Το βότανο της Μεσαιωνικής Ευρώπης είναι ένα κυρίαρχο συστατικό της κουζίνας μας και είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά. Οι ενώσεις του έχουν μελετηθεί εκτενώς για τις πιθανές επιδράσεις τους στην υγεία. Η επιστημονική έρευνα το συνδέει με αντιοξειδωτικά, αντιμικροβιακά, αντιφλεγμονώδη και δερματολογικά οφέλη.
Ποιο είναι το βότανο της μεσαιωνικής Ευρώπης και ποια τα οφέλη του για την υγεία
Η ρίγανη προσφέρει έντονη γεύση, ζεστασιά και μια διακριτική νότα γλυκύτητας στα φαγητά, είτε χρησιμοποιείται φρέσκια, αποξηραμένη ή ως έλαιο – και κάθε μορφή της προσφέρει αξιοσημείωτα οφέλη για την υγεία. Παρότι χρησιμοποιείται σε μικρές ποσότητες, είναι εντυπωσιακά πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, καθώς μόλις ένα κουταλάκι του γλυκού αποξηραμένης ρίγανης καλύπτει περίπου το 8% των ημερήσιων αναγκών σε βιταμίνη Κ.
Τοπικές εφαρμογές εκχυλίσματος ρίγανης
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Clinical Effectiveness of the Dietary Supplement Oregano As in Inflammatory Diseases of the Oral Cavity», ασθενείς με ουλίτιδα και στοματίτιδα που έλαβαν συμπλήρωμα διατροφής με βάση τη ρίγανη, σε συνδυασμό με την καθιερωμένη θεραπεία, παρουσίασαν ταχύτερη και πιο έντονη μείωση του πόνου, της φλεγμονής, της ερυθρότητας και της αιμορραγίας σε σύγκριση με τη χορήγηση μόνο της τυπικής θεραπείας. Η μελέτη διαπίστωσε ότι η κλινική ανάρρωση ήταν συχνότερη και η επούλωση των στοματικών ιστών βελτιωμένη στην ομάδα που έλαβε το συμπλήρωμα ρίγανης.
Άλλες [ρόσφατες μελέτες δείχνουν αυξανόμενο ενδιαφέρον για τοπικές συνθέσεις με βάση το αιθέριο έλαιο ρίγανης (Origanum vulgare) για δερματολογικές χρήσεις. Το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας επικεντρώνεται σε κρέμες, γέλες, υδρογέλες και νανο-συνθέσεις που έχουν σχεδιαστεί για να ενισχύουν την αντιμικροβιακή δράση και να υποστηρίζουν την επούλωση τραυμάτων, αντί για τη χρήση ακατέργαστων φυτικών εκχυλισμάτων.
- Αναπτύχθηκε και χαρακτηρίστηκε ένα τοπικό emulgel με αιθέριο έλαιο ρίγανης για αντιμικροβιακή χρήση στο δέρμα, αναδεικνύοντας τον ρόλο της καρβακρόλης και της θυμόλης σε δερματικές συνθέσεις.
- Υδρογέλη που συνδύαζε αιθέριο έλαιο ρίγανης με νανοσωματίδια αργύρου παρουσίασε αντιμικροβιακή δράση σε μοντέλα εγκαυμάτων δέρματος, υποδηλώνοντας πιθανή χρήση σε μολυσμένα τραύματα.
- Κρέμα με βάση το αιθέριο έλαιο ρίγανης βελτίωσε σημαντικά την επούλωση τραυμάτων σε ποντίκια, με ταχύτερη μείωση των βλαβών και υποστηρικτικά ιστολογικά ευρήματα.
- Επιστημονική ανασκόπηση δερματολογικών μελετών αναφέρει αντιμικροβιακές και αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις του αιθέριου ελαίου ρίγανης και συζητά προηγμένα συστήματα χορήγησης, όπως νανογαλακτώματα, για δερματική χρήση.
- Έρευνα σε νανο-συνθέσεις κατά της ακμής που περιλαμβάνουν είδη Origanum αντανακλά το ευρύτερο ενδιαφέρον για το αιθέριο έλαιο ρίγανης σε δερματολογικές εφαρμογές.
Skullcap: Το βότανο που μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση και να προστατεύσει εγκέφαλο και καρδιά
Διατροφική αξία της ρίγανης
100 g περιέχουν
- Θερμίδες: 306
- Συνολικά λιπαρά: 10,25 g (13% της ΣΗΠ)
- Κορεσμένα λιπαρά: 2,66 g (13% της ΣΗΠ)
- Τρανς λιπαρά: –
◦ Πολυακόρεστα λιπαρά: 5,23 g
◦ Μονοακόρεστα λιπαρά: 0,67 g - Χοληστερόλη: 0 mg (0% της ΣΗΠ)
- Νάτριο: 15 mg (1% της ΣΗΠ)
- Συνολικοί υδατάνθρακες: 64,43 g (23% της ΣΗΠ)
◦ Διαιτητικές φυτικές ίνες: 42,8 g (153% της ΣΗΠ)
◦ Σάκχαρα: 4,09 g - Πρωτεΐνη: 11 g
Ρίγανη: Οφέλη για την υγεία
1. Είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά
Η ρίγανη είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά, τα οποία είναι ενώσεις που βοηθούν στην καταπολέμηση της βλάβης από τις επιβλαβείς ελεύθερες ρίζες στο σώμα. Η συσσώρευση ελεύθερων ριζών έχει συνδεθεί με χρόνιες ασθένειες, όπως ο καρκίνος και οι καρδιακές παθήσεις. Αρκετές μελέτες σε δοκιμαστικό σωλήνα έχουν διαπιστώσει ότι η ρίγανη και το έλαιο ρίγανης είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά.
Το αιθέριο έλαιο ρίγανης είναι ιδιαίτερα πλούσιο σε καρβακρόλη και θυμόλη – δύο αντιοξειδωτικά που μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη της κυτταρικής βλάβης που προκαλείται από τις ελεύθερες ρίζες. Σε συνδυασμό με άλλα τρόφιμα πλούσια σε αντιοξειδωτικά, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά, η ρίγανη μπορεί να προσφέρει μια γενναιόδωρη δόση αντιοξειδωτικών που ενδέχεται να συμβάλλουν στη βελτίωση της υγείας.
2. Μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση βακτηρίων
Η ρίγανη περιέχει ορισμένες ενώσεις με ισχυρές αντιβακτηριακές ιδιότητες. Μια μελέτη σε δοκιμαστικό σωλήνα έδειξε ότι το αιθέριο έλαιο ρίγανης βοήθησε να σταματήσει η ανάπτυξη των βακτηρίων Escherichia coli και Pseudomonas aeruginosa, δύο στελεχών που μπορούν να προκαλέσουν λοιμώξεις. Μια άλλη μελέτη σε δοκιμαστικό σωλήνα διαπίστωσε ότι η ρίγανη ήταν αποτελεσματική έναντι 23 ειδών βακτηρίων.
Επιπλέον, μια μελέτη συνέκρινε την αντιμικροβιακή δράση των αιθέριων ελαίων ρίγανης, φασκόμηλου και θυμαριού. Η ρίγανη ήταν ένα από τα πιο αποτελεσματικά αιθέρια έλαια κατά των βακτηρίων, δεύτερη μετά το θυμάρι. Η τρέχουσα έρευνα περιορίζεται σε μελέτες σε δοκιμαστικό σωλήνα που χρησιμοποίησαν συμπυκνωμένες ποσότητες του βοτάνου. Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να διαπιστωθεί πώς αυτά τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον άνθρωπο.
