Χιλιάδες πολίτες αποκτούν δωρεάν πρόσβαση σε εξετάσεις και καινοτόμες θεραπείες για την παχυσαρκία και τη νεφρική δυσλειτουργία, με το πρόγραμμα «Προλαμβάνω».
Ξεκίνησε η σταδιακή αποστολή SMS σε πολίτες-δικαιούχους για τη συμμετοχή στο νέο πρόγραμμα πρόληψης της νεφρικής δυσλειτουργίας, ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται τα πιο πρόσφατα προγράμματα που αφορούν την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας ενηλίκων και παιδιών με ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα.
Τα παραπάνω προγράμματα εντάσσονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Προληπτικών Εξετάσεων «Προλαμβάνω», το οποίο περιλαμβάνει την πρόληψη του καρκίνου του μαστού, του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, του καρκίνου του παχέος εντέρου, του καρδιαγγειακού κινδύνου, μέσω των οποίων μέχρι σήμερα, πάνω από 5,1 εκατομμύρια Έλληνες έχουν πραγματοποιήσει τις προληπτικές εξετάσεις με ουσιαστικά αποτελέσματα στον έγκαιρο εντοπισμό σοβαρών νοσημάτων.
Ειδικότερα τα νέα προγράμματα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και της νεφρικής δυσλειτουργίας που εντάχθηκαν στο «Προλαμβάνω» το οποίο υλοποιείται με τη στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στοχεύουν στην έγκαιρη πρόληψη σημαντικών παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα.
Το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» δείχνει τον δρόμο στην Ευρώπη για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων
Πρόγραμμα εξετάσεων νεφρικής δυσλειτουργίας
Το νέο πρόγραμμα πρόληψης για τη νεφρική δυσλειτουργία αφορά 1,5 εκατομμύριο πολίτες και όλες οι εξετάσεις παρέχονται δωρεάν, σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκεφθούν την πλατφόρμα proliptikes.gov.gr για οδηγίες και επιλογή εξετάσεων.
Τα πρώτα SMS για το νέο πρόγραμμα προληπτικών εξετάσεων νεφρικής δυσλειτουργίας, στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος «Προλαμβάνω», έχουν ήδη αρχίσει να αποστέλλονται. Στο επίκεντρο βρίσκεται η Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ), μια πάθηση με τεράστιο αλλά συχνά αόρατο αποτύπωμα στη δημόσια υγεία.Η χρόνια νεφρική νόσος (ΧΝΝ) αποτελεί μια σιωπηλή επιδημία, με πάνω από 1 εκατομμύριο ασθενείς στην Ελλάδα, εκ των οποίων το 80% παραμένουν αδιάγνωστοι λόγω της ασυμπτωματικής της πορείας στα πρώιμα στάδια. Η χώρα μας κατέχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ασθενών τελικού σταδίου σε αιμοκάθαρση στην Ευρώπη.
Η ΧΝΝ, εκτός από τις επιπτώσεις στη νεφρική λειτουργία, αυξάνει σημαντικά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, καθώς οι ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία εμφανίζουν πολλαπλάσια πιθανότητα εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
Η νέα δράση του «Προλαμβάνω» απευθύνεται σε πολίτες ηλικίας 30 έως 70 ετών με ιστορικό αρτηριακής υπέρτασης ή σακχαρώδους διαβήτη – δύο από τους βασικότερους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη Χρόνιας Νεφρικής Νόσου. Στους δικαιούχους αποστέλλονται αυτόματα παραπεμπτικά για εξετάσεις αίματος και ούρων, με στόχο την πρώιμη ανίχνευση νεφρικής δυσλειτουργίας.
Οι εξετάσεις περιλαμβάνουν:
- eGFR, δηλαδή τον υπολογισμό της νεφρικής λειτουργίας μέσω της κρεατινίνης αίματος, σε συνδυασμό με την ηλικία και το φύλο
- uACR, τον λόγο λευκωματίνης προς κρεατινίνη ούρων σε πρωινό δείγμα
Πρόγραμμα κατά της παχυσαρκίας
Η παχυσαρκία, που αφορά περίπου το 25% του ενήλικου πληθυσμού στην Ελλάδα (έναντι 38% υπέρβαρων), αποτελεί σήμερα μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας. Συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπέρτασης και δυσλιπιδαιμίας, καταστάσεις που αποτελούν κοινούς παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς τόσο για καρδιαγγειακές όσο και για νεφρικές παθήσεις. Η αυξημένη λιπώδης μάζα οδηγεί σε ινσουλινοαντίσταση, φλεγμονή και αυξημένη αρτηριακή πίεση, επιβαρύνοντας μακροπρόθεσμα τη λειτουργία των νεφρών και της καρδιάς.
