Ένα παράξενο πείραμα προκάλεσε απορίες, όταν κανείς δεν κόλλησε γρίπη σε δωμάτιο γεμάτο ασθενείς, με τους επιστήμονες να εξηγούν τι ακριβώς συνέβη και ποιος ήταν ο καθοριστικός παράγοντας.
Η γρίπη πιέζει το ΕΣΥ- Έκκληση για εμβολιασμό από τον υπουργό Υγείας
Οι επιστήμονες έκαναν πείραμα για τον τρόπο μετάδοσης της γρίπης
Παγκοσμίως, ο ΠΟΥ αναφέρει ότι η δραστηριότητα της εποχικής γρίπης έχει αυξηθεί από τον Οκτώβριο 2025 και ότι στα δείγματα που ανιχνεύονται διεθνώς κυριαρχούν οι ιοί γρίπης τύπου Α. Ο ΠΟΥ επισημαίνει επίσης ότι σε πολλές περιοχές (ιδίως στο βόρειο ημισφαίριο) επικρατεί κυρίως ο υπότυπος A(H3N2), κάτι που συνδέεται με την εποχική άνοδο των αναπνευστικών λοιμώξεων τον χειμώνα.
Η φετινή εποχή της γρίπης είναι ιδιαίτερα σκληρή, εν μέρει λόγω της ταχείας εξάπλωσης μιας νέας παραλλαγής γνωστής ως subclade K. Καθώς τα κρούσματα αυξάνονται, μια νέα μελέτη προσφέρει εντυπωσιακές πληροφορίες για το πώς μεταδίδεται η γρίπη και πώς μπορεί να προστατευθεί κανείς από τη μόλυνση.
Για να κατανοήσουν καλύτερα πώς μεταδίδεται η γρίπη από άτομο σε άτομο, ερευνητές από τα University of Maryland Schools of Public Health and Engineering στο College Park και το School of Medicine στη Βαλτιμόρη σχεδίασαν ένα ασυνήθιστο πείραμα. Φοιτητές που είχαν ήδη προσβληθεί από γρίπη τοποθετήθηκαν σε δωμάτιο ξενοδοχείου μαζί με υγιείς μεσήλικες εθελοντές. Παρά τη στενή επαφή, κανένας από τους υγιείς συμμετέχοντες δεν μολύνθηκε.
«Αυτή την εποχή του χρόνου, φαίνεται ότι όλοι κολλάνε γρίπη. Και όμως η μελέτη μας έδειξε μηδενική μετάδοση, τι μας λέει αυτό για τον τρόπο που εξαπλώνεται η γρίπη και πώς να σταματήσουμε τα ξεσπάσματα;», δήλωσε ο Dr. Donald Milton, καθηγητής στο Τμήμα Global, Environmental and Occupational Health της Σχολής Δημόσιας Υγείας (SPH) και ειδικός στην αεροβιολογία λοιμωδών νοσημάτων, ο οποίος ήταν από τους πρώτους που εντόπισαν πώς να σταματήσει η εξάπλωση του COVID-19.
Στο «κόκκινο» η γρίπη το επόμενο διάστημα- Σε ετοιμότητα το ΕΣΥ
Γιατί δεν μεταδόθηκε η γρίπη
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στις 7 Ιανουαρίου στο PLOS Pathogens, αποτελεί την πρώτη ελεγχόμενη κλινική δοκιμή που εξετάζει λεπτομερώς τη μετάδοση της γρίπης μέσω του αέρα ανάμεσα σε άτομα που είχαν μολυνθεί φυσικά (όχι εργαστηριακά) και άτομα που δεν είχαν μολυνθεί. Ο Milton και ο συνάδελφός του Dr. Jianyu Lai διερεύνησαν αρκετούς λόγους για τους οποίους κανένας από τους εθελοντές δεν ασθένησε.
«Τα δεδομένα μας δείχνουν κάποιους βασικούς παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα μετάδοσης της γρίπης, ο βήχας είναι ένας από τους σημαντικότερους», δήλωσε ο Dr. Jianyu Lai, μεταδιδακτορικός ερευνητής που ηγήθηκε της ανάλυσης και συγγραφής της μελέτης.
Αν και οι μολυσμένοι φοιτητές είχαν υψηλά επίπεδα ιού στη ρινική τους κοιλότητα, ο Lai εξήγησε ότι έβηχαν σπάνια. Ως αποτέλεσμα, απελευθερωνόταν μικρή ποσότητα ιού στον αέρα.
Ο αερισμός έπαιξε επίσης καθοριστικό ρόλο. «Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας είναι ο αερισμός και η κίνηση του αέρα. Ο αέρας στο δωμάτιο του πειράματος αναδευόταν συνεχώς από θερμαντικό σώμα και αφυγραντήρα, με αποτέλεσμα η μικρή ποσότητα ιού στον αέρα να αραιώνεται», ανέφερε ο Lai.
