Έχετε ποτέ φύγει από το σπίτι αναρωτώμενοι αν κλείσατε το μάτι της κουζίνας ή αν κλείσατε το φως; Η ιαπωνική μέθοδος «shisa kanko» προσφέρει μια απλή λύση που δουλεύει. Μάθετε πώς λειτουργεί για να μην ξεχάσετε τίποτα άλλο και να διατηρήσετε τη μνήμη σας ισχυρή.
6,5 ώρες ύπνου δεν είναι αρκετές – Ειδικοί προτείνουν 4 τρόπους για να κοιμάστε περισσότερο
Πώς το «shisa kanko» μπορεί να βελτιώσει την προσοχή και τη μνήμη σας
«Το shisa kanko σημαίνει ουσιαστικά “δείχνω και φωνάζω“… και χρησιμοποιείται για να βελτιώσει την προσοχή και ακρίβεια», εξηγεί η Αμερικανίδα θεραπεύτρια Joy Gallon, σύμφωνα με το Huff Post. Με το να δείχνετε ένα αντικείμενο και να λέτε το όνομά του δυνατά, ενεργοποιείτε πολλές αισθήσεις ταυτόχρονα.
Αυτό έχει σημασία γιατί, γιατί σύμφωνα με την Αμερικανίδα θεραπεύτρια Rachael Bloom, «ο εγκέφαλος πρέπει να δει κάτι, να πει κάτι και να κάνει κάτι», μειώνοντας τα λάθη μέσω πολλαπλών «εφεδρικών» συστημάτων. Έρευνα από το Japan’s Railway Technical Research Institute διαπίστωσε ότι αυτή η μέθοδος μείωσε το ανθρώπινο σφάλμα κατά σχεδόν 85%.
Επίσης, ενισχύει τη δραστηριότητα του εγκεφάλου σε περιοχές που συνδέονται με τη λογική και τον μελλοντικό σχεδιασμό. Δεδομένου ότι οι καθημερινές συνήθειες συχνά λειτουργούν στον «αυτόματο πιλότο», η προσθήκη αυτών των μικρών, συνειδητών ενεργειών μπορεί να βελτιώσει τη συγκέντρωση, να αποτρέψει λάθη και να ενισχύσει τη μνήμη στην καθημερινή ζωή.
Γιατί χάνουμε τη μνήμη μας; Επιστήμονες ανακάλυψαν την πρωτεΐνη που γερνάει τον εγκέφαλο
Πόσο αποτελεσματικά είναι τα πολυτροπικά συστήματα για προσοχή και μνήμη
Μελέτη του 2025 με τίτλο “Attention, Action, and Memory: How Multi-modal Interfaces and Cognitive Load Alter Information Retention” διαπίστωσε ότι η πολυτροπική αλληλεπίδραση ταίριαζε με τη βραχυπρόθεσμη συγκράτηση, αλλά αύξησε το γνωστικό φορτίο, οδηγώντας σε σημαντικά χειρότερη μνήμη μετά από 24 ώρες σε σύγκριση με τη χρήση trackpad.
Άλλες πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι ο συνδυασμός πολλαπλών εισροών όπως κείμενο, ήχος και εικόνα μπορεί να βελτιώσει το πώς τα συστήματα αποδίδουν και «σκέφτονται», αλλά δεν είναι πάντα καλύτερος για τους ανθρώπους.
Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι η πολυτροπική αλληλεπίδραση μπορεί να αυξήσει την πνευματική προσπάθεια και να μειώσει τη μακροπρόθεσμη μνήμη, ακόμη και αν η βραχυπρόθεσμη κατανόηση παραμένει ίδια. Στην τεχνητή νοημοσύνη, η προσθήκη συστημάτων μνήμης και προσοχής βοηθά τα μοντέλα να λειτουργούν πιο γρήγορα και με μεγαλύτερη ακρίβεια, ειδικά σε σύνθετες εργασίες.
- Τα συστήματα AI με βάση τη μνήμη βελτίωσαν την ακρίβεια και την αποδοτικότητα
- Η προσοχή βοηθά στον συνδυασμό εισροών αλλά απαιτεί προσεκτική ισορροπία
- Τα πολυτροπικά μοντέλα αποδίδουν καλύτερα από τα μονοτροπικά σε πραγματικές εργασίες
Περνάει πράγματι η ζωή μπροστά από τα μάτια κάποιου όταν πεθαίνει; Τι απαντούν οι έρευνες
Πώς μπορεί το shisa kanko να βοηθήσει άτομα με ΔΕΠΥ
Αυτή η μέθοδος μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για άτομα με ΔΕΠΥ ή άλλες μορφές νευροδιαφορετικότητας που επηρεάζουν τη συγκέντρωση και τη μνήμη. «Όταν ο εγκέφαλος με ΔΕΠΥ βιώνει διέγερση, βιώνει και ρύθμιση», εξηγεί ο Αμερικανός θεραπευτής με ειδίκευση στη ΔΕΠΥ Billy Roberts. Με την ενεργοποίηση πολλαπλών αισθήσεων, η προσοχή βελτιώνεται και οι πληροφορίες απομνημονεύονται πιο εύκολα. Το συγκρίνει με την ενεργητική ακρόαση – η επανάληψη βοηθά τον εγκέφαλο να κωδικοποιήσει καλύτερα την πληροφορία.
