«Νοιάζομαι» σημαίνει «Εξετάζομαι». Αυτό είναι το μήνυμα της Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας για τον καρκίνο του δέρματος.
Τον πιο συχνά εμφανιζόμενο τύπο καρκίνου στον άνθρωπο, τον καρκίνο του δέρματος, αναδεικνύει μέσα από εκστρατεία ενημέρωσης και πρόληψης, που πραγματοποιεί για 5η χρονιά, η Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία, με αφορμή τον Μάιο, μήνα αφιερωμένο στην ευαισθητοποίηση για τη νόσο.
Σε μια χώρα με υψηλή ηλιοφάνεια όπως η Ελλάδα, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η έγκαιρη διάγνωση και η καθημερινή προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την πρόληψη και την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου.
Με κεντρικό μήνυμα «Νοιάζομαι. Εξετάζομαι.», η φετινή καμπάνια στοχεύει να μετατρέψει την ενημέρωση σε πράξη, ενισχύοντας τη σημασία του τακτικού δερματολογικού ελέγχου. Η εκστρατεία αποκτά και τον δικό της ιστότοπο για περισσότερες πληροφορίες για τον καρκίνο του δέρματος και τις δράσεις της ΕΔΑΕ http://www.NoiazomaiExetazomai.gr
Δωρεάν εξετάσεις
Στο πλαίσιο της εκστρατείας, πραγματοποιούνται δωρεάν εξετάσεις από εθελοντές δερματολόγους σε όλη τη χώρα.
Στην Αθήνα, οι πολίτες μπορούν να εξεταστούν το Σάββατο 16 Μαΐου στην Πλατεία Συντάγματος, ενώ στη Θεσσαλονίκη η δράση θα πραγματοποιηθεί στις 20 Μαΐου στον πεζόδρομο Αγίας Σοφίας.
Επιπλέον, οι εν λόγω δράσεις θα φτάσουν σε πόλεις της ελληνικής περιφέρειας μέσα από Πανεπιστημιακές Δερματολογικές Κλινικές Νοσοκομείων, όπως στην Λάρισα, στον Βόλο, στην Πάτρα, και στο Ηράκλειο Κρήτης.
Τέλος, θα διεξαχθούν δωρεάν εξετάσεις και σε άλλες πόλεις και σε νησιά σε συνεργασία με Ιατρικούς Συλλόγους, Δήμους, ΜΚΟ, με τον Όμιλο Εθελοντών κατά του Καρκίνου ΑΓΚΑΛΙΑΖΩ και με τη ΜΚΟ ΟΜΑΔΑ ΑΙΓΑΙΟΥ κατά τη διάρκεια του 31ου Διάπλου.
Παράλληλα, συμβολικές δράσεις, όπως ο σχηματισμός του χαρακτηριστικού ribbon και οι φωταγωγήσεις της Βουλής των Ελλήνων και του Λευκού Πύργου, ενισχύουν το μήνυμα της πρόληψης.
Παράγοντες κινδύνου
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της ΕΔΑΕ, Σωτήριος Θεοχάρης, ο καρκίνος του δέρματος αφορά όλους, ενώ η προστασία πρέπει να ξεκινά ήδη από την παιδική ηλικία, καθώς η συσσωρευμένη έκθεση στον ήλιο αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται και στους κινδύνους από τη χρήση solarium, καθώς, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο, τα indoor tanning beds συγκαταλέγονται στους καρκινογόνους παράγοντες, με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος, ιδιαίτερα σε νεαρές ηλικίες.
«Από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) κατατάσσονται ως παράγοντες ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος ανάλογα με το κάπνισμα για τον καρκίνο του πνεύμονα. Μία ανάλυση 18 μελετών ανέφερε αύξηση κατά 29% του κινδύνου ανάπτυξης μελανώματος ιδιαίτερα σε χρήστες solarium πριν την ηλικία των 35 ετών. Πολλές χώρες έχουν απαγορεύσει την χρήση τους σε άτομα κάτω των 18 ετών».
Ο καρκίνος του δέρματος σε αριθμούς
Η σημασία της πρόληψης αποτυπώνεται και στα διαθέσιμα στοιχεία. Σύμφωνα με τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας, στην Ελλάδα καταγράφηκαν 1.313 νέα περιστατικά μελανώματος το 2020 και 1.450 το 2022.
Σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφονται 1.200.000 ακανθοκυτταρικά και βασικοκυτταρικά καρκινώματα κάθε χρόνο (185 χώρες) και 330.000 μελανώματα ετησίως.
Στις ΗΠΑ
- Ο Καρκίνος του Δέρματος είναι η πιο συχνή μορφή καρκίνου στις ΗΠΑ και η επίπτωσή του αυξάνεται συνεχώς
- 1 στους 5 Αμερικανούς θα αναπτύξει καρκίνο του δέρματος στην ενήλικη ζωή του (έως τα 70 έτη)
- 9.500 Αμερικανοί διαγιγνώσκονται με καρκίνο του δέρματος κάθε μέρα
- Τα μελανώματα αυξήθηκαν κατά 31% μεταξύ 2011 και 2019
Με βάση τα τελευταία δεδομένα υπολογίζεται ότι
- Πάνω από 1 εκατομμύριο Αμερικανοί ζουν με μελάνωμα
- Το 2025 αναμένονται 212.000 μελανώματα
- Η εκτίμηση είναι ότι 1 στους 29 άνδρες και 1 στις 40 γυναίκες θα εμφανίσουν μελάνωμα
- Οι άνδρες εμφανίζουν μελάνωμα συχνότερα από τις γυναίκες σε όλες τις ηλικίες
- Στα 65 ο κίνδυνος είναι διπλάσιος και στα 80 είναι 3πλάσιος
Οι άνδρες
- Ξέρουν λιγότερα για την ηλιοπροστασία
- Δεν εξετάζουν τόσο συχνά το δέρμα τους
- Φαίνεται ότι το ανδρικό δέρμα είναι πιο ευπαθές στη βλαπτική δράση του ήλιου
- 20 άτομα την ημέρα πεθαίνουν από μελάνωμα
- Μεταξύ 2014 και 2022, οι θάνατοι από μελάνωμα μειώθηκαν κατά 4%
Η 5ετής επιβίωση είναι
- 99% όταν δεν υπάρχουν μεταστάσεις στους λεμφαδένες
- 75% με μεταστάσεις στους επιχώριους λεμφαδένες
- 35% με μεταστάσεις σε απομακρυσμένους λεμφαδένες και άλλα όργανα
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν τους βασικούς κανόνες φωτοπροστασίας
- Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο τις ώρες 11:00–16:00
- Παραμονή στη σκιά όπου είναι δυνατόν
- Χρήση προστατευτικών ρούχων, καπέλου και γυαλιών
- Καθημερινή εφαρμογή αντηλιακού με υψηλό δείκτη προστασίας (SPF >30)
- Επαναλαμβανόμενη εφαρμογή κάθε 2 ώρες ή μετά από εφίδρωση/κολύμπι
Κατάρριψη των μύθων για την αντιηλιακή προστασία
- «Δεν καίγομαι εύκολα άρα δεν χρειάζομαι αντιηλιακό». Το ότι δεν καίγεσαι, δεν σημαίνει ότι δεν βλάπτεσαι.
- «Ο ήλιος “θυμάται” κάθε λεπτό που εκτέθηκες χωρίς προστασία. Το δέρμα σου, όμως, δεν μπορεί να το διορθώσει πάντα.»
- «Δεν χρησιμοποιώ αντιηλιακό γιατί εμποδίζει την σύνθεση της βιταμίνης D». Μπορείς να έχεις και αντηλιακή προστασία και επαρκή βιταμίνη D. Το ένα δεν αποκλείει το άλλο, αρκεί να υπάρχει μέτρο, ενημέρωση και παρακολούθηση.
- «Το όφελος του αντηλιακού για την πρόληψη του καρκίνου του δέρματος υπερβαίνει κάθε μικρή πιθανή μείωση της βιταμίνης D.»
- «Επισήμανση της ανάγκης πρώιμης έναρξης της αντιηλιακής προστασίας»
- Το δέρμα των παιδιών είναι πιο ευαίσθητο και ευάλωτο στις βλάβες της UV ακτινοβολίας
- Ένα σοβαρό ηλιακό έγκαυμα στην παιδική ηλικία διπλασιάζει τον κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος στην ενήλικη ζωή.
- Από 6 μηνών και πάνω μπορεί να ξεκινήσει αντηλιακή προστασία με ειδικά παιδικά προϊόντα.
- Το 80% της έκθεσης στον ήλιο γίνεται μέχρι την ηλικία των 18 ετών.