Ο καρπός της πριγκίπισσας των Αζτέκων είναι ένα φρούτο πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά που έχει υποστεί, όμως, κάποια επεξεργασία. Από τις φυσικές φυτικές του ενώσεις έως τον ρόλο του στην υποστήριξη του οργανισμού και του δέρματος, συνεχίζει να προσελκύει αυξανόμενο επιστημονικό ενδιαφέρον.
Το φρούτο των αγγέλων που μπορεί να προστατεύσει το δέρμα και να μειώσει τα συμπτώματα του άσθματος
Ποιος είναι ο καρπός της πριγκίπισσας των Αζτέκων και ποια τα οφέλη του για την υγεία
Το κακάο προέρχεται από τους σπόρους, που συχνά αποκαλούνται κόκκοι, οι οποίοι βρίσκονται μέσα στους καρπούς του δέντρου Theobroma cacao. Αυτοί οι κόκκοι μπορούν να αλεστούν σε μια ωμή, μη επεξεργασμένη σκόνη που είναι ευρέως γνωστή ως σκόνη κακάο ή να υποστούν επεξεργασία ώστε να παραχθούν κομμάτια κακάο, αφού αφαιρεθούν τα περιβλήματα, δημιουργώντας μικρά, έντονα αρωματικά κομμάτια που χρησιμοποιούνται στη ζαχαροπλαστική ή πασπαλίζονται πάνω σε μπολ πρωινού. Το ωμό κακάο είναι φυσικά πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά και παρέχει βασικά μικροθρεπτικά στοιχεία όπως μαγνήσιο, χαλκό, κάλιο, σίδηρο και ψευδάργυρο, καθώς και φυτικές ενώσεις που ονομάζονται φλαβανόλες, οι οποίες βοηθούν στην προστασία του οργανισμού.
Τοπικές εφαρμογές της σκόνης κακάο και άλλων υποπροϊόντων
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Improving the sensory properties of unfermented cocoa press cake via hydration, yeast, and bromelain treatments», η επεξεργασία με βρομελίνη βελτίωσε σημαντικά τη γεύση αυξάνοντας τα ελεύθερα αμινοξέα και δημιουργώντας νότες σοκολάτας και καραμέλας παρόμοιες με εκείνες του ζυμωμένου κακάο. Η ενυδάτωση μείωσε κυρίως την πικράδα και τη στυφότητα, ενώ η επεξεργασία με μαγιά αύξησε τη γλυκύτητα και τα φρουτώδη αρώματα, χωρίς όμως να δημιουργεί ένα τυπικό προφίλ κακάο.
Άλλες πρόσφατες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι τα συστατικά με βάση το κακάο μπορούν να προσφέρουν ήπια οφέλη για το δέρμα όταν χρησιμοποιούνται σε τοπικά προϊόντα. Έρευνες δείχνουν ότι ενώσεις από τη σκόνη κακάο, το εκχύλισμα κακάο και το βούτυρο κακάο μπορούν να αλληλεπιδρούν με την επιφάνεια του δέρματος, υποστηρίζοντας την ενυδάτωση και την αντιοξειδωτική δράση. Αν και τα περισσότερα ευρήματα αφορούν πρώιμα στάδια ή εργαστηριακά μοντέλα, συμβάλλουν στην κατανόηση του γιατί τα υποπροϊόντα κακάο διερευνώνται όλο και περισσότερο σε προϊόντα περιποίησης και καλλυντικά.
Τι δείχνει η έρευνα:
- Πολυφαινόλες κακάο από διάλυμα σκόνης κακάο 6% εντοπίστηκαν στο εξωτερικό στρώμα του δέρματος μετά από τοπική χρήση, γεγονός που δείχνει ότι τα αντιοξειδωτικά του κακάο μπορούν να φτάσουν στον δερματικό φραγμό.
- Κρέμα με εκχύλισμα κακάο 10% αύξησε τη δραστηριότητα αντιοξειδωτικών ενζύμων σε δέρμα αρουραίων που εκτέθηκαν σε UVA, υποδηλώνοντας πρόσθετη προστασία του δέρματος.
