Επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η επιστροφή σε υγιεινή διατροφή βελτιώνει τη λειτουργία του εγκεφάλου, όμως οι επιπτώσεις από τρόφιμα με πολλή ζάχαρη ίσως δεν εξαφανίζονται πλήρως.
Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά την αναισθησία – Πώς επηρεάζονται η μνήμη και το μυαλό
Η ανθυγιεινή διατροφή αφήνει σημάδια στον εγκέφαλο
Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι λίγες εβδομάδες υγιεινής διατροφής αρκούν για να «σβήσουν» τις συνέπειες του junk food. Νέα επιστημονική μελέτη όμως δείχνει ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη, καθώς οι διατροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη φαίνεται να αφήνουν μακροχρόνιο αποτύπωμα στη μνήμη και τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα έχουν συνδεθεί εδώ και χρόνια με προβλήματα όπως η παχυσαρκία, οι καρδιοπάθειες και ο διαβήτης τύπου 2. Πλέον, όμως, οι επιστήμονες στρέφουν όλο και περισσότερο την προσοχή τους και στις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν στον εγκέφαλο.
Νέα μελέτη αποκάλυψε ότι οι δίαιτες με πολλά λιπαρά και πρόσθετη ζάχαρη επηρεάζουν σημαντικά τη μνήμη και τη μάθηση. Παρότι η μετάβαση σε πιο υγιεινή διατροφή φαίνεται να βοηθά, η αποκατάσταση δεν είναι πάντα πλήρης.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο εγκέφαλος μπορεί να ανακάμπτει σε κάποιο βαθμό, όμως οι βλάβες που προκαλούνται από μακροχρόνια κακή διατροφή ίσως παραμένουν για πολύ περισσότερο απ’ όσο πιστεύαμε.
Κρατάτε ακόμα σημειώσεις στο χαρτί και όχι στο κινητό; Ιαπωνική μελέτη αποκαλύπτει τι σημαίνει αυτό
Τι έδειξαν οι δοκιμές
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε 27 διαφορετικές μελέτες σε τρωκτικά.
Στα πρώτα στάδια των πειραμάτων, τα ζώα κατανάλωναν τροφές πλούσιες σε λιπαρά, ζάχαρη ή συνδυασμό και των δύο. Αργότερα, οι ερευνητές αντικαθιστούσαν αυτές τις τροφές με πιο υγιεινή διατροφή και κατέγραφαν τις αλλαγές στη συμπεριφορά και τη μνήμη.
Τα αποτελέσματα συγκρίθηκαν με δύο άλλες ομάδες: Ζώα που συνέχισαν να τρώνε junk food και ζώα που ακολουθούσαν εξαρχής ισορροπημένη διατροφή.
Η μεγαλύτερη βελτίωση παρατηρήθηκε στη μνήμη. Όσα ζώα επέστρεψαν σε πιο υγιεινό τρόπο διατροφής τα πήγαν καλύτερα σε τεστ μάθησης και ανάκλησης πληροφοριών.
Ωστόσο, δεν έφτασαν ποτέ τα επίπεδα απόδοσης εκείνων που δεν είχαν εκτεθεί ποτέ σε ανθυγιεινή διατροφή.
6 συνήθειες των super-agers που κρατούν μυαλό και σώμα νέα μετά τα 60
Ο ρόλος του ιππόκαμπου
Οι επιστήμονες έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στον ιππόκαμπο, περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται άμεσα με τη μνήμη και τη μάθηση.
Η συγκεκριμένη περιοχή φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στις επιδράσεις της κακής διατροφής, καθώς επηρεάζεται έντονα από τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες που προκαλούν τα επεξεργασμένα τρόφιμα.
Αυτό εξηγεί γιατί τα προβλήματα μνήμης εμφανίζονται συχνά μετά από παρατεταμένες περιόδους κακής διατροφής, αλλά και γιατί η ανάκαμψη μπορεί να απαιτεί πολύ χρόνο.
Η ζάχαρη φαίνεται να είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της μελέτης ήταν ότι η ζάχαρη είχε πιο επίμονες επιδράσεις από τα λιπαρά.
Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα ζώα που είχαν καταναλώσει κυρίως λιπαρές τροφές παρουσίασαν πιο καθαρή βελτίωση όταν επέστρεψαν σε υγιεινή διατροφή.
