Ο καρκίνος του προστάτη είναι ένας από τους πιο συχνούς καρκίνους στους άνδρες και συχνά αναπτύσσεται αργά χωρίς σαφή συμπτώματα στα αρχικά του στάδια. Ποιες διακριτικές αλλαγές μπορεί να σχετίζονται με πρόβλημα στον προστάτη και ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο.
Καρκίνος του προστάτη: Καθοριστικός παράγοντας η διάρκεια της ορμονοθεραπείας
Τι είναι ο καρκίνος του προστάτη – Ποια τα πρώιμα συμπτώματα και ποιοι έχουν αυξημένο κίνδυνο
Ο καρκίνος του προστάτη είναι ένας από τους πιο συχνούς καρκίνους στους άνδρες. Ξεκινά στον προστάτη, έναν μικρό αδένα σε μέγεθος καρυδιού που βρίσκεται ακριβώς κάτω από την ουροδόχο κύστη και βοηθά στην παραγωγή του σπέρματος, του υγρού που μεταφέρει τα σπερματοζωάρια. Σε πολλές περιπτώσεις, ο καρκίνος του προστάτη αναπτύσσεται αργά και μπορεί να μην προκαλεί εμφανή συμπτώματα στην αρχή. Επειδή τα πρώιμα στάδια συχνά περνούν απαρατήρητα, η κατανόηση των πιθανών σημείων είναι σημαντική. Η έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του προστάτη μπορεί να επηρεάσει τις επιλογές θεραπείας και να βελτιώσει τα αποτελέσματα ανάρρωσης.
Παράγοντες κινδύνου, σύμφωνα με μελέτες
Σύμφωνα με άρθρο του 2026 με τίτλο Prostate cancer risk prediction using polygenic hazard scores in Nordic populations, ένας πολυγονιδιακός δείκτης κινδύνου (PHS601) κατηγοριοποίησε σημαντικά τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη, με κάθε αύξηση κατά μία τυπική απόκλιση να σχετίζεται με περίπου διπλάσιο μεγαλύτερο κίνδυνο. Τα ευρήματα δείχνουν ότι αυτός ο γενετικός δείκτης μπορεί να βελτιώσει την εξατομικευμένη πρόβλεψη κινδύνου σε σκανδιναβικούς πληθυσμούς.
Άλλες πρόσφατες έρευνες επιβεβαιώνουν το ότι η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό και η εθνικότητα παραμένουν οι ισχυρότεροι παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του προστάτη. Ο κίνδυνος αυξάνεται απότομα μετά τα 55, και κληρονομικές μεταλλάξεις όπως BRCA1/BRCA2 αυξάνουν την πιθανότητα για πρώιμη ή πιο επιθετική νόσο. Ορισμένοι τροποποιήσιμοι παράγοντες μελετώνται, αλλά τα στοιχεία είναι λιγότερο συνεπή.
Το σημάδι στα κόπρανα που μπορεί να είναι σύμπτωμα καρκίνου του προστάτη
- Ηλικία – Ισχυρότερος παράγοντας κινδύνου. Η επίπτωση αυξάνεται μετά τα 55.
- Οικογενειακό ιστορικό και γενετική (BRCA1/BRCA2) – Αυξημένος κίνδυνος, ιδιαίτερα για επιθετική νόσο.
- Αφρικανική καταγωγή – Υψηλότερη επίπτωση και πιο επιθετικές μορφές.
- Φλεγμονώδης διατροφή – Σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο σε παρατηρητικές μελέτες.
- Κάπνισμα και υψηλότερος ΔΜΣ – Συνδέονται με επιθετική νόσο ή αυξημένο κίνδυνο σε πρόσφατες αναλύσεις.
Πρώιμα συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη
1. Προβλήματα στο ουροποιητικό
Ένα από τα πιο συχνά πρώιμα σημάδια καρκίνου του προστάτη είναι τα προβλήματα με την ούρηση. Η ούρηση επηρεάζεται επειδή ο προστάτης βρίσκεται κοντά στην ουρήθρα, τον σωλήνα που μεταφέρει τα ούρα έξω από το σώμα. Αν ο προστάτης μεγαλώσει ή αλλάξει με οποιονδήποτε τρόπο, μπορεί να πιέσει την ουρήθρα και να προκαλέσει προβλήματα.
Αυτά τα ουρολογικά συμπτώματα δεν σημαίνουν πάντα καρκίνο. Μπορεί να προκαλούνται και από άλλα προβλήματα του προστάτη, όπως η διόγκωση του προστάτη, που ονομάζεται επίσης καλοήθης υπερπλασία του προστάτη.
Δυσκολία στην ούρηση
Μπορεί να νιώθετε την ανάγκη να ουρήσετε αλλά να δυσκολεύεστε να ξεκινήσετε την ούρηση. Μπορεί επίσης να παρατηρήσετε ότι χρειάζεται να πιέσετε για να βγουν τα ούρα. Μερικοί νιώθουν ότι δεν έχουν αδειάσει πλήρως την ουροδόχο κύστη ακόμη και αμέσως μετά την ούρηση.
Συχνουρία
Η ανάγκη να ουρείτε πιο συχνά από το συνηθισμένο μπορεί να είναι ένα άλλο σημάδι. Αυτή η αυξημένη συχνότητα μπορεί να είναι ενοχλητική καθώς εμφανίζεται συχνά τη νύχτα, κατά τη διάρκεια του ύπνου. Το να ξυπνάτε αρκετές φορές τη νύχτα για να πάτε στην τουαλέτα μπορεί να είναι ένδειξη ότι ο προστάτης επηρεάζει την ουροδόχο κύστη.
