Η αυχενική σπονδύλωση αφορά τη φθορά των μεσοσπονδύλιων δίσκων στον αυχένα, η οποία εμφανίζεται με την πάροδο του χρόνου και μπορεί να συνοδεύεται από ενδείξεις οστεοαρθρίτιδας, όπως ο σχηματισμός οστεοφύτων.
Δυσκαμψία στον αυχένα: Πότε είναι απλό πιάσιμο και πότε ύποπτο σύμπτωμα μηνιγγίτιδας
Αυχενική σπονδύλωση: Μια συχνή πάθηση που σχετίζεται με την ηλικία
Η αυχενική σπονδύλωση είναι ιδιαίτερα συχνή, καθώς επηρεάζει πάνω από το 85% των ατόμων ηλικίας άνω των 60 ετών. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν παρουσιάζουν συμπτώματα. Ωστόσο, όταν εμφανίζονται συμπτώματα, οι μη χειρουργικές θεραπείες είναι συχνά αποτελεσματικές.
Παράγοντες κινδύνου για την αυχενική σπονδύλωση
Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι διάφοροι παράγοντες που σχετίζονται με την καθημερινότητα και την υγεία ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο αυχενικής σπονδύλωσης. Η ηλικία είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που δεν μπορούν να αλλάξουν, ενώ σημαντικό ρόλο μπορεί επίσης να παίζουν ο τρόπος ζωής και οι εργασιακές συνήθειες.
Πόνος στη μέση και τον αυχένα τον Σεπτέμβριο: Τα λάθη στο γραφείο και το γυμναστήριο
- Ηλικία: Οι ενήλικες ηλικίας 40–59 ετών παρουσίασαν υψηλότερο κίνδυνο σε πρόσφατη μελέτη του 2026 με τίτλο “Prevalence of cervical spondylosis and associated factors among symptomatic adult patients at a tertiary hospital in Ethiopia 2023”.
- Κάπνισμα: Το κάπνισμα συνδέθηκε με περίπου διπλάσιες πιθανότητες εμφάνισης αυχενικής σπονδύλωσης. Μια μελέτη του 2024 υποστήριξε επίσης τη συσχέτιση με το κάπνισμα.
- Αυξημένο σωματικό βάρος: Ο υψηλότερος ΔΜΣ και το αυξημένο σωματικό λίπος συσχετίστηκαν με μεγαλύτερο κίνδυνο στην ίδια μελέτη του 2024.
- Καθιστικές συνήθειες: Ο περισσότερος χρόνος παρακολούθησης τηλεόρασης συσχετίστηκε με υψηλότερο κίνδυνο στη μελέτη του 2024.
- Καταπόνηση που σχετίζεται με την εργασία: Οι άβολες θέσεις του αυχένα, η εργασία με τα χέρια πάνω από το ύψος του κεφαλιού και ο μεγάλος φόρτος εργασίας των άνω άκρων συνδέθηκαν με υψηλότερο κίνδυνο σε μεγάλη μελέτη διάρκειας 20 ετών.
- Κατάθλιψη: Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η μείζων κατάθλιψη μπορεί επίσης να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο, αν και πρόκειται για ένα νεότερο πεδίο έρευνας.
Σπονδυλική στήλη και ύπνος: Πώς να επιλέξετε το σωστό στρώμα και μαξιλάρι για λιγότερο πόνο
Αιτίες της αυχενικής σπονδύλωσης
Η αυχενική σπονδύλωση προκαλείται από αλλαγές στις δομές που αποτελούν τη σπονδυλική στήλη και τον αυχένα. Καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν, η σπονδυλική στήλη και ο αυχένας υφίστανται φθορά σταδιακά.
Οι αλλαγές αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Αφυδάτωση των μεσοσπονδύλιων δίσκων: Οι δίσκοι λειτουργούν σαν μαξιλάρια ανάμεσα στους σπονδύλους της σπονδυλικής στήλης. Μέχρι την ηλικία των 40 ετών, οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι των περισσότερων ανθρώπων αρχίζουν να αφυδατώνονται και να συρρικνώνονται. Καθώς οι δίσκοι μικραίνουν, αυξάνεται η επαφή μεταξύ των οστών των σπονδύλων.
- Κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου: Ρωγμές μπορεί επίσης να εμφανιστούν στο εξωτερικό τμήμα των μεσοσπονδύλιων δίσκων. Το μαλακό εσωτερικό ενός δίσκου μπορεί να περάσει μέσα από αυτές τις ρωγμές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να ασκήσει πίεση στον νωτιαίο μυελό και στις νευρικές ρίζες.
- Οστεόφυτα: Καθώς οι δίσκοι φθείρονται, το σώμα μπορεί να παράγει επιπλέον οστικό ιστό σε μια προσπάθεια να ενισχύσει τη σπονδυλική στήλη. Αυτά τα οστεόφυτα μπορεί ορισμένες φορές να πιέσουν τον νωτιαίο μυελό και τις νευρικές ρίζες.
- Δυσκαμψία των συνδέσμων: Οι σύνδεσμοι είναι δεσμίδες ιστού που συνδέουν τα οστά μεταξύ τους. Οι σύνδεσμοι της σπονδυλικής στήλης μπορεί να γίνουν πιο δύσκαμπτοι με την ηλικία, με αποτέλεσμα να μειώνεται η ευκαμψία του αυχένα.
Συμπτώματα της αυχενικής σπονδύλωσης
Οι περισσότεροι άνθρωποι με αυχενική σπονδύλωση δεν παρουσιάζουν συμπτώματα. Όταν εμφανίζονται, συνήθως περιλαμβάνουν πόνο και δυσκαμψία στον αυχένα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αυχενική σπονδύλωση προκαλεί στένωση του σπονδυλικού σωλήνα μέσα στα οστά της σπονδυλικής στήλης, τα οποία ονομάζονται σπόνδυλοι. Ο σπονδυλικός σωλήνας είναι ο χώρος στο εσωτερικό των σπονδύλων από τον οποίο περνούν ο νωτιαίος μυελός και οι νευρικές ρίζες για να φτάσουν στο υπόλοιπο σώμα.
Εάν ο νωτιαίος μυελός ή οι νευρικές ρίζες πιεστούν, μπορεί να εμφανιστούν:
- Μυρμήγκιασμα, μούδιασμα και αδυναμία στα χέρια, στις παλάμες, στα πόδια ή στα πέλματα.
- Έλλειψη συντονισμού και δυσκολία στο περπάτημα.
- Απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου.
Πηγές: Mayo Clinic, PubMed, PMC, PubMed