Τόσο οι χαμηλές όσο και οι υψηλές τιμές τεστοστερόνης φαίνεται να σχετίζονται με μεγαλύτερο κίνδυνο αρρυθμίας στους άνδρες – Τι δείχνει νέα επιστημονική ανασκόπηση.
Καρδιά: Πώς διαφέρουν άνδρες και γυναίκες σε λειτουργία, κίνδυνο και συμπτώματα καρδιακών παθήσεων
Πώς η τεστοστερόνη επηρεάζει την υγεία της καρδιάς
Νέα δεδομένα φέρνουν στο προσκήνιο τη σχέση ανάμεσα στα επίπεδα τεστοστερόνης και την κολπική μαρμαρυγή. Σύμφωνα με ανασκόπηση της υπάρχουσας επιστημονικής βιβλιογραφίας, ο κίνδυνος μπορεί να αυξάνεται όταν η τεστοστερόνη βρίσκεται είτε σε πολύ χαμηλά είτε σε πολύ υψηλά επίπεδα, ενισχύοντας την ανάγκη εξατομίκευσης της θεραπείας υποκατάστασης.
Η σχέση ανάμεσα στην τεστοστερόνη και την υγεία της καρδιάς φαίνεται να είναι πιο σύνθετη από όσο θα μπορούσε να θεωρηθεί. Άνδρες με χαμηλά αλλά και με υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης ενδέχεται να αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης κολπικής μαρμαρυγής.
Αυτό είναι ένα από τα βασικά συμπεράσματα ανασκόπησης των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων για την τεστοστερόνη και την καρδιακή υγεία, η οποία δημοσιεύθηκε στο Journal of the Endocrine Society.
Καρδιολόγος αποκαλύπτει την Νο1 τροφή που αποφεύγει: «Δεν την αγγίζω καν»
Τεστοστερόνη και κολπική μαρμαρυγή: Γιατί η σωστή δόση έχει σημασία
Η θεραπεία υποκατάστασης τεστοστερόνης χρησιμοποιείται ευρέως σε μεσήλικες και μεγαλύτερους άνδρες. Την ίδια στιγμή, η κολπική μαρμαρυγή αποτελεί διαταραχή του καρδιακού ρυθμού που αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και μπορεί να απαιτεί μακροχρόνια θεραπευτική αντιμετώπιση.
Ο συν-συγγραφέας της ανασκόπησης Rajat S. Barua, M.D., Ph.D., από το Kansas City Veterans Affairs Medical Center, εξηγεί:
«Η θεραπεία υποκατάστασης τεστοστερόνης συνταγογραφείται ευρέως σε μεσήλικες και μεγαλύτερους σε ηλικία άνδρες, ενώ η κολπική μαρμαρυγή είναι μια διαταραχή του καρδιακού ρυθμού που αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και συχνά απαιτεί τη διά βίου λήψη αντιπηκτικής αγωγής. Η εργασία μας εξέτασε τα υπάρχοντα στοιχεία σχετικά με το κατά πόσο η θεραπεία με τεστοστερόνη είναι ασφαλής ή μη ασφαλής σε σχέση με την κολπική μαρμαρυγή, καθώς και το εύρος των επιπέδων τεστοστερόνης που συνδέεται με τον χαμηλότερο κίνδυνο».
Στη συνέχεια πρόσθεσε: «Τόσο η υπερβολικά χαμηλή όσο και η υπερβολικά υψηλή τεστοστερόνη φαίνεται να αυξάνουν τον κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής, μέσω διαφορετικών βιολογικών μηχανισμών, πράγμα που σημαίνει ότι τόσο η δόση όσο και το επιδιωκόμενο επίπεδο έχουν σημασία. Αυτό που υποστηρίζει η ανασκόπηση είναι ότι η θεραπεία θα πρέπει να εξατομικεύεται και να παρακολουθείται».
Χαρακτηριστικά είναι και τα ευρήματα προηγούμενης μελέτης που βασίστηκε σε δεδομένα 173.498 ανδρών ηλικίας 37 έως 73 ετών από τη UK Biobank, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για περίπου 11 χρόνια. Στο διάστημα αυτό καταγράφηκαν 11.368 περιστατικά κολπικής μαρμαρυγής. Οι ερευνητές διαπίστωσαν και τότε ότι τα χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης συνδέονταν με αυξημένο κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής, ενώ αυξημένος κίνδυνος παρατηρήθηκε επίσης με υψηλότερα επίπεδα υπολογιζόμενης ελεύθερης τεστοστερόνης.
Το «σχήμα U» και ο κίνδυνος αρρυθμίας
Αξιολογώντας τα διαθέσιμα —και σε ορισμένες περιπτώσεις αντικρουόμενα— στοιχεία, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η σχέση μεταξύ τεστοστερόνης και κολπικής μαρμαρυγής φαίνεται να ακολουθεί ένα μοτίβο σε σχήμα U.
