Οι people pleasers, όσοι δηλαδή δυσκολεύονται να πουν «όχι», δεν χορεύουν ποτέ μόνοιστον χορό της επικοινωνίας. Ποιος είναι ο pleader, ο παρτενέρ τους;
Μην δημιουργήσετε ένα ναρκισσιστικό τέρας: Πώς να μεγαλώσετε ένα υπεύθυνο παιδί, σύμφωνα με ειδικό
People pleasers: Ποιος είναι ο pleader και πώς τους επηρεάζει
Μια ολόκληρη βιομηχανία συμβουλών υπόσχεται να μάθει τον people pleaser να λέει «όχι». «Ο people pleaser είναι το μισό ενός χορού. Το άλλο μισό, ο pleader, σχεδόν ποτέ δεν κατονομάζεται», γράφει ο Αμερικανός ψυχολόγος και συγγραφέας Scott Barry Kaufman, στο Psychology Today.
Ο pleader δεν είναι απαραίτητα ένα «τοξικό» άτομο. Συνεχίζει να ζητά πράγματα ακόμη και αφού ακούσει το «όχι» σας, αναγνωρίζοντας το όριό σας στη μία πρόταση και αμφισβητώντας το στην επόμενη.
Τι δείχνουν οι πρόσφατες έρευνες για τους people pleasers
Οι έρευνες των τελευταίων ετών συνδέουν τη διαρκή προσπάθεια να ευχαριστούμε τους άλλους με χαμηλότερη ψυχική ευεξία.
9 φράσεις που λένε συχνά όσοι δυσκολεύονται να δεσμευτούν
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο “The Mental Health Implications of People-Pleasing: Psychometric Properties and Latent Profiles of the Chinese People-Pleasing Questionnaire”, σε 2.203 φοιτητές οι πιο έντονες τάσεις να ευχαριστούν τους άλλους συνδέθηκαν με χαμηλότερη ψυχική ευεξία.
- Σύμφωνα με τη μετα-ανάλυση του 2024 με τίτλο “Narcissism and Wellbeing: A Cross-Cultural Meta-Analysis”, ο ευάλωτος ναρκισσισμός συνδέθηκε με χαμηλότερη ευεξία, σε αντίθεση με τον μεγαλοπρεπή ναρκισσισμό.
- Σύμφωνα με το άρθρο του 2025 με τίτλο “The four pathways of assertiveness: a multidimensional framework for enhancing individual well-being”, η διεκδικητικότητα περιλαμβάνει συνειδητές στρατηγικές που μπορούν να ενισχύσουν την ευεξία.
5 μοτίβα στη συμπεριφορά που αποκαλύπτουν ότι κάποιος είναι pleader
Ο ψυχολόγος έχει δημοσιεύσει έρευνες για τον ευάλωτο ναρκισσισμό, που συνδυάζει ντροπή, αίσθηση ότι κάποιος δικαιούται ιδιαίτερη μεταχείριση, δυσπιστία και υπερευαισθησία στην κριτική. Οι pleaders εκφράζουν τη δυσφορία τους με τρόπο που κάνει το «όχι» σας να φαίνεται αιτία του πόνου τους.
1. Φέρνεί τους άλλους με το μέρος του
Πριν καν συζητήσουν μαζί σας ένα θέμα, έχουν ήδη προσπαθήσει να φέρουν κοινούς γνωστούς με το μέρος τους. Μόλις ξεκινήσει η αντιπαράθεση, επικαλούνται και τις ενισχύσεις, με επιχειρήματα όπως «η αδελφή σου συμφωνεί μαζί μου».
2. Είναι δραματικός
«Τα κάνω όλα εγώ εδώ μέσα». Το λένε με τέτοια βεβαιότητα, σαν να πρόκειται για αδιαμφισβήτητο γεγονός, και επιλέγουν λέξεις που σας κάνουν να νιώθετε ένοχοι επειδή δεν τους δίνετε διαρκώς την προσοχή που θέλουν.
3. Παρουσιάζει όσα δεν έκανε ως χάρη
Λένε ότι θα τηλεφωνήσουν, αλλά τελικά δεν το κάνουν. «Δεν ήθελα να σε πιέσω», σας λένε στη συνέχεια, παρουσιάζοντας την αθέτηση της υπόσχεσής τους ως ένδειξη φροντίδας.
