Μετά από κάθε πτήση, υπάρχει ένα βασικό βήμα που δεν πρέπει να παραλείπετε. Μια απλή κίνηση μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο να αρρωστήσετε και να προστατεύσει την υγεία σας.
Το απόλυτο κόλπο με το αυτοκόλλητο για να βγει πρώτη η βαλίτσα σας από το αεροπλάνο
Τι πρέπει να κάνετε μετά από κάθε πτήση για να είστε υγιείς;
Κατά μέσο όρο, την τελευταία εικοσαετία ταξιδεύουν με αεροπλάνο παγκοσμίως περίπου 2,9 δισ. επιβάτες τον χρόνο, με τις διακυμάνσεις να είναι μεγάλες, από την «κανονικότητα» των ~4,4–4,5 δισ. επιβατών πριν την πανδημία έως τη βίαιη πτώση του 2020. Πιο πρόσφατα, το 2023 καταγράφηκαν περίπου 4,27 δισ. επιβάτες αεροπορικών μεταφορών παγκοσμίως, ένδειξη ότι η ζήτηση έχει επιστρέψει κοντά στα προπανδημικά επίπεδα.
Τα αεροπλάνα, λοιπόν, δέχονται αμέτρητους επιβάτες καθημερινά και επιφάνειες με συχνή χρήση, όπως τα τραπεζάκια, οι ζώνες ασφαλείας, τα μπράτσα και οι αποθηκευτικοί χώροι πάνω από τα καθίσματα, αγγίζονται συχνά χωρίς απολύμανση μεταξύ των πτήσεων, επιτρέποντας στους μικροοργανισμούς να μεταφέρονται στα ρούχα σας. Η πολύωρη παραμονή κοντά σε άλλους επιβάτες μπορεί επίσης να αφήσει μικρόβια να κολλήσουν στα ρούχα σας.
Μία συνήθεια που είναι καλό να υιοθετήσετε είναι να ρίχνετε κατευθείαν τα ρούχα της πτήσης στο πλυντήριο μόλις επιστρέψετε σπίτι, βοηθώντας έτσι να αποτραπεί η εξάπλωση μικροβίων στην οικογένεια ή τα κατοικίδια. Μπορεί να ακούγεται υπερβολικό, αλλά υπάρχουν επιστημονικοί λόγοι για να πλένετε άμεσα τα ρούχα του ταξιδιού.
Αυτή είναι η φτηνότερη μέρα για κράτηση πτήσης
Πώς κυκλοφορούν τα μικρόβια στα αεροπλάνα
Τα αεροπλάνα μπορεί να μην είναι εγγενώς βρώμικα, αλλά υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μικρόβια, συμπεριλαμβανομένων βακτηρίων και ιών, μπορούν να εξαπλωθούν κατά τη διάρκεια μιας πτήσης. Από το να ακουμπήσει το μανίκι σας στο μπράτσο ή στο τραπεζάκι, μέχρι να ακουμπήσετε το κεφάλι σας στο προσκέφαλο ή να σταθείτε στην ουρά για την τουαλέτα, κάθε αλληλεπίδραση είναι μια πιθανή ευκαιρία για αυτά τα μικροσκοπικά μικρόβια να περάσουν στα ρούχα σας.
«Ο αέρας γύρω μας και κάθε άλλου ζωντανού οργανισμού περιβάλλεται από ένα μικρό σύννεφο μικροβίων, σωματίδια δέρματος και σκόνης, που προέρχονται απευθείας από το σώμα ή τα ρούχα μας», αναφέρει η Karen Duus στη Huffpost, καθηγήτρια μικροβιολογίας και ανοσολογίας στο Touro University Nevada. «Καθώς οι άνθρωποι συγκεντρώνονται, αυτά τα μικρά προσωπικά σύννεφα αναμειγνύονται, και κάποιο μέρος τους μεταφέρεται και κολλάει σε εμάς ή στα ρούχα μας καθώς αγγίζουμε, ακουμπάμε, καθόμαστε ή ξαπλώνουμε σε διαφορετικές επιφάνειες, περνάμε δίπλα από ανθρώπους, κατοικίδια, ζώα και φυτά».
Πέρα από την επαφή με επιφάνειες, τα μικρόβια μπορούν επίσης να ταξιδεύουν μέσω του αέρα όταν οι άνθρωποι αναπνέουν, μιλούν, βήχουν ή φτερνίζονται, αφήνοντας μολυσματικά σταγονίδια να καθίσουν πάνω σας.
«Οι ιοί του αναπνευστικού είναι οι πιο κοινοί μεταδοτικοί παράγοντες που μπορούν να μεταδοθούν στα αεροπλάνα… και είναι οι πιο εύκολοι στη μετάδοση», δήλωσε ο Dr. Zachary Hoy, πιστοποιημένος παιδιατρικός λοιμωξιολόγος στην Pediatrix Medical Group στο Νάσβιλ του Τενεσί, αναφερόμενος σε ασθένειες όπως η γρίπη, η COVID και το κοινό κρυολόγημα.