Αδύναμη ροή ούρων
Η ροή των ούρων μπορεί να είναι πιο αργή ή πιο αδύναμη από το φυσιολογικό. Μπορεί ακόμη και να σταματά και να ξεκινά από μόνη της καθώς προσπαθείτε να αδειάσετε την ουροδόχο κύστη.
Αίμα στα ούρα ή στο σπέρμα
Η παρουσία αίματος στα ούρα ή στο σπέρμα μπορεί να εμφανιστεί με τον καρκίνο του προστάτη. Το αίμα μπορεί να είναι έντονο κόκκινο ή καφετί. Ακόμη κι αν δείτε αίμα μόνο μία φορά, μην το αγνοήσετε. Το αίμα μπορεί να είναι ένδειξη καρκίνου του προστάτη ή άλλων σοβαρών προβλημάτων υγείας.
2. Σεξουαλική δυσλειτουργία
Μερικοί άνθρωποι με καρκίνο του προστάτη μπορεί να παρατηρήσουν αλλαγές στη σεξουαλική τους υγεία. Ένα συχνό πρόβλημα είναι η στυτική δυσλειτουργία, δηλαδή η δυσκολία επίτευξης ή διατήρησης στύσης. Άλλα σημάδια είναι ο πόνος κατά την εκσπερμάτιση ή η μείωση της ποσότητας του σπέρματος. Ωστόσο, αυτά τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν πιο συχνά μετά την έναρξη θεραπείας για καρκίνο του προστάτη.
Νέος θεραπευτικός συνδυασμός για τον μετασταστικό καρκίνο του προστάτη
3. Πόνος στην πύελο
Ο πόνος στη μέση, στους γοφούς ή στην περιοχή της πυέλου μπορεί να είναι ένδειξη καρκίνου του προστάτη. Αυτός ο τύπος πόνου συνήθως δεν υποχωρεί και μπορεί να μοιάζει με βαθύ, αμβλύ πόνο ή πίεση. Μπορεί επίσης να προκαλεί ενόχληση όταν κάθεστε για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
4. Πόνος στα οστά
Αν ο καρκίνος του προστάτη κάνει μετάσταση – δηλαδή εξαπλωθεί έξω από τον προστάτη – συνήθως εξαπλώνεται στα οστά. Αυτό μπορεί να προκαλέσει βαθύ πόνο στην πλάτη, στους γοφούς, στα πλευρά ή στα πόδια. Ο πόνος μπορεί να επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου ή να μην υποχωρεί με συνήθη μέτρα, όπως η ξεκούραση ή τα παυσίπονα. Ο πόνος στα οστά μπορεί επίσης να δυσκολεύει την κίνηση ή το περπάτημα.
Άλλα συμπτώματα
Ο προληπτικός έλεγχος για μια νόσο αναφέρεται σε εξετάσεις που πραγματοποιούνται σε άτομα χωρίς συμπτώματα, ώστε να εντοπιστεί η νόσος σε πρώιμο στάδιο. Οι κατευθυντήριες οδηγίες για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου του προστάτη σημειώνουν ότι οι άνθρωποι θα πρέπει να συνεργάζονται με τον ιατρό τους για να σταθμίσουν τα οφέλη της έγκαιρης ανίχνευσης έναντι των κινδύνων, όπως οι περιττές βιοψίες – αφαίρεση ιστού για ανάλυση στο εργαστήριο – και η υπερθεραπεία.
Πότε μπορεί να είναι το φούσκωμα σύμπτωμα προβλήματος στον προστάτη
Εξετάσεις για τον προστάτη
Εξέταση αίματος PSA
Η εξέταση αίματος PSA ελέγχει το επίπεδο του προστατικού ειδικού αντιγόνου, μιας πρωτεΐνης που παράγεται από τον προστάτη. Αυτή είναι η πρώτη εξέταση που συνιστάται για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου του προστάτη. Υψηλά επίπεδα PSA μπορεί να είναι ένδειξη καρκίνου του προστάτη, αλλά μπορεί επίσης να σημαίνουν άλλα προβλήματα του προστάτη. Αν η PSA είναι αυξημένη, ο ιατρός σας μπορεί να προχωρήσει σε επιπλέον εξετάσεις για να προσδιορίσει την αιτία.
Δακτυλική εξέταση ορθού
Η PSA δεν είναι η μόνη εξέταση που χρησιμοποιείται για τον έλεγχο του καρκίνου του προστάτη. Χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με τη δακτυλική εξέταση ορθού. Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, ο ιατρός ψηλαφίζει τον προστάτη. Ελέγχει για ογκίδια, σκληρότητα ή αλλαγές στο μέγεθος. Μπορεί να είναι ελαφρώς άβολη, αλλά είναι σύντομη και μπορεί να βοηθήσει στην έγκαιρη ανίχνευση προβλημάτων.
Προστάτης: Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούν οι άνω των 50, σύμφωνα με ειδικό
Πότε να απευθυνθείτε σε ειδικό
Αν παρατηρήσετε οποιοδήποτε από τα προειδοποιητικά σημάδια, όπως δυσκολία στην ούρηση, αίμα στα ούρα ή πόνο στα οστά, επικοινωνήστε με έναν ιατρό. Αυτά τα συμπτώματα δεν σημαίνουν πάντα ότι έχετε καρκίνο, αλλά θα πρέπει να ελεγχθούν ούτως ή άλλως. Είναι επίσης σημαντικό να συζητήσετε με τον ιατρό σας για να μάθετε πότε είναι κατάλληλος ο προσυμπτωματικός έλεγχος για εσάς.
Πηγές: People, PubMed, Nature, PLOS One, ScienceDirect, medRχiv