Μια απλή κίνηση με τα δάκτυλα των ποδιών μπορεί να λέει περισσότερα απ’ όσα φαντάζεστε για τη φυσική σας κατάσταση, με ειδικούς να τη συνδέουν ακόμη και με τη μακροζωία.
Τι μπορεί να σημαίνει όταν αλλάζουν χρώμα τα χέρια και τα πόδια στο κρύο; Ειδικός εξηγεί
Αν έχετε δυνατά δάκτυλα στα πόδια, μπορείτε να προστατευτείτε και να ζήσετε περισσότερο
Τα δάχτυλα των ποδιών μπορούν να δώσουν ενδείξεις για προβλήματα που δεν περιορίζονται στο πόδι, επειδή ορισμένες χαρακτηριστικές αλλοιώσεις σχετίζονται με συστηματικές παθήσεις. Σε ανασκόπηση στο Clinical Medicine (Lond) αναφέρεται ότι αλλαγές σε χρώμα/σχήμα/υφή στα νύχια των ποδιών μπορεί να αποτελούν δείκτη υποκείμενης συστηματικής νόσου και να βοηθήσουν στη διάγνωση και τη διαχείριση ασθενών. Ειδικά η διόγκωση και αλλαγή της γωνίας στη βάση του νυχιού συνδέεται συχνά με επίκτητες θωρακικές αιτίες (π.χ. πνευμονική νόσο) και λιγότερο συχνά με γαστρεντερικές παθήσεις, ενώ άλλες αλλοιώσεις όπως οι γραμμές ή η κιτρινίλα/πάχυνση των νυχιών μπορεί επίσης να σχετίζονται με γενικότερη νόσο ή αναπνευστική/λεμφική συμμετοχή.
Ωστόσο, τα πόδια μιλούν για την υγεία μας και άλλον τρόπο και εδώ μια ειδικός στρέφει την προσοχή μας στη δύναμη τους.
Η Courtney Conley, DC, είναι πιστοποιημένη χειροπράκτρια και αναγνωρισμένη ειδικός στη βάδιση, ιδρύτρια της πλατφόρμας Gait Happens για την εκπαίδευση σε θέματα υγείας των ποδιών. Ειδικεύεται στη βελτίωση θεμάτων πέλματος και βάδισης μέσω της βιομηχανικής, της χρήσης μινιμαλιστικών υποδημάτων και στοχευμένων ασκήσεων. Είναι επίσης συγγραφέας του βιβλίου Walk: Rediscover the Most Natural Way to Boost Your Health and Longevity—One Step at a Time, που θα κυκλοφορήσει τον Μάιο του 2026.
Σύμφωνα με ειδικούς της φυσικής κατάστασης, η εκπαίδευση του σώματος ως ενιαίου συστήματος αποτελεί θεμέλιο λίθο της μακροχρόνιας υγείας. Η ενδυνάμωση του κορμού, της σπονδυλικής στήλης, το καρδιοαναπνευστικό σύστημα, όλα παίζουν ρόλο. Όμως η δύναμη των δαχτύλων των ποδιών είναι ένα στοιχείο που συχνά παραλείπεται.
Όπως εξηγεί η Dr. Conley, η αδυναμία των δαχτύλων μπορεί να κρύβεται πίσω από χρόνιους πόνους σε ισχία και γόνατα που ταλαιπωρούν μεγάλο ποσοστό ατόμων, ακόμη και όσους ασκούνται συστηματικά. Αν και πολλοί έχουν δοκιμάσει θεραπείες όπως φυσικοθεραπεία, ενέσεις, dry needling, ειδικά παπούτσια, ελαστικές ταινίες, foam rolling ή κάλτσες συμπίεσης, τα συμπτώματα συχνά επιμένουν.
Η επαγγελματική κοινότητα αρχίζει να στρέφει την προσοχή της στα πόδια ως πιθανή ρίζα αυτών των προβλημάτων. Κατά τη διάρκεια ενός podcast, η Dr. Conley ανέφερε ότι η υγεία των ποδιών ενδέχεται να έχει πολύ πιο σημαντική επίδραση στο συνολικό προσδόκιμο ζωής απ’ όσο έχει αναγνωριστεί έως σήμερα.
Η άποψή της βασίζεται σε επιστημονικά ευρήματα. Έρευνα του 2009 από το Πανεπιστήμιο Victoria στην Αυστραλία, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Clinical Biomechanics, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «η δύναμη των δαχτύλων των ποδιών αποτελεί πιο ισχυρό προγνωστικό παράγοντα για μελλοντικές πτώσεις απ’ ό,τι πολλοί άλλοι κίνδυνοι», όπως δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Dr. Karen Mickle. Η ίδια πρόσθεσε ότι «άτομα με αδύναμα δάχτυλα και παραμορφώσεις έχουν διπλάσιο κίνδυνο να πέσουν».
Οι πτώσεις αποτελούν την μια από τις κύριες αιτίες θανάτου από τραυματισμούς σε ενήλικες άνω των 65 ετών, σύμφωνα με στοιχεία. Η υγεία των ποδιών, επομένως, ενδέχεται να σχετίζεται στενότερα με τη μακροβιότητα απ’ όσο είχε θεωρηθεί στο παρελθόν.