Τα παπούτσια μας μπορούν επίσης να είναι ένοχα, μαζεύοντας μικρόβια από το έδαφος καθώς κινούμαστε μέσα στα αεροδρόμια και τα αεροπλάνα. Η Duus επισημαίνει ότι οτιδήποτε αγγίξουμε μετά μπορεί να μεταφέρει αυτά τα σωματίδια στα χέρια, τα ρούχα ή το δέρμα μας, και από εκεί στο στόμα, τη μύτη ή τα μάτια μας μέσω καθημερινών ενεργειών όπως το φαγητό, το τρίψιμο ή το ξύσιμο.
Η βαλίτσα σας είναι 58 φορές πιο βρώμικη από την τουαλέτα σας – Δείτε πώς να την κρατήσετε καθαρή
Τι μπορούν και τι δεν μπορούν να κάνουν τα φίλτρα HEPA στα αεροπλάνα για τα μικρόβια
Σύμφωνα με το «Yellow Book» του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) για τα αεροπορικά ταξίδια, η ποιότητα του αέρα στα αεροπλάνα είναι στην πραγματικότητα καλύτερη απ’ ό,τι νομίζουν οι περισσότεροι. Τα εμπορικά αεροσκάφη αναμιγνύουν αέρα από το εξωτερικό με ανακυκλωμένο αέρα που περνά από φίλτρα HEPA, τα οποία παγιδεύουν περίπου το 99,97% των σωματιδίων που έχουν μέγεθος 0,3 μικρόμετρα ή μεγαλύτερο, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο ασθενειών που μεταδίδονται αερογενώς.
«Είναι λιγότερο πιθανό τα σωματίδια να κατακαθίσουν στα ρούχα των επιβατών με φίλτρα HEPA, και ο αέρας στις καμπίνες των αεροσκαφών ανανεώνεται πολύ συχνότερα απ’ ό,τι σε γραφεία ή άλλα κτίρια», ανέφερε ο Hoy. «Όμως υπάρχουν στιγμές που η ανανέωση του αέρα δεν λειτουργεί, όπως κατά την επιβίβαση, την αποβίβαση ή όταν το αεροπλάνο περιμένει στον διάδρομο».
Είναι επίσης σημαντικό να προσέχετε το περιβάλλον σας όσο κάθεστε στην πύλη αναχώρησης, όπου πιθανώς αναπνέετε μη φιλτραρισμένο αέρα από κοινού με άλλους ταξιδιώτες.
Η Dr. Annie DePasquale, πιστοποιημένη ιατρός γενικής ιατρικής και ιδρύτρια του Collaborating Docs, προσθέτει ότι ενώ τα φίλτρα HEPA μειώνουν δραστικά τα αιωρούμενα σωματίδια, δεν μπορούν να σταματήσουν κάθε μορφή μετάδοσης, ιδιαίτερα όταν κάθεστε κοντά σε κάποιον που είναι άρρωστος.
«Ο κίνδυνος μετάδοσης αυξάνεται εντός περίπου μιας σειράς ή ενός μέτρου», εξηγεί. «Ο βήχας και το φτέρνισμα μπορούν ακόμα να στείλουν σταγονίδια στα μανίκια σας, την αγκαλιά σας ή το κασκόλ σας, ακόμη και με ισχυρό φιλτράρισμα αέρα στην καμπίνα».
Γιατί δεν πρέπει ποτέ να βγάζετε τα παπούτσια σας στο αεροπλάνο – Δεν είναι ο προφανής λόγος
Ποιοι είναι οι πραγματικοί κίνδυνοι των μικροβίων στα ρούχα σας;
«Ορισμένα ανθεκτικά βακτηριακά και μυκητιακά σπόρια, κύστεις παρασίτων, αυγά σκουληκιών και ιοί με προστατευτικό περίβλημα μπορούν να επιβιώσουν από μήνες έως και χρόνια αν δεν απομακρυνθούν με σαπούνι και νερό, ή αν δεν εξουδετερωθούν με απολυμαντικά ή με πλύσιμο στο πλυντήριο», τονίζει η Duus, σημειώνοντας ότι ορισμένα από αυτά είναι ιδιαίτερα ανθεκτικά σε μεταβολές θερμοκρασίας, υγρασία και ακόμα και σε κοινά απολυμαντικά όπως τα τζελ ή τα μαντηλάκια αλκοόλης.
«Η μεγάλη πλειονότητα αυτών των μικροβίων που έρχονται σε επαφή μαζί μας είναι είτε ακίνδυνα είτε εξουδετερώνονται από τις αντιμικροβιακές ενώσεις στο δέρμα μας, στα δάκρυα, το σάλιο ή τις βλεννογόνες μεμβράνες του στόματος και του ανώτερου αναπνευστικού», προσθέτει η Duus. «Ωστόσο, μερικές φορές αυτά καταφέρνουν να “τρυπώσουν” και μπορεί να προκαλέσουν λοιμώξεις αν το ανοσοποιητικό μας σύστημα δεν αντιδράσει εγκαίρως ώστε να αποτρέψει τον ταχύ πολλαπλασιασμό τους».