4. Λέει ότι εκφράζει απλώς τη γνώμη του, αλλά συνεχίζει να πιέζει καταστάσεις
«Δεν σου λέω τι να κάνεις, αλλά δεν σου πηγαίνει καθόλου αυτό το γένι». Το λένε με φιλικό τόνο, αλλά την ίδια στιγμή σας προτρέπουν να το ξυρίσετε.
11 φράσεις που λένε όσοι προσπαθούν να φανούν έξυπνοι αλλά δεν είναι
5. Στοχεύει στο ευάλωτο σημείο σας
Οι people pleasers βασανίζονται συχνά από το ερώτημα «είμαι καλός άνθρωπος;» και οι pleaders το γνωρίζουν. Λένε, με ήρεμο τόνο, «μακάρι να νοιαζόσουν λίγο περισσότερο» ή «μερικές φορές είσαι τόσο ψυχρός». Και αυτό μπορεί να έχει αποτέλεσμα.
Τίποτα από όλα αυτά δεν γίνεται απαραίτητα συνειδητά. Αυτές οι συμπεριφορές μπορεί να λειτουργούν ως στρατηγικές επιβίωσης, χωρίς το άτομο να αντιλαμβάνεται πλήρως τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει τους άλλους.
Πώς βρίσκουν ο ένας τον άλλον
Οι «κεραίες» του pleader είναι στραμμένες προς ανθρώπους που δυσκολεύονται να πουν ξεκάθαρα «όχι», ενώ οι people pleasers συχνά αναζητούν κάποιον που τους έχει ανάγκη. Μάλιστα, οι δύο συμπεριφορές μπορεί να έχουν τις ρίζες τους στην ίδια οικογένεια, όπου ένας γονέας απαιτούσε από όλους να προσαρμόζονται διαρκώς στις συναισθηματικές του ανάγκες, μεγαλώνοντας παιδιά που υιοθέτησαν τον έναν ρόλο, τον άλλον ή και τους δύο.
Ποια είναι η διέξοδος για τους δύο ρόλους
Οι people pleasers καλούνται να εμπιστεύονται το «ραντάρ» τους, χωρίς να αναζητούν πρώτα επιβεβαίωση από κάποιον άλλον. Η βασική τους δυσκολία είναι η αβεβαιότητα για το αν αντιλαμβάνονται σωστά μια κατάσταση και αν η αντίδρασή τους είναι δικαιολογημένη. «Το ζητούμενο είναι να αποδεχτείτε ότι η σωστή εκτίμησή σας αρκεί», σημειώνει ο ειδικός.
Αφασία: Τα συμπτώματα που επηρεάζουν την επικοινωνία αλλά όχι τη νοημοσύνη
Η βαθύτερη προσπάθεια αφορά τον υγιή εγωισμό, τον οποίο ο Kaufman μελέτησε με μια κλίμακα που ανέπτυξε μαζί με τον Emanuel Jauk. Σε δύο μελέτες, ο υγιής εγωισμός συνδέθηκε με καλύτερη ψυχική ευεξία, μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή και υψηλότερη αυτοεκτίμηση. Αντίθετα, ο παθολογικός αλτρουισμός, δηλαδή η χρόνια υπερβολική προσφορά βοήθειας ακόμη και όταν οι άλλοι δεν την επιθυμούν, αναδείχθηκε ως ο ισχυρότερος παράγοντας πρόβλεψης της κατάθλιψης.
Οι pleaders καλούνται να ζητούν ευθέως αυτό που θέλουν, χωρίς πίεση, και να δέχονται το «όχι» ως οριστική απάντηση. Η δυσφορία τους μπορεί να είναι πραγματική, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι άλλοι τους οφείλουν κάτι. Μέσα σε υγιείς σχέσεις μπορούν να διαπιστώσουν ότι οι άνθρωποι πράγματι λένε «ναι», όταν έχουν την ελευθερία να επιλέξουν.
Η πιο υγιής σχέση, καταλήγει ο ψυχολόγος, είναι εκείνη στην οποία και οι δύο έχουν αφήσει πίσω τους παλιούς ρόλους. Ζητούν ευθέως ό,τι θέλουν, παίρνουν ξεκάθαρες απαντήσεις και μπορούν να αποχωρήσουν χωρίς να χάνουν τον εαυτό τους.
Πηγές: Psychology Today, PsyCh Journal, PMC, Frontiers in Psychology