Η ηλικία μπορεί να ήταν ακόμη ένας προστατευτικός παράγοντας. Σύμφωνα με τον Lai, οι μεσήλικες είναι γενικά λιγότερο ευάλωτοι στη γρίπη σε σχέση με τους νεότερους ενήλικες, κάτι που πιθανώς συνέβαλε στην απουσία κρουσμάτων.
Ειδικός προειδοποιεί: «Αυτός ο βήχας σχετίζεται με COVID – Δεν είναι γρίπη ή κρυολόγημα»
Τι σημαίνουν αυτά για την πρόληψη της γρίπης
Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι η μετάδοση μέσω του αέρα αποτελεί βασικό μηχανισμό εξάπλωσης της γρίπης. Ωστόσο, ο Milton τόνισε ότι για να αλλάξουν οι παγκόσμιες κατευθυντήριες οδηγίες για την πρόληψη λοιμώξεων απαιτούνται ισχυρά δεδομένα από τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές όπως αυτή. Η ερευνητική ομάδα συνεχίζει τη δουλειά της για να κατανοήσει καλύτερα πώς η γρίπη εξαπλώνεται μέσω της εισπνοής και σε ποιες συνθήκες αυτή η μετάδοση είναι πιο πιθανή.
Η απουσία μετάδοσης που παρατηρήθηκε στη μελέτη δίνει πολύτιμα στοιχεία για το πώς μπορεί κάποιος να μειώσει τον κίνδυνο μόλυνσης κατά τη διάρκεια της εποχής της γρίπης.
«Η στενή επαφή πρόσωπο-με-πρόσωπο σε εσωτερικούς χώρους με στάσιμο αέρα φαίνεται να είναι η πιο επικίνδυνη και είναι κάτι που κάνουμε συχνά. Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι φορητοί καθαριστές αέρα που όχι μόνο καθαρίζουν αλλά και κυκλοφορούν τον αέρα θα μπορούσαν να βοηθήσουν σημαντικά. Αλλά αν βρίσκεστε πολύ κοντά και κάποιος βήχει, ο καλύτερος τρόπος προστασίας είναι να φοράτε μάσκα, ειδικά N95», ανέφερε ο Milton.
Γρίπη και ιώσεις: Ασφυκτική πίεση στα νοσοκομεία – Υπερδιπλασιάστηκαν οι νοσηλείες
Πώς έγινε το πείραμα για τη γρίπη
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε απομονωμένο όροφο ξενοδοχείου στην περιοχή της Βαλτιμόρης και περιλάμβανε πέντε συμμετέχοντες με επιβεβαιωμένα συμπτώματα γρίπης και έντεκα υγιείς εθελοντές. Η μελέτη διεξήχθη σε δύο φάσεις κατά τα έτη 2023 και 2024. Παρόμοιο μοντέλο απομόνωσης είχε χρησιμοποιηθεί και σε προηγούμενες έρευνες, σε συνδυασμό με εξειδικευμένες τεχνικές ανάλυσης εκπνεόμενου αέρα που αναπτύχθηκαν από τον Milton και τους συναδέλφους του.
Οι συμμετέχοντες έζησαν στον απομονωμένο όροφο για δύο εβδομάδες, ακολουθώντας καθημερινές δραστηριότητες που μιμούνταν ρεαλιστικές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Αυτές περιλάμβαναν χαλαρές συζητήσεις και σωματικές δραστηριότητες όπως γιόγκα, διατάσεις και χορό. Οι μολυσμένοι συμμετέχοντες χειρίζονταν επίσης κοινά αντικείμενα όπως στυλό, tablet και μικρόφωνο, τα οποία στη συνέχεια κυκλοφορούσαν στην ομάδα.
Οι ερευνητές παρακολουθούσαν στενά τα συμπτώματα και συνέλεγαν καθημερινά ρινικά επιχρίσματα, δείγματα σάλιου και αίματος για να ελέγχουν την ύπαρξη μόλυνσης και την ανάπτυξη αντισωμάτων. Η έκθεση στον ιό μετρήθηκε τόσο στον αέρα που ανέπνεαν οι συμμετέχοντες όσο και στον αέρα του δωματίου. Δείγματα εκπνεόμενου αέρα συλλέγονταν καθημερινά με τη συσκευή Gesundheit II, που εφευρέθηκε από τον Milton και τους συναδέλφους του στο Harvard T.H. Chan School of Public Health.
Κρυολόγημα και γρίπη: Το κόλπο για να αναρρώσετε έως και 2 μέρες πιο γρήγορα
Γιατί έχει σημασία η έρευνα για τη γρίπη
Η ανεύρεση καλύτερων τρόπων περιορισμού των επιδημιών γρίπης παραμένει σημαντική δημόσια προτεραιότητα, σύμφωνα με τον Milton. Η γρίπη εξακολουθεί να αποτελεί τεράστιο βάρος για τα συστήματα υγείας παγκοσμίως. Κάθε χρόνο, έως και 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι μολύνονται από εποχική γρίπη.