Απλές υπενθυμίσεις συχνά δεν αρκούν, αφού «η εκτελεστική λειτουργία είναι μειωμένη… σχεδιασμός, οργάνωση, έναρξη δράσης, μνήμη», προσθέτει η Αμερικανίδα ψυχοθεραπεύτρια Terry Matlen. Γι’ αυτό πολλοί χρησιμοποιούν μικρά «κόλπα» όπως το να τραγουδούν πράγματα που θέλουν να θυμηθούν ή να μιλούν δυνατά. «Μπορείτε να προσθέσετε μια άλλη τεχνική… όπως να χτυπάτε ελαφρά τον καρπό σας… ή να δείχνετε με το δάχτυλο και να το εκφράζετε με λόγια», τεχνικές αντίστοιχες με το shisa kanko.
Ορισμένοι ειδικοί προτείνουν επίσης ότι η ντοπαμίνη μπορεί να παίζει ρόλο. «Οι διεργασίες που έχουν να κάνουν με τη φωνή και τις φωνητικές χορδές – όπως το να σιγοτραγουδάτε ή το να τραγουδάτε – μπορεί να αυξήσουν τα επίπεδα ντοπαμίνης και να βελτιώσουν τη συγκέντρωση», λέει ο Roberts. Ωστόσο, δεν πρόκειται απλώς για το να κάνετε θόρυβο.
Αυτές οι ενέργειες βοηθούν στη ρύθμιση του εαυτού και στην ηρεμία του νευρικού συστήματος, εξηγεί η Rachael Bloom. Ακόμη και μικρά επιτεύγματα μπορούν να ενισχύσουν το κίνητρο. «Κάθε φορά που διαγράφουμε έστω και ένα μικρό πράγμα από τη λίστα των υποχρεώσεών μας, νιώθουμε μια έκρηξη ντοπαμίνης», λέει η Αμερικανίδα σύμβουλος Anna Dearmon Kornick.
Εγκέφαλος: Το μυστικό των SuperAgers για μνήμη που αντέχει στον χρόνο
Πρακτικοί τρόποι να εφαρμόσετε τη μέθοδο στην καθημερινότητα
Το shisa kanko μπορεί να προσαρμοστεί με απλούς και πρακτικούς τρόπους. Η Αμερικανίδα productivity coach, Rashelle Isip, προτείνει να το χρησιμοποιείτε για να ενισχύετε καθημερινές ενέργειες – για παράδειγμα, λέγοντας κάτι δυνατά, χτυπώντας τα δάχτυλα ή γράφοντας μια γρήγορη σημείωση. Ο στόχος είναι να βάλετε «στοπ» στον αυτόματο πιλότο και να φέρετε συνειδητή προσοχή στις καθημερινές εργασίες.
Αυτό μπορεί να είναι τόσο απλό όσο το να δείχνετε την πόρτα και να λέτε «κλείδωσα την πόρτα» ή να ονομάζετε αντικείμενα όπως τα «κλειδιά» και το «πορτοφόλι» πριν φύγετε. Σύμφωνα με τη Bloom, αυτό λειτουργεί ιδιαίτερα καλά για εργασίες που είναι «επαναλαμβανόμενες, βαρετές και μη επείγουσες», δηλαδή εκείνες που τα άτομα με ΔΕΠΥ είναι πιο πιθανό να ξεχάσουν.
Η μέθοδος μπορεί επίσης να βοηθήσει σε στιγμές στρες. Η Isip προτείνει φράσεις όπως «πάρε μια βαθιά ανάσα» ή «ας επιστρέψουμε πίσω στο θέμα μας», δηλαδή αυτό της επανασυγκέντρωσης. Η Gallon επισημαίνει τεχνικές ενσυνειδητότητας, όπως το να ονομάζετε τι βλέπετε, τι ακούτε ή τι νιώθετε, για να βελτιώσετε τη συγκέντρωση και να μειώσετε τις αρνητικές σκέψεις. Σημειώνει ότι το shisa kanko μπορεί ακόμη και να λειτουργήσει ως «hack συνήθειας» ενάντια σε συμπεριφορές όπως το doomscrolling.
Μπορεί επίσης να υποστηρίξει την έναρξη εργασιών. Η Matlen δίνει ένα παράδειγμα – κάποιος που νιώθει συντετριμμένος καθαρίζοντας το γραφείο του μπορεί να δείξει και να πει, «θα βάλω αυτή τη σελίδα σε αυτόν τον φάκελο», και μετά να συνεχίσει βήμα-βήμα. Αυτή η προσέγγιση μπορεί να μειώσει την αναβλητικότητα και το άγχος.
Σας λένε ότι κρατάτε κακία; Τι σημαίνει όταν δεν ξεχνάτε παλιούς καυγάδες
Ωστόσο, η ποικιλία έχει σημασία. Η επανάληψη της ίδιας ακριβώς ενέργειας κάθε φορά μπορεί να την κάνει ξανά μέρος του αυτόματου πιλότου, προειδοποιεί η Kornick. Η αλλαγή της συμπεριφοράς τη διατηρεί αποτελεσματική. Τελικά, το shisa kanko είναι ευέλικτο. «Κάθε περίπτωση ΔΕΠΥ είναι διαφορετική», λέει ο Roberts. Αν μια τεχνική λειτουργεί, κρατήστε τη. Αν όχι, δοκιμάστε κάτι άλλο.
Πηγές: HuffPost, Arxiv, ACM, MDPI, ResearchGate