Το πρόγραμμα που αφορά στην παχυσαρκία προσφέρει την παροχή δωρεάν καινοτόμων φαρμάκων υψηλού κόστους για την καταπολέμηση της νόσου, καθώς και δωρεάν προληπτικές εξετάσεις, όπως και εξατομικευμένη παρακολούθηση και καθοδήγηση σε πολίτες με αυξημένο δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ άνω του 40 ή ΔΜΣ 37-40 και σχετικές συννοσηρότητες). Στόχος του προγράμματος είναι η ενίσχυση υγιεινών συνηθειών, η σταδιακή απώλεια βάρους και η μακροχρόνια διαχείριση του βάρους, για την πρόληψη καρδιαγγειακών επιπλοκών.
Το πρόγραμμα ξεκίνησε με την αποστολή των πρώτων SMS στις 23 Δεκεμβρίου 2025 και μέχρι σήμερα περισσότεροι από 2.000 πολίτες έχουν ήδη λάβει τα δωρεάν φάρμακα για την παχυσαρκία και πάνω από 4.000 έχουν λάβει δωρεάν ιατρική υποστήριξη. Τα μηνύματα, που περιλαμβάνουν το ηλεκτρονικό παραπεμπτικό, έχουν αποσταλεί σε περίπου 36.400, άτομα.
Στο πρόγραμμα συμμετέχουν οι Παθολόγοι, οι Ενδοκρινολόγοι και οι Γενικοί/Οικογενειακοί ιατροί.
Η διαδικασία για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα είναι απλή. Ο πολίτης θα πρέπει να κάνει τις καρδιολογικές εξετάσεις μέσω του Προγράμματος «Προλαμβάνω». Αφού βγουν τα αποτελέσματα ο γιατρός θα κρίνει τις περαιτέρω ενέργειες. Εάν διαπιστώσει ότι είναι παχύσαρκος ή υπέρβαρος τότε εκδίδει το παραπεμπτικό για φαρμακευτική αγωγή που είναι διάρκειας δύο μηνών και στέλνεται με ηλεκτρονικό μήνυμα στο κινητό (SMS). Εάν λήξει το παραπεμπτικό, θα επανεκδοθεί και θα σταλεί νέο SMS.
Ο δικαιούχος εκτελεί τη συνταγή – διάρκειας 15 ημερών – και λαμβάνει το φάρμακο σε ένα από τα 5.000 φαρμακεία που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Με την εκτέλεσή της εκδίδεται ταυτόχρονα παραπεμπτικό για τη διενέργεια νέας ιατρικής εξέτασης με διάρκεια 45 ημερών. Η διαδικασία επαναλαμβάνεται, εφόσον είναι αναγκαίο, έως οκτώ φορές.
Εκτός από δωρεάν φαρμακευτική αγωγή, ο δικαιούχος θα λάβει και διατροφική συμβουλευτική υποστήριξη με στόχο την υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών και η μακροχρόνια διαχείριση του βάρους.
Παιδική παχυσαρκία
Ενθαρρυντικά είναι τα πρώτα αποτελέσματα για το πρόγραμμα κατά της παιδικής παχυσαρκίας. Μέχρι σήμερα 1.156 παιδιά και έφηβοι από 2 έως και 17 ετών που κατοικούν σε 56 περιοχές της χώρας (νησιά και απομακρυσμένα ορεινά χωριά), έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα παιδικής παχυσαρκίας και ήδη το 80% από αυτά έχουν διαπιστώσει σημαντική μείωση του ΔΜΣ.
Στο Πλαίσιο της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας, το υπουργείο Υγείας δημιούργησε την υπηρεσία Διατροφικής Τηλεσυμβουλευτικής με διαιτολόγο – διατροφολόγο (https://paxisarkiakaipaidi.gov.gr/ypiresies-ygeias/diatrofiki-tilesymvoyleytiki/).
Μέσω αυτής της δωρεάν υπηρεσίας οι οικογένειες έχουν τη δυνατότητα να λάβουν υποστήριξη από εξειδικευμένους επιστήμονες όπου κι αν βρίσκονται απλά με μια σύνδεση στο διαδίκτυο.
Η υπηρεσία Διατροφικής Τηλεσυμβουλευτικής με διαιτολόγο – διατροφολόγο παρέχεται δωρεάν από το υπουργείο Υγείας και λειτουργεί στο Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Καταπολέμηση της Παχυσαρκίας που εδρεύει στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και στελεχώνεται από εξειδικευμένους διαιτολόγους -διατροφολόγους.
Η ομάδα διαιτολόγων – διατροφολόγων υποστηρίζεται από διεπιστημονική ομάδα ειδικών, συμπεριλαμβανομένων ψυχολόγων, παιδιάτρων, παιδοενδοκρινολόγων και καθηγητών φυσικής αγωγής.
Σημειώνεται ότι το πρόγραμμα περιλαμβάνει 12 διαδικτυακές συνεδρίες σε 6 μήνες (1 ανά 2 εβδομάδες), εξατομικευμένο διατροφικό πλάνο, συμβουλές για βελτίωση καθημερινών συνηθειών και ενημερωτικό υλικό.