- Το βούτυρο κακάο έχει ισχυρές ενυδατικές ιδιότητες και βοηθά στην υποστήριξη της ενυδάτωσης του δέρματος σε τοπικές κρέμες.
- Ανασκοπήσεις δείχνουν τα υποπροϊόντα κακάο ως υποσχόμενα συστατικά για καλλυντικές και δερματολογικές εφαρμογές.
Διατροφικό προφίλ της σκόνης κακάο
Ανά μερίδα 25g
- 91 θερμίδες / 380KJ
- 6,8g πρωτεΐνη
- 3,1g λιπαρά
- 5,5g υδατάνθρακες
- 0,3g σάκχαρα
- 7,0g φυτικές ίνες
- 483mg κάλιο
- 175mg μαγνήσιο
- 3,3mg σίδηρος
- 2,2mg ψευδάργυρος
Κουμκουάτ: Το φρούτο που μπορεί να ενισχύσει το ανοσοποιητικό και να αντιμετωπίσει την παχυσαρκία
Κακάο: Οφέλη για την υγεία
1. Είναι πλούσιο σε προστατευτικές, αντιοξειδωτικές φυτικές ενώσεις
Το κακάο είναι φυσικά πλούσιο σε φυτικές ενώσεις που ονομάζονται πολυφαινόλες. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι φλαβονόλες, οι κατεχίνες και οι ανθοκυανιδίνες. Οι ακριβείς ποσότητες και τύποι διαφέρουν ανάλογα με το είδος και την ποιότητα της καλλιέργειας του κακάο, καθώς και με το επίπεδο επεξεργασίας που έχει υποστεί – ζύμωση, ξήρανση, καβούρδισμα, άλεση και συμπίεση.
Τα πολυάριθμα οφέλη αυτών των φυτικών ενώσεων περιλαμβάνουν την προστασία των νευρικών κυττάρων που ενισχύουν τη γνωστική λειτουργία και τη διάθεση, την υποστήριξη της καρδιακής υγείας, την προστασία του δέρματος από οξειδωτική βλάβη και τη συμβολή στην άμυνα απέναντι σε χρόνιες ασθένειες.
2. Μπορεί να ενισχύει τον μεταβολισμό
Μελέτες σε ζώα δείχνουν ότι οι φυτικές ενώσεις του κακάο μπορεί να βοηθούν στην απώλεια βάρους και να υποστηρίζουν τον μεταβολισμό. Ένας τρόπος με τον οποίο το επιτυγχάνουν είναι μέσω της προώθησης της ανανέωσης των μιτοχονδρίων, των μονάδων παραγωγής ενέργειας των κυττάρων, επιτρέποντας πιο αποδοτική καύση ενέργειας. Οι φυτικές ενώσεις φαίνεται επίσης να βελτιώνουν την ικανότητα του οργανισμού να χρησιμοποιεί τους υδατάνθρακες της διατροφής και, ως αποτέλεσμα, να διαχειρίζεται τη γλυκόζη, καθώς και να ενισχύουν την πρόσληψη γλυκόζης από τους μύες, βελτιώνοντας τη μυϊκή αντοχή.
Φρούτο του πάθους: Η υπερτροφή που μπορεί να μειώσει το σάκχαρο και να ενισχύσει το ανοσοποιητικό
3. Μπορεί να επηρεάζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού
Όντας πλούσιο σε πολυφαινόλες, το κακάο μπορεί να επηρεάζει την ανοσία με διάφορους τρόπους. Αρχικά, φαίνεται να ενεργοποιεί τα ανοσοκύτταρα που ονομάζονται Τ-κύτταρα και συμμετέχουν στην καταπολέμηση των ασθενειών. Οι πολυφαινόλες μειώνουν την απελευθέρωση αντισωμάτων IgE και, ως αποτέλεσμα, ενδέχεται να μετριάζουν τις αλλεργικές αντιδράσεις και να έχουν ήπια αλλά χρήσιμη αντιφλεγμονώδη δράση. Επιπλέον, το κακάο τροποποιεί την ανάπτυξη ωφέλιμων βακτηρίων στο έντερο και, κατ’ επέκταση, επηρεάζει την αλληλεπίδραση αυτών των μικροβίων με τα κύτταρα του οργανισμού.
