Ο καρκίνος και η νόσος Αλτσχάιμερ συνδέονται και οι δύο με τη γήρανση, ωστόσο έρευνες έχουν δείξει επανειλημμένα ότι τα άτομα με καρκίνο έχουν μικρότερη πιθανότητα να αναπτύξουν Αλτσχάιμερ. Νέες μελέτες δείχνουν ότι οι όγκοι μπορεί να απελευθερώνουν πρωτεΐνες που βοηθούν στην απομάκρυνση τωμ τοξικών αμυλοειδών πλακών από τον εγκέφαλο.
NextBrain Atlas: ένας νέος άτλας εγκεφάλου ρίχνει φως στις νευροεκφυλιστικές νόσους
Ο καρκίνος μπορεί να βοηθά στον καθαρισμό επιβλαβών πλακών από τον εγκέφαλο με Αλτσχάιμερ
Ο καρκίνος και η νόσος Αλτσχάιμερ είναι δύο κοινές παθήσεις που σχετίζονται με τη γήρανση και εδώ και χρόνια οι γιατροί έχουν παρατηρήσει ένα παράξενο μοτίβο. Οι άνθρωποι που επιβιώνουν από καρκίνο είναι λιγότερο πιθανό να αναπτύξουν Αλτσχάιμερ. Μέχρι τώρα, ο βιολογικός λόγος παρέμενε ασαφής.
Νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Cell δείχνει ότι ο καρκίνος μπορεί να ενεργοποιεί μια διαδικασία που βοηθά στην απομάκρυνση των πλακών β-αμυλοειδούς από τον εγκέφαλο, οι οποίες προκαλούν απώλεια μνήμης στη νόσο Αλτσχάιμερ. Χρησιμοποιώντας προηγμένα μοντέλα, οι ερευνητές έδειξαν ότι όγκοι του πνεύμονα, του παχέος εντέρου και του προστάτη συνδέονταν με σημαντική μείωση αυτών των πλακών.
Πρωτοποριακή θεραπεία για το Αλτσχάιμερ: Ανακαλύφθηκε ήχος που μπορεί να αντιστρέψει τη νόσο
Σχετίζονται ο καρκίνος και η νόσος Αλτσχάιμερ και αν ναι, με ποιον τρόπο;
Σύμφωνα με μελέτη του 2024 με τίτλο Lower Incidence of Dementia Following Cancer Diagnoses: Evidence from a Large Cohort and Mendelian Randomization Study, οι ηλικιωμένοι με διάγνωση καρκίνου είχαν χαμηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν άνοια, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Αλτσχάιμερ, σε σύγκριση με όσους δεν είχαν καρκίνο. Η γενετική ανάλυση έδειξε επίσης ότι μια προδιάθεση για καρκίνο συνδεόταν σε μικρό βαθμό με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης νόσου Αλτσχάιμερ.
Άλλες έρευνες δείχνουν ότι ο καρκίνος και η νόσος Αλτσχάιμερ συνδέονται με έναν απρόσμενο τρόπο. Αντί να αυξάνεται ο κίνδυνος της μίας νόσου από την άλλη, οι μελέτες βρίσκουν σταθερά μια αντίστροφη σχέση. Αυτό σημαίνει ότι τα άτομα με τη μία πάθηση είναι στατιστικά λιγότερο πιθανό να αναπτύξουν την άλλη. Οι επιστήμονες εξακολουθούν να διερευνούν γιατί συμβαίνει αυτό, αλλά η γενετική και αντίθετες βιολογικές διεργασίες φαίνεται να παίζουν ρόλο. Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι αυτό δεν σημαίνει πως η μία νόσος προστατεύει από την άλλη. Πρόκειται για μια συσχέτιση που παρατηρείται σε μεγάλες μελέτες σε ανθρώπους.