Αντίθετα, στις περιπτώσεις όπου η διατροφή περιείχε πολλή πρόσθετη ζάχαρη, η αποκατάσταση της μνήμης ήταν περιορισμένη.
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Dr. Simone Rehn από το University of Technology Sydney, ανέφερε:
«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι η βελτίωση της ποιότητας της διατροφής ωφελεί πράγματι τη μνήμη».
Ωστόσο, όπως εξήγησε:
«Όμως αυτές οι βελτιώσεις ήταν ατελείς. Ακόμη και μετά από εβδομάδες υγιεινής διατροφής, η μνήμη δεν επέστρεψε στα επίπεδα των ζώων που δεν είχαν ποτέ ακολουθήσει ανθυγιεινή διατροφή».
Πώς να μειώσετε τη «βιολογική ηλικία» του εγκεφάλου σας: Οι 5 τρόποι που κάνουν τη διαφορά
Τα βασικά ευρήματα της έρευνας
- Η υγιεινή διατροφή βοήθησε στη βελτίωση της μνήμης
- Η πλήρης αποκατάσταση δεν επιτεύχθηκε
- Οι δίαιτες με πολλή ζάχαρη είχαν τις χειρότερες επιπτώσεις
- Ο ιππόκαμπος επηρεάστηκε σημαντικά
- Οι αλλαγές στη διάθεση και στο άγχος δεν βελτιώθηκαν ιδιαίτερα
Οι επιπτώσεις ίσως διαρκούν περισσότερο
Οι ερευνητές κατέγραψαν ακόμη ένα ενδιαφέρον στοιχείο.
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα ζώα που είχαν περάσει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα καταναλώνοντας junk food εμφάνισαν πιο έντονες βελτιώσεις όταν άλλαξαν διατροφή.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αυτό πιθανότατα συνέβη επειδή ξεκινούσαν από πολύ χειρότερη κατάσταση, άρα υπήρχε μεγαλύτερο περιθώριο ανάκαμψης.
Παρά τη σχετική βελτίωση, οι επιδόσεις τους παρέμειναν χαμηλότερες σε σχέση με εκείνα που τρέφονταν πάντα σωστά.
Τι συνέβη με τη διάθεση και την ψυχική υγεία
Παρότι η μνήμη έδειξε σημάδια αποκατάστασης, το ίδιο δεν συνέβη στον τομέα της ψυχικής κατάστασης.
Η μελέτη βρήκε ελάχιστες ενδείξεις ότι η αλλαγή διατροφής βελτίωσε το άγχος, τη διάθεση, το κίνητρο ή τα επίπεδα δραστηριότητας.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η απομάκρυνση από τροφές με έντονη «ανταμοιβή», όπως τα γλυκά και το junk food, μπορεί να προκαλεί πρόσθετο στρες στον οργανισμό.
Παράλληλα, σημείωσαν ότι απαιτούνται περισσότερες έρευνες για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα γύρω από τη σχέση διατροφής και ψυχικής υγείας.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους ανθρώπους
Αν και η μελέτη βασίστηκε σε ζώα, οι ειδικοί θεωρούν ότι τα αποτελέσματα δίνουν σημαντικές ενδείξεις και για τον άνθρωπο.
Ο Dr. Mike Kendig, ανώτερος συγγραφέας της έρευνας, εξήγησε:
«Υπάρχει η κοινή πεποίθηση ότι οι επιπτώσεις της ανθυγιεινής διατροφής αντιστρέφονται εύκολα».
Και πρόσθεσε:
«Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι, τουλάχιστον όσον αφορά τη μνήμη, η εικόνα ίσως είναι πιο περίπλοκη, ειδικά όταν οι διατροφές περιέχουν πολλή πρόσθετη ζάχαρη».
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η προστασία του εγκεφάλου από νωρίς ίσως αποδειχθεί πιο σημαντική από την προσπάθεια αποκατάστασης των βλαβών αργότερα στη ζωή.
6,5 ώρες ύπνου δεν είναι αρκετές – Ειδικοί προτείνουν 4 τρόπους για να κοιμάστε περισσότερο
Παρότι η υγιεινή διατροφή μπορεί να βοηθήσει σημαντικά, η επιστήμη δείχνει ότι ορισμένες επιπτώσεις του junk food πιθανόν να παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.