Από τη ντοπαμίνη και την τεστοστερόνη μέχρι την ανακούφιση από τον πόνο και τις αλλαγές στη συνείδηση, οι επιστήμονες αποκαλύπτουν τι πραγματικά συμβαίνει κατά τον οργασμό.
Μπορεί ο αυνανισμός πριν τον ύπνο να σας βοηθήσει να κοιμηθείτε καλύτερα; Τι έδειξε μελέτη
Ο εγκέφαλος ξεχωρίζει διαφορετικά είδη διέγερσης
Ο οργασμός συνδέεται κυρίως με την απόλαυση, όμως πίσω από αυτή την εμπειρία κρύβεται μια σύνθετη αλληλουχία νευρολογικών, ορμονικών και σωματικών αντιδράσεων.
Επιστημονικά περιγράφεται ως μια σειρά ρυθμικών συσπάσεων, που αρχικά απέχουν περίπου 0,8 δευτερόλεπτα μεταξύ τους και συνοδεύονται συνήθως από έντονο αίσθημα ευφορίας.
Η κορύφωση, όμως, μπορεί να κάνει πολύ περισσότερα: Να ενισχύσει τον δεσμό με τον σύντροφο, να περιορίσει προσωρινά τον πόνο και ακόμη να επηρεάσει τη συνείδηση. Δεν είναι τυχαίο ότι στα γαλλικά ο οργασμός αποκαλείται «la petite mort», δηλαδή «ο μικρός θάνατος».
Οι οργασμοί συνδέονται συνήθως με τη διέγερση των γεννητικών οργάνων, όμως έρευνες δείχνουν ότι περίπου το 12% των γυναικών μπορεί να φτάσει σε οργασμό μέσω άλλων ερωτογενών ζωνών, όπως τα χείλη, οι θηλές ή ακόμη και το τριχωτό της κεφαλής.
Νευρολογικές μελέτες δείχνουν ότι διαφορετικά σημεία του σώματος ενεργοποιούν νευρωνικά μονοπάτια που αλληλεπικαλύπτονται, αλλά δεν είναι απολύτως ίδια.
«Καθεμία από αυτές τις περιοχές του σώματος προβάλλεται σε διαφορετικό σημείο και καθεμία είναι ικανή, από μόνη της, να προκαλέσει έναν οργασμό διαφορετικής ποιότητας», εξηγεί ο Dr Barry Komisaruk από το Rutgers University.
«Εάν διεγερθούν όλες ταυτόχρονα, μπορεί να προκύψει ένας πιο σύνθετος, πιο έντονος και πιο απολαυστικός οργασμός».
Χαρακτηριστική είναι πρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση στο Obstetrics & Gynecology, σύμφωνα με την οποία η διαταραχή γυναικείου οργασμού εκτιμάται ότι αφορά το 10%-28% των γυναικών και χαρακτηρίζεται από επίμονη δυσκολία ή αδυναμία επίτευξης οργασμού παρά την επαρκή σεξουαλική διέγερση.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο γυναικείος οργασμός προκύπτει από την αλληλεπίδραση νευροβιολογικών, αγγειακών, ορμονικών και ψυχοκοινωνικών μηχανισμών, με την κλειτορίδα να αποτελεί την κύρια ανατομική δομή της οργασμικής απόκρισης. Παράλληλα, τονίζουν ότι η συγκεκριμένη διαταραχή παραμένει ανεπαρκώς αναγνωρισμένη και δεν συζητείται όσο συχνά θα έπρεπε στην κλινική πράξη.
Οργασμός ακόμη και μετά από βλάβη στον νωτιαίο μυελό
Η έρευνα του Komisaruk έχει δείξει ότι ακόμη και γυναίκες με σοβαρή βλάβη ή διατομή του νωτιαίου μυελού μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να φτάσουν σε οργασμό.
Ο λόγος φαίνεται να σχετίζεται με το πνευμονογαστρικό νεύρο, το οποίο μπορεί να μεταφέρει αισθητηριακά σήματα από τα αναπαραγωγικά όργανα προς τον εγκέφαλο, παρακάμπτοντας τον τραυματισμένο νωτιαίο μυελό.