3. Θα μπορούσε να έχει αντικαρκινικές ιδιότητες
Η ρίγανη είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά. Αυτές οι ενώσεις όχι μόνο μπορούν να εξουδετερώσουν τη βλάβη από τις ελεύθερες ρίζες, αλλά ενδέχεται επίσης να συμβάλλουν στην πρόληψη του καρκίνου. Ορισμένες μελέτες σε δοκιμαστικό σωλήνα έχουν δείξει ότι η ρίγανη και τα συστατικά της μπορεί να βοηθήσουν στην καταστροφή καρκινικών κυττάρων. Σε μια μελέτη, ανθρώπινα καρκινικά κύτταρα του παχέος εντέρου υποβλήθηκαν σε θεραπεία με εκχύλισμα ρίγανης και διαπιστώθηκε ότι ανέστειλε την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων και συνέβαλε στην εξόντωσή τους.
Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι η καρβακρόλη, ένα από τα συστατικά της ρίγανης, βοήθησε επίσης στην καταστολή της ανάπτυξης και της εξάπλωσης των καρκινικών κυττάρων του παχέος εντέρου. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι πρόκειται για μελέτες σε δοκιμαστικό σωλήνα που χρησιμοποίησαν υψηλές ποσότητες του βοτάνου και των συστατικών του. Απαιτούνται μελέτες σε ανθρώπους με τυπικές δόσεις για να καθοριστούν οι επιδράσεις του.
4. Μπορεί να βοηθήσει στη μείωση ιογενών λοιμώξεων
Εκτός από την καταπολέμηση βακτηρίων, ορισμένες μελέτες σε δοκιμαστικό σωλήνα έχουν διαπιστώσει ότι η ρίγανη και τα συστατικά της ενδέχεται επίσης να προστατεύουν από ορισμένους ιούς. Συγκεκριμένα, η καρβακρόλη και η θυμόλη είναι δύο ενώσεις της ρίγανης που έχουν συσχετιστεί με αντιιικές ιδιότητες.
Σε μια μελέτη σε δοκιμαστικό σωλήνα, η καρβακρόλη απενεργοποίησε τον νοροϊό – μια ιογενή λοίμωξη που προκαλεί διάρροια, ναυτία και πόνο στο στομάχι – μέσα σε μία ώρα από τη θεραπεία. Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι η θυμόλη και η καρβακρόλη απενεργοποίησαν το 90% του ιού του απλού έρπητα μέσα σε μόλις μία ώρα. Παρότι αυτά τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί πώς η ρίγανη μπορεί να επηρεάζει τις ιογενείς λοιμώξεις στους ανθρώπους.
5. Μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή
Η φλεγμονή είναι μια φυσιολογική ανοσολογική απόκριση που εμφανίζεται ως αποτέλεσμα ασθένειας ή τραυματισμού. Ωστόσο, η χρόνια φλεγμονή θεωρείται ότι συμβάλλει στην ανάπτυξη ασθενειών, όπως οι καρδιακές παθήσεις, ο διαβήτης και τα αυτοάνοσα νοσήματα. Η ρίγανη είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά, τα οποία μπορούν να βοηθήσουν στην εξουδετέρωση των ελεύθερων ριζών και στη μείωση της φλεγμονής.
Πικραλίδα: Το βότανο που μπορεί να ρίξει τη χοληστερίνη και να ελέγξει το σάκχαρο
Περιέχει επίσης ενώσεις όπως η καρβακρόλη, που έχει αποδειχθεί ότι διαθέτει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Σε μια μελέτη σε ζώα, η καρβακρόλη μείωσε το πρήξιμο στα πόδια ποντικών έως και κατά 57%. Μια άλλη μελέτη σε ζώα έδειξε ότι ένα μείγμα αιθέριων ελαίων θυμαριού και ρίγανης μείωσε τον αριθμό των φλεγμονωδών δεικτών σε ποντίκια με κολίτιδα, δηλαδή φλεγμονή του παχέος εντέρου. Θυμηθείτε ότι αυτές οι μελέτες εξέτασαν τις επιδράσεις της ρίγανης και των συστατικών της σε ιδιαίτερα συμπυκνωμένες ποσότητες. Απαιτούνται μελέτες για να διαπιστωθεί πώς μια φυσιολογική δόση θα μπορούσε να επηρεάσει τη φλεγμονή στους ανθρώπους.
Πηγές: Healthline, PMC, MDPI, PJ, ResearchGate, SN Link, ResearchGate, FatSecret