Γι’ αυτόν τον λόγο, η Dr. Conley τονίζει πως τα παραμελημένα πέλματα μπορεί να «μαρτυρούν» πολλά για την τρέχουσα και μελλοντική υγεία κάθε ατόμου.
Από χορεύτρια σε θεραπεύτρια
Η Dr. Courtney Conley ξεκίνησε την επαγγελματική της πορεία ως μπαλαρίνα. Όμως, όπως η ίδια έχει περιγράψει, τα κότσια τερμάτισαν πρόωρα την καριέρα της στον χορό. «Δεν μπορούσα να φορέσω παπούτσια και προφανώς δεν μπορούσα να ασκηθώ όπως ήθελα», ανέφερε χαρακτηριστικά. Δεν επιθυμούσε να προχωρήσει σε χειρουργική επέμβαση, γι’ αυτό και άρχισε να αναζητά τρόπους αυτοΐασης για τα πόδια της.
Η έμπνευση ήρθε από τον εξοπλισμό ορειβασίας της κόρης της. Βλέποντας τα εργαλεία ενδυνάμωσης δακτύλων που χρησιμοποιούν οι αναρριχητές για τα χέρια, σκέφτηκε: «Αυτό θα ήταν μια εξαιρετική ιδέα για τα δάχτυλα των ποδιών, γιατί μπορεί κανείς να ενδυναμώσει τους εσωτερικούς μυς του πέλματος, όπως ακριβώς συμβαίνει με το χέρι».
Η ανακάλυψη αυτή την οδήγησε στη δημιουργία εργαλείων για την ενδυνάμωση των δαχτύλων και τελικά στην ίδρυση μιας ολόκληρης πρακτικής με επίκεντρο την υγεία των ποδιών. Η εμπειρία της στηρίχθηκε όχι μόνο σε θεωρητική γνώση, αλλά και σε προσωπική αναζήτηση. Η ίδια υποστηρίζει πως τα πόδια μπορούν να αποκαλύψουν λεπτά σημάδια ασθενειών, επηρεάζοντας τα πάντα, από την κυκλοφορία του αίματος και την ισορροπία μέχρι μεταβολικές διαταραχές και άλλα. «Η κατάσταση των ποδιών επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής όσο περνούν τα χρόνια, σχεδόν τα πάντα εξαρτώνται από την ικανότητα να περπατά κανείς», εξηγεί. «Γι’ αυτό είναι σημαντικό να αρχίσει κανείς να σκέφτεται τη δύναμη των ποδιών του από τώρα».
Επίμονη φαγούρα στα πόδια: Με ποιες παθήσεις μπορεί να σχετίζεται – Πότε να απευθυνθείτε σε ειδικό
Η αλήθεια για τη σύνδεση ποδιών και μακροζωίας
Η σύνδεση ανάμεσα στην υγεία των ποδιών και το προσδόκιμο ζωής βασίζεται σε ένα ανησυχητικό στατιστικό στοιχείο: Περισσότεροι από 1 στους 5 ενήλικες άνω των 50 ετών πεθαίνουν μέσα σε έναν χρόνο από κάταγμα ισχίου. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται σημαντικά σε άτομα με άνοια ή που διαμένουν σε μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, σύμφωνα με μια συστηματική ανασκόπηση του 2019 που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό World Journal of Orthopedics.
Η Dr. Conley εξηγεί ότι «οι περισσότερες πτώσεις συμβαίνουν τη στιγμή που ξεκινά η κίνηση», δηλαδή, όταν γίνεται η πρώτη προσπάθεια να γίνει ένα βήμα. «Όταν κάποιος σηκώνεται και γέρνει μπροστά, το πρώτο πράγμα που τον συγκρατεί από το να πέσει είναι τα δάχτυλα των ποδιών που πιέζουν το έδαφος», διευκρινίζει.
Παλαιότερη έρευνα του Πανεπιστημίου Victoria είχε ήδη αναδείξει τη σημασία της δύναμης των δαχτύλων: Σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, η δύναμη των δαχτύλων των ποδιών μειώνεται κατά 20% έως 25%. Επιπλέον, η μειωμένη δύναμη των καμπτήρων των δαχτύλων αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς ανεξάρτητους δείκτες για τον κίνδυνο πτώσεων. Από την άλλη, όσοι συμμετείχαν σε σχετικό πρόγραμμα ασκήσεων αύξησαν τη δύναμη των δαχτύλων τους κατά μέσο όρο 36% μέσα σε μόλις 12 εβδομάδες.
Γιατί τα παπούτσια ίσως χειροτερεύουν την κατάσταση
Η Dr. Conley θεωρεί πως τα σύγχρονα παπούτσια αποτελούν βασικό παράγοντα αποδυνάμωσης των ποδιών και η επιρροή τους ξεκινά ήδη από την παιδική ηλικία. «Αν κοιτάξει κανείς τα υποδήματα του σήμερα», αναφέρει, «δεν μοιάζουν καν με παπούτσια». Η τάση για υπερβολικά μαλακές και μαξιλαράτες σόλες προσφέρει μεν άνεση, αλλά δημιουργεί έναν σοβαρό συμβιβασμό: όταν τα παπούτσια κάνουν όλη τη δουλειά, τα πόδια δεν χρειάζεται να δουλέψουν καθόλου.