Γενικά, οι ιοί που προκαλούν αναπνευστικές λοιμώξεις μπορούν να επιβιώσουν σε επιφάνειες από μερικές ώρες έως και αρκετές ημέρες. Η Mayo Clinic αναφέρει ότι το πόσο παραμένει μολυσματικός ένας ιός εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως το κλίμα, το εσωτερικό περιβάλλον και τον τύπο της επιφάνειας στην οποία καταλήγει. Σύμφωνα με τον οργανισμό, κάποιοι ιοί «παραμένουν πιο μολυσματικοί πάνω σε υφάσματα».
Τα υφάσματα μπορούν να λειτουργήσουν ως «φορείς μετάδοσης», προσθέτει η DePasquale, αναφερόμενη σε άψυχα αντικείμενα ή επιφάνειες, όπως τα ρούχα, τα σεντόνια ή τα μαξιλάρια καθισμάτων, που μπορούν να μεταδώσουν ιούς ή βακτήρια, συνήθως σε χαμηλά επίπεδα, στα χέρια και στη συνέχεια σε πόμολα, πάγκους ή καναπέδες. «Ο κίνδυνος είναι μικρότερος από τη μετάδοση μέσω του αέρα, αλλά δεν είναι μηδενικός».
Γιατί δεν πρέπει να φοράτε κολάν στο αεροπλάνο;
Η έξυπνη συνήθεια που κάθε ταξιδιώτης πρέπει να υιοθετήσει μετά την πτήση
Για να ελαχιστοποιήσετε την εξάπλωση μικροβίων μετά από μια πτήση, ειδικά αν στο σπίτι υπάρχει κάποιο άτομο ηλικιωμένο, έγκυος, βρέφος ή ανοσοκατεσταλμένο, βγάλτε τα ρούχα της πτήσης μόλις φτάσετε.
«Ρίξτε τα ρούχα του ταξιδιού απευθείας στο καλάθι για άπλυτα ή στο πλυντήριο. Αποφύγετε να τα τινάξετε, γιατί έτσι μπορούν να διασκορπιστούν σωματίδια», εξηγεί η DePasquale, προσθέτοντας ότι θα πρέπει να πλύνετε αμέσως τα χέρια σας. Πλύνετε τα ρούχα με απορρυπαντικό και ζεστό ή καυτό νερό, αν το επιτρέπει το ύφασμα, και στεγνώστε τα στο πλυντήριο σε μέτρια ή υψηλή θερμοκρασία. «Η θερμότητα και τα απορρυπαντικά αδρανοποιούν αποτελεσματικά πολλά μικρόβια», εξήγησε.
Όσον αφορά τα κατοικίδια, η DePasquale εξηγεί ότι παρόλο που είναι σπάνιο να μεταδοθούν λοιμώξεις από τον άνθρωπο στα ζώα μέσω ρούχων, είναι καλό να αλλάξετε ρούχα μετά την πτήση και να πλύνετε τα χέρια σας πριν έρθετε σε στενή επαφή.
Υπάρχουν επίσης μερικά βήματα που συχνά παραλείπονται και βοηθούν στον περιορισμό της μετάδοσης μικροβίων, όπως η απολύμανση του κινητού σας τηλεφώνου, των χειρολαβών και ιμάντων της χειραποσκευής και των στομίων των επαναχρησιμοποιούμενων μπουκαλιών νερού. «Πρόκειται για αντικείμενα που αγγίζουμε συχνά και τα οποία συχνά έρχονται σε επαφή με καθίσματα και τουαλέτες κατά τη διάρκεια του ταξιδιού», τονίζει η DePasquale.
Μπορείτε να κάνετε ακόμη ένα βήμα παραπέρα κάνοντας ένα ντους πριν φορέσετε καθαρά ρούχα. «[Το ντους] απομακρύνει γρήγορα ό,τι έχει καθίσει στο δέρμα και τα μαλλιά κατά τη διάρκεια του ταξιδιού», πρόσθεσε.
Δεδομένου ότι πάντα υπάρχει κάποιος βαθμός κινδύνου όταν πετάτε, αυξήστε τις πιθανότητες να παραμείνετε υγιείς φροντίζοντας να πλένετε τα χέρια σας μετά τη χρήση της τουαλέτας και πριν το φαγητό.
4 πράγματα που το προσωπικό αεροδρομίου συμβουλεύει να σταματήσετε να κάνετε
«Πριν από κάθε αεροπορικό ταξίδι, μπορείτε να αξιολογήσετε τον εαυτό σας και την οικογένειά σας για να δείτε αν κάποιος είναι άρρωστος και ίσως να αναβάλετε το ταξίδι», αναφέρει ο Hoy. «Όταν είστε άρρωστοι ή ήσασταν πρόσφατα άρρωστοι, υπάρχει μια περίοδος ανάκαμψης του ανοσοποιητικού κατά την οποία μπορεί να είστε πιο ευάλωτοι στην έκθεση σε λοιμώξεις κατά τη διάρκεια του ταξιδιού με αεροπλάνο».