«Οι απεικονίσεις έδειξαν ότι τα αισθητηριακά σήματα ταξίδευαν μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου απευθείας στα κέντρα ανταμοιβής και αισθητηριακής επεξεργασίας του εγκεφάλου», αναφέρει.
Τι συμβαίνει σε ντοπαμίνη και τεστοστερόνη
Κατά τη σεξουαλική διέγερση αυξάνεται η ντοπαμίνη, όμως μετά τον οργασμό τα επίπεδά της μειώνονται.
«Η ντοπαμίνη λειτουργεί ως παράγοντας κινητοποίησης», εξηγεί η Dr Nicole Prause, νευροεπιστήμονας και ερευνήτρια σεξουαλικής ψυχοφυσιολογίας.
«Μετά τον οργασμό το σώμα απελευθερώνει προλακτίνη, η οποία λειτουργεί ως αναστολέας της ντοπαμίνης. Η προλακτίνη μειώνει την περαιτέρω σεξουαλική επιθυμία και είναι ένας λόγος για τον οποίο μπορεί να αισθάνεστε κουρασμένοι μετά το σεξ».
Αντίθετα με έναν διαδεδομένο μύθο, η σεξουαλική δραστηριότητα δεν «εξαντλεί» την τεστοστερόνη.
«Η τεστοστερόνη αυξάνεται κατά τη σεξουαλική διέγερση και κορυφώνεται στον οργασμό. Είναι μια μικρή και προσωρινή αύξηση, πριν επιστρέψει στα φυσιολογικά επίπεδα», σημειώνει η Prause.
Ο οργασμός μπορεί να μειώσει προσωρινά τον πόνο
Κατά την κορύφωση απελευθερώνεται, μεταξύ άλλων, το αγγειοδραστικό εντερικό πεπτίδιο, γνωστό ως VIP.
Σύμφωνα με τον Komisaruk, το VIP μπορεί να περιορίσει τα σήματα πόνου στον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό.
«Σε μοριακό επίπεδο διαπιστώσαμε ότι το VIP είναι ισχυρό. Χρειάστηκε να χορηγήσουμε μεγαλύτερη δόση μορφίνης για να προκαλέσουμε αντίστοιχο αποτέλεσμα στις γυναίκες», αναφέρει.
Όταν ο οργασμός προκαλεί πόνο
Παρότι η κορύφωση ταυτίζεται με την ευχαρίστηση, για ορισμένους ανθρώπους μπορεί να είναι επώδυνη.
Η Dr Sara Nasserzadeh εξηγεί ότι έντονες συσπάσεις σε άτομα με υπερτονία των μυών του πυελικού εδάφους μπορεί να προκαλέσουν πόνο αντί για ευχαρίστηση.
Το σύμπτωμα μπορεί επίσης να συνδέεται με προβλήματα όπως προστατίτιδα, ενδομητρίωση ή ινομυώματα.
Υπάρχει επίσης η Persistent Genital Arousal Disorder (PGAD), μια κατάσταση που προκαλεί επίμονες αισθήσεις διέγερσης, όπως παλμούς ή την αίσθηση επικείμενου οργασμού, χωρίς απαραίτητα να υπάρχει σεξουαλική επιθυμία.
Γελάτε, κλαίτε ή ανοίγει η μύτη σας μετά τον οργασμό – Πού οφείλεται, σύμφωνα με μελέτη;
Τα αντικαταθλιπτικά μπορεί να δυσκολέψουν τον οργασμό
Οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης, γνωστοί ως SSRIs, μπορεί προσωρινά να προκαλέσουν μειωμένη λίμπιντο, μούδιασμα των γεννητικών οργάνων ή δυσκολία επίτευξης οργασμού.
«Η αύξηση της σεροτονίνης τείνει να καταστέλλει την ντοπαμίνη στα κέντρα ανταμοιβής του εγκεφάλου, με αποτέλεσμα χαμηλότερη λίμπιντο», εξηγεί ο Komisaruk.
Σε αρκετές περιπτώσεις τα συμπτώματα υποχωρούν καθώς το σώμα προσαρμόζεται, όμως έχουν καταγραφεί και περιπτώσεις όπου η σεξουαλική δυσλειτουργία επιμένει μετά τη διακοπή των SSRIs.
