Σύμφωνα με μελέτη, το πόσο δραστήριοι είστε σε μια συγκεκριμένη ώρα της ημέρας φαίνεται να σχετίζεται με τον κίνδυνο άνοιας, επηρεάζοντας την υγεία του εγκεφάλου με τρόπους που εξετάζουν οι επιστήμονες.
Το περίεργο σημάδι στο πρόσωπο που μπορεί να σχετίζεται με την άνοια
Το πότε αισθανόμαστε πιο δραστήριοι επηρεάζει τις πιθανότητες για διάγνωση με άνοια
Το 2026, η άνοια εξακολουθεί να αποτελεί ένα τεράστιο παγκόσμιο θέμα υγείας. Πρόσφατα στοιχεία του 2021 από τον Π.Ο.Υ. έδειξαν ότι υπήρχαν 57 εκατομμύρια άνθρωποι με άνοια παγκοσμίως, πάνω από το 60% ζούσαν σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, και κάθε χρόνο εμφανίζονται σχεδόν 10 εκατομμύρια νέα περιστατικά, δηλαδή πολλοί άνθρωποι διαγιγνώσκονται για πρώτη φορά. Οι επιστήμονες προσπαθούν μέσα από μελέτες να καταλάβουν τον μηχανισμό της πάθησης, ενώ εργάζονται συστηματικά στο να βρεθεί μια λύση που θα την αντιμετωπίζει αποτελεσματικά.
Το να είστε πρωινοί τύποι μπορεί να σημαίνει ότι διατρέχετε χαμηλότερο κίνδυνο να εμφανίσετε άνοια, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Επιστήμονες στις ΗΠΑ διαπίστωσαν ότι οι ηλικιωμένοι που ήταν πιο παραγωγικοί μετά τις 2 μ.μ. είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες να αναπτύξουν την ασθένεια που κλέβει τη μνήμη, σε σύγκριση με εκείνους που κορυφώνονταν νωρίτερα μέσα στην ημέρα.
Οι ειδικοί λένε ότι αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι οι απογευματινές εκρήξεις ενέργειας διαταράσσουν τη φυσική λειτουργία του οργανισμού, εμποδίζοντάς τον να απομακρύνει τις τοξικές πρωτεΐνες που συσσωρεύονται στον εγκέφαλο.
Η μελέτη είναι η τελευταία από μια αυξανόμενη σειρά ερευνών που συνδέουν τις διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού, του φυσικού 24ωρου εσωτερικού ρολογιού του οργανισμού, με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Η πάθηση μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες, όπως η γενετική, οι αλλοιώσεις στον εγκέφαλο, η κακή διατροφή, το κάπνισμα και η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας.
Ωστόσο, όλο και περισσότερα στοιχεία υποδεικνύουν ότι η άνοια θα μπορούσε επίσης να συνδέεται με αλλαγές στο εσωτερικό ρολόι του οργανισμού, το οποίο ρυθμίζει τους κύκλους ύπνου και εγρήγορσης, καθώς και βασικές βιολογικές λειτουργίες όπως οι ορμόνες, η θερμοκρασία και η όρεξη.
Το μέγεθος του κεφαλιού μπορεί να αποκαλύψει τον κίνδυνο για άνοια – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Πώς έγινε η μελέτη – Ποια η συγκεκριμένη ώρα που αυξάνει τις πιθανότητες με άνοια
Μια νέα μελέτη από ερευνητές του University of Texas Southwestern παρακολούθησε τη γνωστική υγεία περισσοτέρων από 2.000 ηλικιωμένων για διάστημα τριών ετών.
Οι συμμετέχοντες, με μέσο όρο ηλικίας τα 79 έτη και χωρίς άνοια στην αρχή της μελέτης, παρακολούθησαν τον κιρκάδιο ρυθμό τους για 12 ημέρες, φορώντας μικρές συσκευές παρακολούθησης καρδιακής δραστηριότητας.
Στη συνέχεια, χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: εκείνους με «ισχυρό» κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή με πιο έντονη διαφορά μεταξύ των πιο και λιγότερο ενεργών ωρών τους και εκείνους με «ασθενή» ρυθμό, δηλαδή με μικρότερη διακύμανση στην ημερήσια δραστηριότητα.
