Η λιπώδης νόσος του ήπατος μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και σε ανθρώπους με φυσιολογικό βάρος. Νέα μεγάλη διεθνής μελέτη διαπίστωσε ότι το σωματικό βάρος από μόνο του δεν αρκεί για να προβλέψει τον κίνδυνο για λίπος στο συκώτι. Ποια τα συμπεράσματά της.
Ήπαρ: 6 καθημερινές συνήθειες που μπορεί να το καταστρέφουν χωρίς να το γνωρίζετε – Τι να αλλάξετε
Λιπώδης νόσος του ήπατος σε ατομα με φυσιολογικό βάρος: Τι έδειξε νέα μελέτη
Η λιπώδης νόσος του ήπατος, που είναι επίσημα γνωστή ως μεταβολικά σχετιζόμενη στεατωτική νόσος του ήπατος (MASLD), χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ και επηρεάζει περίπου έναν στους τρεις ενήλικες παγκοσμίως.
Η νόσος είναι πιο συχνή σε ανθρώπους με παχυσαρκία ή διαβήτη τύπου 2, αλλά εμφανίζεται και σε όσους έχουν φυσιολογικό βάρος. Το 5% έως 20% των ατόμων με MASLD ανήκει σε αυτή την κατηγορία, η οποία είναι γνωστή ως λιπώδης νόσος του ήπατος σε άτομα με φυσιολογικό βάρος.
«Άνθρωποι με φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος μπορούν να έχουν σοβαρή νόσο του ήπατος. Το σωματικό βάρος δεν πρέπει να είναι το μόνο κριτήριο για την αξιολόγηση της υγείας του ήπατος», σημειώνει ο Juan Pablo Arab, ηπατολόγος και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, σύμφωνα με το VCU Health.
Η νέα έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό JAMA με τίτλο “Histologic Features and Clinical Outcomes of Lean Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease”, ανέλυσε τα ιατρικά αρχεία 18.326 ενηλίκων από 41 χώρες, στους οποίους η νόσος είχε επιβεβαιωθεί με βιοψία ήπατος.
Λιπώδες ήπαρ: Πώς μπορούμε να μειώσουμε το λίπος στο συκώτι μέσα σε λίγους μήνες, σύμφωνα με ειδικό
Τι δείχνουν πρόσφατες έρευνες για τη λιπώδη νόσο σε άτομα με φυσιολογικό βάρος
Οι έρευνες των τελευταίων ετών παρουσιάζουν μια σύνθετη εικόνα, με ορισμένα ευρήματα να προκαλούν ανησυχία και άλλα να αναδεικνύουν τη σημασία του έγκαιρου ελέγχου.
- Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του 2024 με τίτλο “EASL-EASD-EASO Clinical Practice Guidelines on the management of metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD)”, ο σταδιακός έλεγχος με δείκτες που υπολογίζονται από εξετάσεις αίματος, όπως ο FIB-4, και στη συνέχεια με ελαστογραφία βοηθά στον εντοπισμό της προχωρημένης ίνωσης, η οποία είναι σημαντικός δείκτης για την εξέλιξη της νόσου.
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2025 με τίτλο “The global landscape of lean metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease: insight from Asia and the West”, η μορφή αυτή είναι πιο συχνή σ πληθυσμούς από την Ασία, αν και εμφανίζεται σε όλο τον κόσμο.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2026 με τίτλο “Hepatic Outcomes in Lean Versus Nonlean Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease: Propensity-Matched Cohort Study”, οι ασθενείς με φυσιολογικό βάρος είχαν σταθερά υψηλότερο κίνδυνο ίνωσης, κίρρωσης, καρκίνου του ήπατος και θανάτου σε σύγκριση με τους υπόλοιπους ασθενείς. Το εύρημα αυτό εγείρει ανησυχίες για πιθανή υποδιάγνωση της νόσου.