Στις δύο άκρες του βρίσκονται οι χαμηλές και οι υψηλές τιμές τεστοστερόνης, οι οποίες συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής. Αντίθετα, ο χαμηλότερος κίνδυνος φαίνεται να εντοπίζεται περίπου στο μέσο του φυσιολογικού εύρους.
Σύμφωνα με τον Barua, το συγκεκριμένο μοτίβο υποστηρίζεται από δύο διαφορετικές κατηγορίες επιστημονικών στοιχείων: Από μεγάλες πληθυσμιακές μελέτες και, από το 2025, από εργαστηριακές έρευνες.
Τα εργαστηριακά δεδομένα δείχνουν ότι τόσο τα χαμηλά όσο και τα υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης μπορούν να επηρεάζουν τα καρδιακά κύτταρα, αλλά μέσω δύο διαφορετικών μηχανισμών.
Ποιο εύρος τεστοστερόνης προτείνουν οι συγγραφείς
Για τους άνδρες που χρειάζονται θεραπεία υποκατάστασης τεστοστερόνης, οι συγγραφείς θεωρούν ότι ο θεραπευτικός στόχος δεν θα πρέπει να είναι η αύξηση των επιπέδων προς το ανώτερο όριο του φυσιολογικού εύρους.
Αντίθετα, αναφέρουν ότι οι κλινικοί γιατροί θα πρέπει να στοχεύουν στην αποκατάσταση της ολικής τεστοστερόνης περίπου στα 350–550 ng/dL, δηλαδή στο μέσο του φυσιολογικού εύρους.
Παράλληλα, προτείνεται η χρήση σκευασμάτων σταθερής αποδέσμευσης και η εφαρμογή δομημένης παρακολούθησης κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική διευκρίνιση: Το θεραπευτικό εύρος των 350–550 ng/dL προκύπτει από δεδομένα μελετών παρατήρησης και δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί προοπτικά.
Το τεστ των 2 λεπτών που μπορεί να αποκαλύψει αν θα πάθετε έμφραγμα, σύμφωνα με μελέτη
Τι πρέπει να παρακολουθείτε στη θεραπεία με τεστοστερόνη
Οι συγγραφείς περιγράφουν συγκεκριμένους τρόπους με τους οποίους μπορεί να εξατομικεύεται η θεραπεία και να γίνεται συστηματικότερη η παρακολούθηση των ανδρών που χρειάζονται τεστοστερόνη:
- Υπολογισμός της ελεύθερης τεστοστερόνης όταν η Sex Hormone-Binding Globulin (SHBG) βρίσκεται εκτός φυσιολογικών ορίων.
- Προτίμηση σκευασμάτων με σταθερή φαρμακοκινητική αντί για σκευάσματα βραχείας δράσης σε άνδρες με αυξημένο καρδιαγγειακό ή αρρυθμικό κίνδυνο.
- Διατήρηση του αιματοκρίτη σε φυσιολογικά επίπεδα ως βασικού περιοριστικού παράγοντα ασφαλείας για τη δοσολογία.
- Διαστρωμάτωση του κινδύνου πριν από την έναρξη της θεραπείας, με αντιμετώπιση παραγόντων όπως η παχυσαρκία, η υπνική άπνοια, η υπέρταση και η κατανάλωση αλκοόλ.
- Παρακολούθηση του καρδιακού ρυθμού, του αιματοκρίτη και της αρτηριακής πίεσης, καθώς και της νεφρικής και ηπατικής λειτουργίας.
Τι σημαίνουν στην πράξη τα ευρήματα
Τα δεδομένα της ανασκόπησης ενισχύουν την άποψη ότι στη θεραπεία με τεστοστερόνη δεν έχει σημασία μόνο η αντιμετώπιση των χαμηλών επιπέδων, αλλά και το επίπεδο στο οποίο τελικά φτάνει η ορμόνη.
Η πιθανή σχέση σχήματος U δείχνει ότι και οι δύο ακραίες καταστάσεις —πολύ χαμηλή και πολύ υψηλή τεστοστερόνη— μπορεί να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής.
Οι ίδιοι οι συγγραφείς, πάντως, επισημαίνουν έναν ουσιαστικό περιορισμό. Η εργασία αποτελεί αφηγηματική ανασκόπηση της ήδη υπάρχουσας επιστημονικής βιβλιογραφίας και όχι μετα-ανάλυση. Επομένως, τα συμπεράσματα που προκύπτουν είναι ερμηνευτικά.
Πώς επιβαρύνει η ζέστη την καρδιά: Μέτρα προστασίας και πότε χρειάζεται να προσαρμοστεί η αγωγή
Στην εργασία συμμετείχαν επίσης ο Anand Reddy Maligireddy από το University of Kansas Medical Center στο Kansas City του Kansas και η Shumedha T. Barua από το Kansas City VA Medical Center.