4. Μπορεί να βελτιώνει τη χοληστερίνη
Έχει αναφερθεί ότι το κακάο παρουσιάζει διαφορετικού βαθμού βελτίωση στην LDL (χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη) και στην ολική χοληστερόλη. Αν και τα ερευνητικά δεδομένα ποικίλλουν, η κατανάλωση κακάο μπορεί να μειώσει σημαντικά την LDL χοληστερόλη και να βελτιώσει οριακά την ολική χοληστερόλη σε άτομα με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
5. Μπορεί να ενισχύει την υγεία της καρδιάς και του καρδιαγγειακού συστήματος
Οι φυτικές ενώσεις του κακάο έχουν δείξει ότι ενεργοποιούν την παραγωγή μονοξειδίου του αζώτου στο εσωτερικό τοίχωμα των αιμοφόρων αγγείων, το ενδοθήλιο. Αυτό βοηθά τα αγγεία να χαλαρώνουν και βελτιώνει τη ροή του αίματος, συμβάλλοντας στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Εκτός από τη μείωση της πίεσης, το κακάο φαίνεται να προσφέρει πρόσθετα οφέλη που μπορεί να μειώνουν τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Γκουάβα: Το φρούτο που μπορεί να μειώσει το σάκχαρο και να ανακουφίσει από την δυσμηνόρροια
Ορισμένες παρατηρητικές μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση έως και μίας μερίδας την ημέρα, που παρέχει περίπου 200mg φλαβανόλες κακάο, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής, καρδιακής ανεπάρκειας και εγκεφαλικού. Ωστόσο, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η εμπορική σοκολάτα, με την υψηλή περιεκτικότητά της σε ζάχαρη και λιπαρά, δεν είναι κατάλληλη για άτομα με αυξημένο καρδιακό κίνδυνο. Επιπλέον, η επεξεργασία της σοκολάτας και ορισμένων προϊόντων κακάο, όπως η ζύμωση και το καβούρδισμα, μπορεί να μειώσει την περιεκτικότητα σε φλαβανόλες έως και δέκα φορές, καθιστώντας τα περισσότερα εμπορικά προϊόντα απίθανο να προσφέρουν αυτά τα οφέλη.
6. Μπορεί να βελτιώνει την όψη του δέρματος
Οι φλαβανόλες του κακάο φαίνεται να αυξάνουν τη ροή του αίματος στα ανώτερα και βαθύτερα στρώματα του δέρματος και αυτό παίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας και της εμφάνισής του. Σε μία μελέτη παρατηρήθηκε βελτίωση τόσο της πυκνότητας όσο και της ενυδάτωσης του δέρματος, οδηγώντας σε αισθητικά σημαντικές αλλαγές στην επιφάνειά του.
Είναι ασφαλές για όλους;
Η μέτρια κατανάλωση κακάο και άλλων προϊόντων με υψηλή περιεκτικότητα σε κακάο, όπως η ελάχιστα επεξεργασμένη μαύρη σοκολάτα, είναι γενικά ασφαλής για τους περισσότερους. Καθώς είναι φυτικής προέλευσης, το κακάο δεν περιέχει γαλακτοκομικά και είναι κατάλληλο για όσους ακολουθούν vegan διατροφή. Ωστόσο, το κακάο περιέχει διεγερτικές ουσίες, όπως καφεΐνη και θεοβρωμίνη, επομένως άτομα που είναι ευαίσθητα σε αυτές ή είναι έγκυες μπορεί να χρειαστεί να αποφεύγουν την κατανάλωση. Οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων θα πρέπει επίσης να γνωρίζουν ότι η θεοβρωμίνη είναι ιδιαίτερα τοξική για σκύλους και γάτες.
Η πραγματική αλλεργία στο κακάο είναι σπάνια, αν και έχουν αναφερθεί περιπτώσεις. Πιο συχνές είναι οι περιπτώσεις αλλεργίας λόγω διασταυρούμενης επιμόλυνσης.
Πηγές: goodFOOD, PubMed, ResearchGate, ScienceDirect, ScienceDirect, IJBS Udayana