Σκαλίζετε τη μύτη σας; Ανησυχητική μελέτη δείχνει ότι μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για Αλτσχάιμερ
Τι έχει δείξει η έρευνα:
- Άτομα με ιστορικό καρκίνου έχουν χαμηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν αργότερα νόσο Αλτσχάιμερ.
- Άτομα που διαγιγνώσκονται με νόσο Αλτσχάιμερ είναι λιγότερο πιθανό να εμφανίσουν καρκίνο κατά την παρακολούθηση.
- Ο καρκίνος και η νόσος Αλτσχάιμερ περιλαμβάνουν αντίθετες κυτταρικές διεργασίες, όπως ανεξέλεγκτη κυτταρική ανάπτυξη έναντι απώλειας νευρικών κυττάρων.
- Γενετικές μελέτες υποστηρίζουν έναν κοινό βιολογικό σύνδεσμο, χωρίς άμεση σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Η πρωτεΐνη καθαρισμού
Όταν η ομάδα ανέλυσε τις πρωτεΐνες που εκκρίνονταν από αυτούς τους όγκους, ανακάλυψε ότι μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη, η Cystatin-C (Cyst-C), ταξίδευε μέσω της κυκλοφορίας του αίματος, περνούσε τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και έμπαινε στον εγκέφαλο των ποντικιών.
Μόλις βρισκόταν στον εγκέφαλο των ποντικών, η Cyst-C συνδεόταν τόσο με τα ολιγομερή αμυλοειδούς, δηλαδή τοξικές συσσωρεύσεις πρωτεϊνών, όσο και με τον υποδοχέα TREM2 στα μικρογλοιακά κύτταρα, εξειδικευμένα ανοσοκύτταρα του κεντρικού νευρικού συστήματος. Αυτή η σύνδεση ενεργοποιούσε τα μικρογλοιακά κύτταρα, μετατρέποντάς τα από ανενεργή κατάσταση σε ενεργή αμυντική λειτουργία, που ξεκινούσε τη διάσπαση των πλακών.
Για να διαπιστώσουν αν αυτό είχε πραγματικό όφελος, οι ερευνητές εξέτασαν τη μνήμη των ποντικών σε έναν υδάτινο λαβύρινθο, όπου τα τρωκτικά έπρεπε να θυμούνται τη θέση μιας κρυφής πλατφόρμας για να ξεφύγουν από το νερό. Προηγουμένως, τα ποντίκια με Αλτσχάιμερ δυσκολεύονταν να βρουν την έξοδο. Ωστόσο, μετά τη χορήγηση καθαρής πρωτεΐνης Cyst-C ή πρωτεϊνών που είχαν συλλεχθεί από καρκινικά κύτταρα, είχαν πολύ καλύτερες επιδόσεις και έβρισκαν την πλατφόρμα πιο γρήγορα.
Αντιστροφή της βλάβης
Ενώ τα περισσότερα φάρμακα επικεντρώνονται στην πρόληψη νέων βλαβών, η Cyst-C καθαρίζει ήδη υπάρχουσες πλάκες. Αν αυτά τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν και αναπαραχθούν αργότερα και σε ανθρώπους, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια νέα σειρά θεραπειών για άτομα με άνοια.
Πρώιμη άνοια: Τα 2 σημάδια που εμφανίζονται συχνά πριν από την απώλεια μνήμης
«Τα ευρήματά μας προσφέρουν σημαντικές εννοιολογικές προόδους στη νευροεπιστήμη του καρκίνου και θεμελιώνουν θεραπευτικές προσεγγίσεις που διαφέρουν από τις υπάρχουσες στρατηγικές μείωσης του αμυλοειδούς, στοχεύοντας στην αποδόμηση των ήδη υπαρχουσών αμυλοειδών πλακών για στοχευμένη θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ», έγραψε ο Youming Lu, κύριος συγγραφέας της μελέτης, σύμφωνα με το Medical Xpress.
Πηγές: Medical Xpress, Cell, ScienceDirect, PMC, Nature, JAMA Network Open