Σύμφωνα με τη Dr. Conley, όσο περισσότερο χρησιμοποιούνται τέτοια υποδήματα, τόσο περισσότερο χάνεται η δύναμη και η αίσθηση στα πόδια. Η ίδια προτείνει τη σταδιακή μετάβαση σε «λειτουργικά υποδήματα», δηλαδή, παπούτσια με φαρδύ μπροστινό μέρος και ελάχιστη απορρόφηση κραδασμών, που επιτρέπουν στα δάχτυλα να απλώνονται φυσικά.
Όπως εξηγεί: «Το πιο φαρδύ σημείο του ποδιού και άρα και του παπουτσιού θα έπρεπε να είναι τα δάχτυλα. Τελεία». Και προσθέτει ότι «σχεδόν κανένα παραδοσιακό υπόδημα δεν επιτρέπει κάτι τέτοιο».
Πρησμένα πόδια: Πότε μπορεί να δείχνει πρόβλημα στην καρδιά και στο συκώτι
5 ασκήσεις για τα πόδια που μπορεί κανείς να δοκιμάσει στο σπίτι
Για όσους ενδιαφέρονται να ενισχύσουν την υγεία των ποδιών τους, η Dr. Conley προτείνει ένα σύνολο απλών ασκήσεων που μπορούν να γίνουν στο σπίτι:
1. Κινητοποίηση με μπάλα
Τοποθετήστε μια μικρή μπάλα (όπως του τένις ή του λάκρος) κάτω από το πέλμα. Ρολάρετε την μπάλα μπρος-πίσω, από το μπροστινό μέρος του πέλματος μέχρι τη φτέρνα, καλύπτοντας την εσωτερική, κεντρική και εξωτερική πλευρά. Μπορείτε επίσης να μετακινείτε το πόδι σας πάνω στην μπάλα σαν υαλοκαθαριστήρας. Η τεχνική αυτή διεγείρει την περιτονία και τα νεύρα, «ξυπνώντας» τους ιστούς. Διάρκεια: περίπου 90 δευτερόλεπτα ανά πόδι.
2. Κινητικότητα δαχτύλων και ποδιού
Περάστε τα δάχτυλα του χεριού σας ανάμεσα στα δάχτυλα του ποδιού σας (σαν να κρατάτε «χέρι-πόδι»). Με το άλλο χέρι σταθεροποιήστε τον αστράγαλο και κάντε κυκλικές κινήσεις με το μπροστινό μέρος του ποδιού, προσθέτοντας και ήπιες στροφές. Αυτή η άσκηση βοηθά στην αποκατάσταση της κίνησης στα δάχτυλα που έχουν «κλειδώσει» από τη μακροχρόνια χρήση στενών παπουτσιών.
3. Σήκωμα, άνοιγμα και τέντωμα:
Σηκώστε όλα τα δάχτυλα από το έδαφος, ανοίξτε τα όσο πιο πολύ μπορείτε και τεντώστε τα μπροστά καθώς τα ακουμπάτε ξανά κάτω. Η άσκηση ενισχύει την ευκινησία και βοηθά στη διόρθωση δαχτύλων που διπλώνουν προς τα μέσα. Επαναλάβετε 10 φορές σε κάθε πόδι.
4. «Γιόγκα των δαχτύλων»:
Προσπαθήστε να σηκώσετε μόνο το μεγάλο δάχτυλο του ποδιού, κρατώντας τα υπόλοιπα τέσσερα στο έδαφος. Έπειτα, αντιστρέψτε την κίνηση: σηκώστε τα τέσσερα μικρά δάχτυλα, κρατώντας κάτω το μεγάλο. Επαναλάβετε εναλλάξ. Παρά τη φαινομενική της απλότητα, η άσκηση αυτή βελτιώνει την ανεξαρτησία της κίνησης των δαχτύλων και ενισχύει τη σύνδεση εγκεφάλου – ποδιού.
Τα συμπτώματα στο πόδι που μπορεί να είναι πρώιμα σημάδια καρκίνου του παγκρέατος
5. Ανυψώσεις στις μύτες με πίεση μπάλας:
Τοποθετήστε μια μικρή μπάλα ανάμεσα στις φτέρνες σας, ώστε να την αγγίζουν και τα δύο πέλματα. Κρατηθείτε από έναν τοίχο ή καρέκλα για ισορροπία και σηκωθείτε στις μύτες των ποδιών, πιέζοντας ελαφρά την μπάλα σαν να προσπαθείτε να ενώσετε τις φτέρνες σας. Η άσκηση αυτή στοχεύει στον οπίσθιο κνημιαίο μυ και ενισχύει τη σταθερότητα ποδιού και αστραγάλου. Επαναλάβετε 10 έως 15 φορές.