Τι έδειξαν τα δεδομένα 18.326 ασθενών
Το 6,7% των συμμετεχόντων είχε φυσιολογικό βάρος με βάση τον δείκτη μάζας σώματος, ενώ το 6% πληρούσε τα αντίστοιχα κριτήρια με βάση την περιφέρεια μέσης. Η μορφή αυτή ήταν πιο συχνή στην Ασία, όπου το ποσοστό έφτανε το 11,3%, και πιο σπάνια στη Βόρεια Αμερική.
Σε σύγκριση με τους ασθενείς που είχαν υπερβάλλον βάρος, τα άτομα με φυσιολογικό βάρος παρουσίαζαν λιγότερα μεταβολικά προβλήματα, όπως διαβήτη τύπου 2, καθώς και λιγότερη φλεγμονή και βλάβη στο ήπαρ κατά την αρχική αξιολόγηση.
Παρά τις διαφορές αυτές, ο μακροπρόθεσμος κίνδυνος θανάτου και σοβαρών ηπατικών επιπλοκών ήταν παρόμοιος στις δύο ομάδες.
Οι ασθενείς με προχωρημένη ίνωση είχαν περίπου διπλάσιο κίνδυνο θανάτου και περισσότερο από τριπλάσιο κίνδυνο σοβαρών ηπατικών επιπλοκών, όπως ο καρκίνος του ήπατος.
Επειδή πρόκειται για παρατηρητική μελέτη που βασίστηκε σε ιατρικά αρχεία, τα ευρήματα αναδεικνύουν συσχετίσεις, χωρίς να αποδεικνύουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Λιπώδες ήπαρ: Το διατροφικό λάθος που βλάπτει το συκώτι ακόμη και αν έχετε φυσιολογικό βάρος
Πώς εντοπίζεται η ίνωση στο ήπαρ
Δύο μέθοδοι χρησιμοποιούνται συχνά για την αξιολόγηση της ίνωσης, δηλαδή του σχηματισμού ουλώδους ιστού στο ήπαρ. Η πρώτη είναι ο δείκτης FIB-4, ο οποίος υπολογίζεται με βάση την ηλικία και συγκεκριμένες τιμές εξετάσεων αίματος. Στην ανάπτυξή του συνέβαλε ο ηπατολόγος Richard Sterling, κλινικός διευθυντής του Ινστιτούτου Stravitz-Sanyal του VCU.
Η δεύτερη είναι η μεταβατική ελαστογραφία, γνωστή και ως FibroScan, η οποία χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα για να μετρήσει τη σκληρότητα του ήπατος. Στη νέα μελέτη, η ελαστογραφία εντόπιζε την προχωρημένη ίνωση στους ασθενείς με φυσιολογικό βάρος με μεγαλύτερη ακρίβεια από τον δείκτη FIB-4.
Γιατί εμφανίζεται το λιπώδες ήπαρ σε ανθρώπους με φυσιολογικό βάρος
Οι ερευνητές εξακολουθούν να μελετούν τους λόγους για τους οποίους εμφανίζεται η νόσος σε ανθρώπους που δεν έχουν υπερβάλλον βάρος. Στους πιθανούς παράγοντες περιλαμβάνονται:
- το λίπος που συσσωρεύεται βαθιά μέσα στην κοιλιά,
- η χαμηλή μυϊκή μάζα,
- η αντίσταση στην ινσουλίνη,
- η γενετική προδιάθεση,
- οι αλλαγές στη λειτουργία του εντέρου,
- η διατροφή και άλλοι περιβαλλοντικοί παράγοντες.
Ορισμένοι μπορεί επίσης να έχουν αυξημένο σάκχαρο ή χοληστερίνη, χωρίς αυτές οι διαταραχές να γίνονται αντιληπτές από τον δείκτη μάζας σώματος.
«Οι γιατροί πρέπει να βασίζουν τις εξετάσεις και τη θεραπεία στον βαθμό της ίνωσης, δηλαδή στις ουλές που σχηματίζονται στο ήπαρ, και όχι μόνο στο σωματικό βάρος», καταλήγει ο ηπατολόγος. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η σοβαρότητα της ίνωσης, και όχι το σωματικό βάρος από μόνο του, είναι καθοριστική για την πρόγνωση της νόσου.
Πηγές: VCU Health, PubMed, PubMed, Frontiers, PubMed