Η διέγερση μπορεί να αλλάξει τη θέση των οργάνων
Στις γυναίκες, η σεξουαλική διέγερση μπορεί να προκαλέσει τη λεγόμενη διαδικασία «tenting».
«Όταν τα γεννητικά όργανα μιας γυναίκας διογκώνονται με αίμα, η μήτρα ανασηκώνεται και ο τράχηλος τραβιέται προς τα πίσω ώστε να δημιουργηθεί περισσότερος χώρος», εξηγεί η Nasserzadeh.
Η διαδικασία αυτή βοηθά το σώμα να προσαρμοστεί στη βαθύτερη διείσδυση.
Οργασμός: Γυναίκες αποκαλύπτουν τι τις κάνει να κορυφώσουν σίγουρα
Το σεξ στα ζώα δεν αφορά μόνο την αναπαραγωγή
Το ζωικό βασίλειο προσφέρει μερικά από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα μη αναπαραγωγικής σεξουαλικής συμπεριφοράς:
- Τα ρινοδέλφινα έχουν παρατηρηθεί να αυνανίζονται και να επιδίδονται σε μη αναπαραγωγικό ζευγάρωμα.
- Τα bonobo χρησιμοποιούν το σεξ για εκτόνωση της έντασης και συμφιλίωση μετά από συγκρούσεις.
- Έχουν παρατηρηθεί ομόφυλες σχέσεις μεταξύ bonobo.
- Θηλυκοί ιαπωνικοί μακάκοι χρησιμοποιούν ξύλα, κλαδιά και πέτρες για τη διέγερση της κλειτορίδας.
«Αυτά τα ζώα επιδίδονται σε αυτές τις συμπεριφορές για αυτοεπιβράβευση και ευχαρίστηση», σημειώνει ο Komisaruk.
Οι χοίροι έχουν ιδιαίτερη σεξουαλική φυσιολογία
Οι αρσενικοί χοίροι μπορούν να εκσπερματίζουν συνεχώς για πέντε έως επτά λεπτά, παράγοντας περίπου 200 έως 250 ml σπέρματος.
Παράλληλα, στους χοίρους αποδίδεται ένας από τους μεγαλύτερους σε διάρκεια οργασμούς στο ζωικό βασίλειο, ο οποίος μπορεί να φτάσει έως και τα 30 λεπτά.
Ιδιαίτερο είναι και το τελετουργικό ζευγαρώματος. Ο Komisaruk εξηγεί ότι ουσίες που προέρχονται από μεταβολίτες της τεστοστερόνης στο σάλιο του αρσενικού μπορούν να προκαλέσουν στη θηλυκή μια χαρακτηριστική αντίδραση ακινητοποίησης, διευκολύνοντας το ζευγάρωμα.
Τη στιγμή του οργασμού αλλάζει και η συνείδηση
Η αίσθηση προσωρινής απώλειας ελέγχου μετά την κορύφωση μπορεί να έχει νευρολογική εξήγηση.
Μελέτες δείχνουν ότι κατά τον οργασμό επηρεάζεται η δραστηριότητα στον κογχομετωπιαίο φλοιό, περιοχή που σχετίζεται με τη λήψη αποφάσεων.
«Οι απεικονίσεις του εγκεφάλου εντοπίζουν συγχρονισμένη και εκτεταμένη ενεργοποίηση σε ολόκληρο τον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του οργασμού», λέει ο Komisaruk.
«Τεράστιοι αριθμοί νευρώνων ενεργοποιούνται ταυτόχρονα. Σε αυτό το σημείο μπορούμε προσωρινά και για πολύ σύντομο χρονικό διάστημα να χάσουμε τη συνηθισμένη κατάσταση επίγνωσης και κατανόησης».
21 φορές τον μήνα φέρνουν την ευτυχία και προστατεύουν από τον καρκίνο – Τι έδειξε μελέτη
Πίσω, λοιπόν, από μια εμπειρία που συνήθως περιγράφεται απλώς ως σεξουαλική κορύφωση βρίσκεται ένας πολύ πιο σύνθετος μηχανισμός, στον οποίο συμμετέχουν ο εγκέφαλος, τα νεύρα, οι ορμόνες, οι μύες και ακόμη και τα εσωτερικά όργανα.