Το κάπνισμα παραμένει η κύρια αιτία του καρκίνου του πνεύμονα — του δεύτερου συχνότερου καρκίνου στις ΗΠΑ και της πρώτης αιτίας θανάτου από καρκίνο τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, σύμφωνα με την Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου.
Καρκίνος: Η ώρα της ημέρας που γίνεται η θεραπεία μπορεί να διπλασιάσει την επιβίωση
Η κρυφή γενετική απειλή πέρα από το κάπνισμα
Η χρήση καπνού τετραπλασιάζει τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα στον γενικό πληθυσμό. Ωστόσο, σημαντικό ρόλο μπορεί να διαδραματίζει και η γενετική: μια σπάνια κληρονομική μετάλλαξη αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα κατά 62 φορές στους μη καπνιστές και κατά 25 φορές στους καπνιστές.
Σχέση ανάμεσα στο κάπνισμα και τον καρκίνο
Το κάπνισμα βλάπτει άμεσα τα κύτταρα του οργανισμού και αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου σε πολλά όργανα.
Η σχέση μεταξύ καπνίσματος και καρκίνου
Το κάπνισμα προκαλεί άμεσες βλάβες στα κύτταρα του οργανισμού και αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου σε πολλά όργανα:
- Μόνιμες βλάβες στο DNA: Σύμφωνα με μελέτη του 2024 «Physical Issues in Mental Health Settings – Implementation of a New Immersive Course for Core Psychiatry Trainees» καπνός του τσιγάρου προκαλεί βλάβες στο DNA των κυττάρων, δημιουργώντας γενετικές αλλοιώσεις που μπορεί να παραμένουν στους πνεύμονες ακόμη και δεκαετίες μετά τη διακοπή του καπνίσματος.
- Καρκίνος του στόματος και του φάρυγγα: Οι καπνιστές έχουν πάνω από τριπλάσιο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο του στόματος και του φάρυγγα σε σύγκριση με τους μη καπνιστές.
- Καρκίνοι του πεπτικού συστήματος: Το κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνων του πεπτικού συστήματος, μεταξύ των οποίων ο καρκίνος του στομάχου, του ήπατος και του παγκρέατος.
- Επιπλοκές στη θεραπεία: Η συνέχιση του καπνίσματος μετά τη διάγνωση καρκίνου κεφαλής ή τραχήλου μειώνει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας και αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης δεύτερου όγκου.
Καρκίνος του πνεύμονα: Ο κοινός παράγοντας που βρέθηκε στους ασθενείς – Εκτιθέμεθα όλοι
Η μετάλλαξη T790M
Αναλύοντας δεδομένα της 23andMe από 3,37 εκατομμύρια ανθρώπους, οι ερευνητές συνέδεσαν τη συγκεκριμένη μετάλλαξη T790M στο γονίδιο του υποδοχέα του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (EGFR) με τον καρκίνο του πνεύμονα.
Το γονίδιο EGFR ρυθμίζει την ανάπτυξη και τη διαίρεση των κυττάρων, αλλά ορισμένες μεταλλάξεις μπορούν να οδηγήσουν τα καρκινικά κύτταρα σε ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό. Με συχνότητα 1 στα 15.850 άτομα, η μετάλλαξη T790M εμφανίστηκε στους πληθυσμούς των νότιων Απαλαχίων πριν από 200 έως 225 χρόνια.
Παρόλο που αξιολογήθηκε σε 17 τύπους καρκίνου και άλλες παθήσεις εκτός των πνευμόνων, έδειξε σημαντική συσχέτιση μόνο με τον καρκίνο του πνεύμονα.
Σύμφωνα με την Αμερικανική Εταιρεία Πνευμόνων, ο καρκίνος του πνεύμονα με μετάλλαξη EGFR αντιπροσωπεύει το 10% έως 15% των καρκίνων του πνεύμονα στις ΗΠΑ, με υψηλότερα ποσοστά στους ασιατικούς πληθυσμούς.
Επανεξέταση του προληπτικού ελέγχου και των στοχευμένων θεραπειών
Η έγκαιρη διάγνωση μειώνει τη θνησιμότητα, αλλά τα σημερινά πρωτόκολλα παραμένουν περιορισμένα.
«Αυτή τη στιγμή, ο προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο του πνεύμονα βασίζεται, ουσιαστικά, μόνο στην έκθεση στον καπνό», δήλωσε σύμφωνα με το Fierce Biotech ο Δρ. Pasi Jänne, ειδικός στον καρκίνο του πνεύμονα στο Ινστιτούτο Καρκίνου Dana-Farber και κύριος συγγραφέας της μελέτης.
«Εδώ εντοπίσαμε ένα γενετικό στοιχείο που είναι επίσης παράγοντας κινδύνου, και ίσως αυτά τα άτομα να ωφελούνταν από τον προληπτικό έλεγχο και την έγκαιρη διάγνωση, ώστε να εντοπίζονται οι καρκίνοι σε ένα πιο αρχικό στάδιο, όταν είναι ακόμη δυνητικά ιάσιμοι».
Ο Jänne σημείωσε ότι περιβαλλοντικοί παράγοντες και επιμέρους γενετικά χαρακτηριστικά θα μπορούσαν να τροποποιήσουν περαιτέρω τον συνολικό κίνδυνο κατά τη διάρκεια της ζωής.
«Ίσως υπάρχουν περισσότερες λεπτομέρειες στη γενετική αυτών των ατόμων που τροποποιούν τον κίνδυνο», πρόσθεσε. «Ακόμη και με την παρουσία αυτής της μετάλλαξης ή περιβαλλοντικών εκθέσεων που επηρεάζουν τον κίνδυνο».
Πηγές: