεργοποιήσει γονίδια που βοηθούν τον καρκίνο να αναπτύσσεται και να εξαπλώνεται.
Καρκίνος του μαστού: Νέα δεδομένα για την καταστολή της ωοθηκικής λειτουργίας
«Αυτό επιβραδύνει την εξέλιξη του όγκου και προκαλεί απόπτωση – τον φυσικό θάνατο των καρκινικών κυττάρων», δήλωσε η Cai.
Τι μπορεί να σημαίνουν αυτά τα στοιχεία για το μέλλον
Η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Φυσιολογίας του National University of Singapore και συν-συγγραφέας της μελέτης, Celestial T. Yap, δήλωσε ότι ο τριπλά αρνητικός καρκίνος του μαστού παραμένει δύσκολο να αντιμετωπιστεί, επειδή η χειρουργική επέμβαση, η χημειοθεραπεία και η ανοσοθεραπεία μπορεί να μην είναι αποτελεσματικές για όλους. Περιέγραψε το DP103 ως μια «βιολογική ευπάθεια».
«Αυτή η ανακάλυψη προσφέρει νέες γνώσεις που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν την ακριβέστερη επιλογή ασθενών και να ανοίξουν τον δρόμο για καλύτερα στοχευμένες στρατηγικές για διαρκή έλεγχο της νόσου και βελτιωμένα κλινικά αποτελέσματα», δήλωσε η Yap.
Η ίδια μη φυσιολογική κυτταρική διαδικασία, γνωστή ως σηματοδότηση Wnt, εμπλέκεται σε αρκετούς άλλους καρκίνους, επομένως τα ευρήματα θα μπορούσαν τελικά να έχουν ευρύτερες εφαρμογές.
Οι ερευνητές θα μελετήσουν τώρα το DP103 σε μεγαλύτερες ομάδες ασθενών, θα συνεχίσουν την ανάπτυξη θεραπειών που το στοχεύουν για κλινικές δοκιμές και θα διερευνήσουν εάν ο συνδυασμός του RX-5902 με υπάρχουσες θεραπείες θα μπορούσε να βελτιώσει τα αποτελέσματα.
Πηγές: TheStar, NEJM, NEJM, NEJM, PubMed, PubMed, PubMed, PubMed