Καταγράφηκε επίσης η ώρα της μέγιστης δραστηριότητάς τους μέσα στην ημέρα.
Μετά από τρία χρόνια, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες που έφταναν στα υψηλότερα επίπεδα δραστηριότητας στις 2:15 μ.μ. ή αργότερα είχαν 45% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν άνοια, σε σύγκριση με εκείνους που κορυφώνονταν νωρίτερα.
Όσοι είχαν ασθενέστερο κιρκάδιο ρυθμό είχαν επίσης 2,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν την ασθένεια σε σχέση με εκείνους που είχαν ισχυρό ρυθμό.
Δημοσιεύοντας τα ευρήματά τους στο ιατρικό περιοδικό Neurology, η ερευνητική ομάδα πρότεινε ότι οι καθυστερημένες εκρήξεις ενέργειας μπορεί να υποδεικνύουν μια αναντιστοιχία ανάμεσα στο εσωτερικό ρολόι του οργανισμού και τα περιβαλλοντικά ερεθίσματα όπως οι κύκλοι φωτός και σκοταδιού.
Όταν συμβαίνει αυτό, το σώμα δυσκολεύεται να αισθανθεί κόπωση στο τέλος της ημέρας, οδηγώντας σε καθυστερημένη έξαρση ενέργειας.
Με την πάροδο του χρόνου, όπως έχουν δείξει οι έρευνες, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε κακό ύπνο, ορμονικές διαταραχές και συστηματική φλεγμονή.
Προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει τους ασθενείς και κατακερματισμένους κιρκάδιους ρυθμούς με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Η επικεφαλής της μελέτης, Dr Wendy Wang, επίκουρη καθηγήτρια στο UT Southwestern Medical Center, δήλωσε ότι οι διαταραχές στον ρυθμό «ενδέχεται να μεταβάλλουν λειτουργίες του σώματος όπως η φλεγμονή και να επηρεάσουν αρνητικά τον ύπνο».
Ένας συνδυασμός αυτών των παραγόντων θα μπορούσε να συμβάλλει στην ανάπτυξη της νόσου, είτε αυξάνοντας τις αμυλοειδείς πλάκες που σχετίζονται με την άνοια είτε μειώνοντας την απομάκρυνσή τους από τον εγκέφαλο, πρόσθεσε η ίδια.
Πρώιμη άνοια: Τα 2 σημάδια που εμφανίζονται συχνά πριν από την απώλεια μνήμης
Πώς εκδηλώνεται η άνοια – Επικαιροποιημένη λίστα συμπτωμάτων
Οι αμυλοειδείς πλάκες είναι κολλώδη συσσωματώματα πρωτεϊνών που δημιουργούνται στον εγκέφαλο, διαταράσσοντας τα νευρικά κύτταρα, κάτι που μπορεί να οδηγήσει στην εκδήλωση της ασθένειας.
Η καθηγήτρια κάλεσε επίσης για περαιτέρω μελέτες σχετικά με πιθανές παρεμβάσεις, όπως η φωτοθεραπεία ή αλλαγές στον τρόπο ζωής, για να διαπιστωθεί αν μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Αν και η πάθηση δεν έχει θεραπεία, η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να βοηθήσει στην επιβράδυνση της εξέλιξης και στη διαχείριση των συμπτωμάτων, τα οποία περιλαμβάνουν απώλεια μνήμης, δυσκολία στη συγκέντρωση, αλλαγές στη διάθεση και προβλήματα στην παρακολούθηση συνομιλιών.
Αυξανόμενα στοιχεία δείχνουν ότι αλλαγές στην όραση, την ακοή, τη γεύση, την αφή και την ισορροπία μπορεί να εμφανιστούν χρόνια πριν από τα κλασικά συμπτώματα.
Θαύμα για τη θεραπεία του Αλτσχάιμερ: Οι επιστήμονες είναι κοντά στην αντιστροφή της νόσου
Οι ειδικοί έχουν επίσης προειδοποιήσει ότι προβλήματα χωρικής αντίληψης, όπως το να στέκεστε υπερβολικά κοντά σε άλλους, μπορεί να εμφανιστούν έως και 20 χρόνια νωρίτερα.